Yüksek PFOS seviyesi agresif meme kanserinde yüzde 93 artışla ilişkili

NIH araştırmacıları, 12 Kasım'da Journal of Clinical Oncology dergisinde yayımlanan bir çalışmada, kandaki yüksek PFOS seviyelerini yüzde 93 daha yüksek ER-negatif meme kanseri oranıyla ilişkilendirdi.

NIH çalışması, 2003 ile 2009 yılları arasında ABD ve Porto Riko'da yürütülen Sister Study kohortuna kayıtlı 1.609 meme kanseri vakası ile 2.269 karşılaştırma katılımcısından tanı konulmadan önce toplanan kan örneklerini kullandığı için önem taşıyor.

Araştırmada, çevrede kalıcı olan ve vücutta yıllarca kalabilen bir kimyasal ailesi olan 17 per- ve polifloroalkil madde (PFAS) incelendi. İki eski PFAS öne çıktı: perflorooktanoik asit (PFOA) ve perflorooktansülfonik asit (PFOS).

Çalışmaya göre, en yüksek PFOA grubundaki kadınlar, en düşük gruptaki kadınlara kıyasla yüzde 67 daha yüksek ER-negatif meme kanseri oranına sahipti. PFOS için ise en yüksek grup yüzde 93 daha yüksek bir orana sahipti. Bu veriler, bireysel bir kadının mutlak kanser riskini değil, maruziyet grupları arasındaki göreli farkları tanımlıyor.

ER-negatif meme kanseri, tümör hücrelerinin bazı meme kanserlerinin büyümesini tetikleyen östrojen reseptörlerine sahip olmadığı anlamına gelir. Bu kanserler genellikle daha agresiftir ve östrojen reseptörü pozitif tümörlere kıyasla daha az bilinen risk faktörüne sahiptir.

Çalışmayı yürüten NIH Stadtman Araştırmacısı Alexandra White, "Önceki araştırmaların meta-analiziyle doğruladığımız bulgularımız, PFOA ve PFOS dahil bazı eski PFAS kimyasallarının, bilinen az sayıda risk faktörü bulunan ve daha agresif bir tümör türü olan ER-negatif meme kanseri açısından daha yüksek riskle ilişkili olduğunu gösteriyor" dedi.

Çalışma, her iki kimyasal ile genel meme kanseri riski arasında net bir bağlantı bulamadı. Bu ayrım kritik önemdedir: Sinyal tüm meme kanserlerinin toplamında değil, belirli bir tümör alt tipinde ortaya çıktı.

Çalışma, PFOA veya PFOS'un doğrudan ER-negatif meme kanserine yol açtığını gösteremez. Çalışma gözlemsel nitelikteydi ve bildirilen mekanizma henüz netlik kazanmadı. NIH duyurusunda, olası yolakların gen aktivitesindeki veya bağışıklık sistemindeki değişiklikleri içerebileceği belirtildi; ancak çalışma bu mekanizmaları doğrudan test etmedi.

Bulgular en doğrudan, Sister Study kohortuna dahil edilen ve öz ya da üvey kız kardeşinde meme kanseri öyküsü bulunan 35 ila 74 yaş arası kadınlar için geçerlidir. Ailesinde bu öykü bulunmayan kadınları veya Amerika Birleşik Devletleri ve Porto Riko dışındaki popülasyonları temsil etmeyebilir.

NIH duyurusuna göre PFOA ve PFOS büyük ölçüde kullanımdan kaldırıldı, ancak çoğu insanın vücudunda ölçülebilir miktarlarda kalmayı sürdürüyor. İlk yazar Che-Jung Chang, "bunlara maruziyet hâlâ potansiyel olarak değiştirilebilir" olduğu için bulguların koruyucu önlem araştırmalarını destekleyebileceğini söyledi.

White, daha yeni ikame PFAS kimyasalları ile daha yüksek PFAS maruziyetine veya daha yüksek ER-negatif meme kanseri oranlarına sahip gruplar üzerinde daha fazla çalışma yapılması gerektiğini belirtti. Araştırma, National Institute of Environmental Health Sciences'ın Z01ES044005, Z1AES103332 ve R01ES032831 numaralı hibeleriyle desteklendi.

Kaynak: ScienceDaily aracılığıyla NIH/Office of the Director basın bülteni, 12 Kasım; Journal of Clinical Oncology çalışması, 2026.

Atlas360 sağlık araştırmalarını aktarır ve tıbbi tavsiye vermez.