Fruktoz, kemoterapi sonrasında yumurtalık kanseri hücrelerinin bağlarını zayıflatabilir

The Wistar Enstitüsü, Nature Aging dergisinde 11 Kasım'da yayımlanan preklinik bir çalışmada, fruktozun kemoterapiden sağ çıkan yumurtalık kanseri hücrelerinde daha zayıf tümör hücresi bağları ve daha fazla yayılmayla ilişkili davranışla bağlantılı bulunduğunu açıkladı.

Bu bulgu önemli çünkü metastaz, yumurtalık kanseri ölümlerinin yaklaşık %90'ından sorumludur; ancak bu çalışma henüz erken aşamadaki preklinik bir araştırmaydı ve hasta sonuçlarını, diyet değişikliklerini veya ilaç kararlarını test etmedi.

Wistar ekibi, kanser hücresi DNA'sına zarar vermek ve çoğalmayı durdurmak için platin içeren ilaçlar kullanan bir tedavi yöntemi olan platin bazlı kemoterapiden sonra varlığını sürdüren yumurtalık kanseri hücrelerini inceledi. Yumurtalık kanseri sıklıkla başlangıçta tedaviye yanıt verir, ancak vakaların çoğunda hastalık nükseder ve karın boşluğuna yayılabilir.

“Kemoterapiden sağ çıkan bazı kanser hücreleri artık bölünmüyor ancak hâlâ biyolojik olarak aktifler,” dedi The Wistar Enstitüsünde Katherine Aird’ün laboratuvarında doktora sonrası araştırmacı ve çalışmanın birinci yazarı olan Aidan Cole. “Bunun yerine, yakındaki hücrelere sinyal gönderen moleküller salgılamaya devam ediyorlar. Çalışmamız, bir besinin —bu vakada fruktozun— bu sinyallerden biri olarak hareket edebileceğini gösteren ilk çalışmalar arasında yer alıyor.”

Araştırmacılar, kemoterapi sonrası hücreleri salgıladıkları maddelerden ayırdı ve yalnızca salgılanan moleküllerin preklinik bir modelde kanser yayılımını artırdığını bildirdi. Ardından meyve, bal, sofra şekeri ve yüksek fruktozlu mısır şurubunda bulunan bir şeker olan fruktozu bu sinyal moleküllerinden biri olarak tespit ettiler.

Deneylerde fruktozun komşu kanser hücrelerinde kolesterol üretimini bastırdığı görüldü. Kolesterol en çok kardiyovasküler hastalıklardaki rolüyle bilinir, ancak aynı zamanda hücre zarlarının oluşmasına yardımcı olur ve hücreleri birbirine bağlı tutan temas noktalarını destekler. Bu temaslar zayıfladığında kanser hücreleri daha kolay ayrıldı.

Ekip, hangi genlerin biyolojik bir süreci etkilediğini test etmek için kullanılan bir gen düzenleme yaklaşımı olan CRISPR taraması da dahil olmak üzere çeşitli yöntemler kullandı. Çalışma ayrıca, şekerli içeceklerde bulunan miktarlarla karşılaştırılabilir yüksek fruktozlu diyetlerin, kemoterapi olmadan bile preklinik deneylerde yayılmayla ilişkili sinyallerle bağlantılı olduğunu bildirdi.

Kolesterol bulgusu, araştırmacıları kalp krizi ve felç riskini azaltmak için kullanılan kolesterol düşürücü ilaçlar olan statinleri test etmeye yöneltti. Preklinik deneylerde statinler, kanser hücreleri arasındaki bağlantıları daha kolay hücre ayrışmasıyla ilişkili bir şekilde zayıflattı.

“Bu etkiyi henüz hastalar üzerinde test etmedik, ancak özellikle yumurtalık kanseri en sık zaten statin kullanan menopoz sonrası kadınlarda görüldüğü için, kolesterol düşürücü ilaçların kemoterapi ile birleştirilmesi konusunda soru işaretleri yaratıyor,” dedi The Wistar Enstitüsündeki Ellen ve Ronald Caplan Kanser Merkezinde Profesör ve Moleküler ve Hücresel Onkogenez Programı eş başkanı ve çalışmanın kıdemli yazarı Katherine Aird.

Çalışma, şeker tüketmenin insanlarda yumurtalık kanseri yayılımı ile ilişkili olduğunu, fruktozu azaltmanın kanser sonuçlarını iyileştirdiğini veya statin kullanan hastaların daha kötü kanser sonuçlarıyla karşılaştığını gösteremez. Statin sonucu öncül niteliktedir ve kimsenin reçeteli bir ilacı bırakması için bir neden değildir.

Aird, aynı mekanizmanın pankreas, kolon ve karaciğer kanserleri de dahil olmak üzere gövde içinde yayılan diğer kanserler için de geçerli olabileceğini söyledi ancak araştırmacıların bu etkiyi henüz evrensel olarak adlandıramayacağını belirtti. Wistar ekibi bu kanserlerde ek deneylere başladı.

Kaynak: dergi makalesi, Nature Aging, 11 Kasım 2026; basın bülteni, ScienceDaily Health aracılığıyla The Wistar Institute, 12 Kasım 2026.

Atlas360 sağlık araştırmalarını bildirir ve tıbbi tavsiye vermez.