Öğrenci affı teklifi TBMM’ye geliyor: Kimler kapsama giriyor

Öğrenci affı yeniden TBMM gündemine taşınıyor; AKP’nin hazırladığı teklifle belirli tarihten sonra üniversiteyle ilişiği kesilenlere ve kayıt hakkı olup kayıt yaptırmayanlara dönüş imkânı verilmesi hedefleniyor.

Meclis takvimine göre teklifin bu hafta TBMM Başkanlığı’na sunulması planlanıyor. Düzenleme yasalaşırsa, geri dönüş hakkı tanınan öğrencilerin eğitimlerine 2026-2027 eğitim ve öğretim yılında başlaması öngörülüyor.

Teklif kimleri kapsıyor?

Teklifin merkezinde iki ana grup bulunuyor. Birincisi, 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren üniversite veya doktora programlarıyla ilişiği kesilen öğrenciler.

İkinci grup ise bir yükseköğretim programına kayıt yaptırma hakkı kazandığı halde çeşitli nedenlerle kayıt işlemini tamamlamayanlar. Taslak çerçeve, bu kişilere de yeniden üniversiteye dönme yolunu açmayı amaçlıyor.

Metinde tarih kriterinin özellikle vurgulanması, kapsamın “son yıllarda” ilişik kesilme veya kayıt yaptırmama durumlarıyla sınırlandığına işaret ediyor. Bu sınır, uygulamanın idari yükünün yönetilebilir tutulması açısından belirleyici olabilir.

Takvim: Dönüş hakkı var, başlangıç 2026-2027

Düzenlemenin en dikkat çeken unsurlarından biri, dönüş hakkı tanınsa bile fiili başlangıcın 2026-2027 eğitim yılına bırakılması. Bu yaklaşım, üniversitelerin kontenjan planlaması ve akademik kapasite yönetimi açısından zaman kazandıran bir model olarak okunuyor.

Ancak takvimin ileri bir tarihe işaret etmesi, öğrenciler açısından bekleme süresini uzatıyor. Bu nedenle, teklifin yasama sürecinde “başlangıç yılının” değişip değişmeyeceği, düzenlemenin etki düzeyini doğrudan belirleyecek başlıklardan biri olacak.

Teklifin TBMM Başkanlığı’na sunulmasının ardından komisyon süreci başlayacak. Komisyon görüşmeleri, kapsamın netleştiği ve teknik ayrıntıların şekillendiği aşama olduğu için, asıl tartışmaların bu bölümde yoğunlaşması bekleniyor.

Arka plan ve olası etkiler

Öğrenci affı başlığı, yükseköğretimde zaman zaman gündeme gelen “geri dönüş” düzenlemelerinin güncel bir versiyonu olarak öne çıkıyor. İlişik kesilme ya da kayıt yaptıramama gibi durumlar; ekonomik koşullar, kişisel nedenler veya idari süreçler gibi farklı etkenlerle ortaya çıkabiliyor.

Bu çerçevede teklif, eğitim hayatı kesintiye uğrayanlara ikinci bir başlangıç olanağı sunmayı hedefliyor. Özellikle doktora öğrencilerinin de kapsama dâhil edilmesi, düzenlemenin yalnızca lisans düzeyine odaklanmadığını gösteriyor.

Öte yandan, dönüşlerin 2026-2027’de başlaması, üniversitelerin orta vadeli planlarını etkileyebilir. Öğrenci sayısı, ders yükü ve danışmanlık kapasitesi gibi alanlarda ek düzenlemeler gerekebilir.

TBMM’ye sunulacak metnin ayrıntıları, kimlerin hangi koşullarla dönebileceğini kesinleştirecek. Bu nedenle süreçte, kapsam maddeleri ve uygulama takvimiyle ilgili olası değişiklikler yakından izlenecek.

Önümüzdeki adım, teklifin komisyonlarda ele alınması ve Genel Kurul gündemine taşınması olacak. Yasa metni netleştiğinde, üniversiteler ile öğrencilerin başvuru ve kayıt süreçlerine ilişkin uygulama çerçevesi de görünür hale gelecek.