Türkiye'nin cari dengesi ağustosta 4,05 milyar dolar fazla verdi

TCMB, Ağustos 2026'da cari işlemler hesabının 4 milyar 53 milyon dolar fazla verdiğini açıkladı; veri dış finansman görünümünü destekledi. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabındaki fazla aynı ay 8 milyar 205 milyon dolar oldu. Yıllıklandırılmış verilere göre cari açık ağustosta yaklaşık 42,1 milyar dolar seviyesinde hesaplandı. Veriler, turizm gelirlerinin güçlü olduğu yaz döneminde dış ticaret açığının cari denge üzerindeki baskısının sınırlı kaldığını gösterdi.

Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ağustosta 3 milyar 746 milyon dolar olarak kaydedildi. Hizmetler dengesi aynı ay 9 milyar 711 milyon dolarlık net giriş sağladı. Bu kalemde taşımacılık hizmetlerinden 3 milyar 265 milyon dolar, seyahat kaleminden ise 7 milyar 285 milyon dolar net gelir elde edildi. Seyahat geliri, hizmetler fazlasının ana kalemi olarak cari fazla üzerinde belirleyici oldu.

Yıllıklandırılmış çerçevede dış ticaret açığı 78,4 milyar dolar olurken, hizmetler dengesi 63,9 milyar dolar fazla verdi. Aynı dönemde birincil gelir dengesi 25,6 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 1,9 milyar dolar açık kaydetti. Bu kompozisyon, mal ticaretindeki açığın hizmet gelirleriyle kısmen dengelendiğini, gelir dengesi kaynaklı çıkışların ise yıllık cari açıkta etkili olmaya devam ettiğini gösterdi.

Hizmet geliri dengeyi taşıdı

Cari fazlanın ağustosta pozitif gelmesinde hizmetler dengesindeki net giriş öne çıktı. Seyahat ve taşımacılık gelirleri, özellikle yaz aylarında döviz kazandırıcı faaliyetlerin cari dengeye katkısını artırıyor. Buna karşılık dış ticaret açığı, enerji ve altın hariç göstergede görülen daha yüksek fazla ile ana cari denge arasındaki farkın başlıca kaynağı olmaya devam ediyor.

Şirketler açısından cari dengedeki iyileşme, tek başına finansman koşullarında kalıcı bir gevşeme anlamına gelmiyor. Ancak cari açıkta daralma veya fazla verilmesi, döviz likiditesi, rezerv birikimi ve ülke risk algısı üzerinden bankalar ile reel sektörün dış borçlanma maliyetleri açısından izlenen göstergeler arasında yer alıyor. Özellikle ithal girdi kullanan sanayi şirketleri ve döviz borcu bulunan işletmeler için kur oynaklığı ve dış finansmana erişim belirleyici olmaya devam ediyor.

Portföyde çıkış, rezervde artış Finans hesabında ağustos ayında portföy yatırımlarında 1 milyar 34 milyon dolarlık net çıkış gerçekleşti. TCMB verilerine göre yurt dışı yerleşikler hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 1 milyar 50 milyon dolar, Devlet İç Borçlanma Senetleri piyasasında ise 77 milyon dolarlık net alış yaptı. Buna karşılık yurt dışındaki tahvil ihraçlarında banka ihraçlarında 122 milyon dolar, Genel Hükümet ihraçlarında 201 milyon dolar net satış görüldü.

Doğrudan yatırımlar tarafında ağustosta 141 milyon dolarlık net giriş kaydedildi. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'ye yaptığı toplam doğrudan yatırımlar 719 milyon dolar artarken, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 578 milyon dolar yükseldi. Gayrimenkul kaleminde yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'deki net alımı 244 milyon dolar, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki gayrimenkul alımı ise 142 milyon dolar oldu.

Kredi kanalı ağustosta finansman kompozisyonunda öne çıkan bir başka başlık oldu. Yurt dışından kredi kullanımlarında bankalar 2 milyar 186 milyon dolar, diğer sektörler 1 milyar 230 milyon dolar net kullanım gerçekleştirdi. Genel Hükümet ise aynı kalemde 82 milyon dolarlık net geri ödeme yaptı.

Diğer yatırımlar altında yurt dışı bankaların Türkiye'deki mevduatlarında Türk lirası cinsinden 872 milyon dolarlık net azalış, yabancı para cinsinden 889 milyon dolarlık net artış kaydedildi. Böylece söz konusu mevduatlarda toplam 17 milyon dolarlık net artış oluştu. Resmi rezervler ağustosta 7 milyar 138 milyon dolar net arttı; bu artış, cari fazla ile birlikte dış denge verisinin piyasa tarafında izlenen en önemli bileşenlerinden biri oldu.

Önümüzdeki aylarda izlenecek ana başlık, turizm kaynaklı mevsimsel desteğin zayıfladığı dönemde dış ticaret açığının cari denge üzerindeki etkisi olacak. Eğer hizmet gelirleri yüksek seyrini korur ve kredi kanalı dış finansmanı desteklerse rezerv birikimi için alan açılabilir; ithalat faturası veya portföy çıkışları güçlenirse şirketlerin döviz likiditesi ve finansman maliyeti üzerindeki baskı yeniden artabilir.