NEITI, 18 eksik metan kaydı nedeniyle veri sorularıyla karşılaştı

Nijerya kuruluşu NEITI, Premium Times'ın 27 Ekim'de yayımladığı ve 30 şirket-yıl kaydından 18'inde eksik metan verisi belirlediği haberinin ardından, şirket düzeyindeki ilk sera gazı bildirimi konusunda soru işaretleriyle karşılaştı.

NEITI'nin 2023 petrol ve gaz denetiminde denetlenen 62 şirketten 15'inin sera gazı bilgilerini sunduğunu, 47'sinin ise sunmadığını belirtmesi ve bunun emisyon takibinde ilk kamuya açık referans noktasını oluşturması konuyu önemli kılıyor.

Premium Times, NEITI'nin yayımladığı emisyon verilerini düzenleyen ve karşılaştıran interaktif bir platform olan Emissions Monitoring and Accountability Tool aracılığıyla NEITI'nin 2022 ve 2023 petrol ve gaz materyallerinin Ek 12 bölümünü inceledi.

İncelemede Chevron Nigeria Limited ve Shell Petroleum Development Company için 2022 yılına ait birebir aynı metan kayıtları tespit edildi: 173.578.759,2 kilogram karbondioksit eşdeğeri ve 6.943.150,368 kilogram metan. Karbondioksit eşdeğeri (CO₂e), farklı sera gazlarının ısınma etkisini ortak bir karbondioksit ölçüsüyle ifade eder.

Atlas360 hesaplamalarına göre Chevron-SPDC arasındaki bu CO₂e rakamı yaklaşık 173.579 metrik tona denk geliyor. Premium Times, bir grup endüstriyel gaz olan halonlar hariç, bildirilen neredeyse tüm alanlardaki değerlerin birbiriyle eşleştiğini aktardı.

Aynı incelemede Aradel Holdings Plc için de yıldan yıla yinelenen metan rakamları belirlendi: Hem 2022 hem de 2023'te 133.522.033 kilogram CO₂e ve 5.340.877 kilogram metan. Network E&P de her iki yılda 112 kilogram CO₂e ve 3,64 kilogram metan olmak üzere yinelenen kayıtlar gösterdi.

Yinelenen sayılar kesin bir hatalı bildirim ya da usulsüzlük anlamına gelmiyor. Premium Times haberi, özellikle birden fazla ondalık basamakta tam olarak eşleşen değerlerin, şirketlerin orijinal bildirimleriyle karşılaştırılarak kontrol edilmesi gerektiğini belirtti.

Mükerrer kayıtlar ve boşluklar

İnceleme ayrıca veri setinin büyük kısmında eksik metan bilgisi olduğunu ortaya koydu. 30 şirket-yıl kaydından yalnızca 12'si üç metan raporlama alanının tamamında bilgi içerirken, 18 kayıtta eksik veriler yer aldı.

Habere göre NAE, 2022'de 963.970 kilogram metan kaydetti ancak ilgili CO₂e alanına sıfır yazdı. NAE, 2023'te yine metan emisyonu bildirdi ancak CO₂e alanını boş bıraktı.

Chevron ve Heirs Energies, 2023 metanını temel metan kütlesi olmadan yalnızca CO₂e cinsinden bildirdi. Heirs Energies, veri setindeki metanla ilgili en büyük rakamlardan biri olan 217,4 milyon kilogram CO₂e kaydetti, ancak eksik metan kütlesi kullanıcıların dönüşümü bağımsız olarak kontrol etmesini engelliyor.

Platform Petroleum raporlama tablosunda yer aldı ancak her iki yıl için de tüm metan alanları boş bırakıldı. Yayımlanan raporda boş hücrelerin emisyon olmadığını mı, veri sunulmadığını mı yoksa hesaplanmamış emisyonları mı ifade ettiği açıklanmadı.

Şirket sayısı da net bir şekilde uyuşmadı. NEITI'nin denetiminde 15 şirketin sera gazı verisi bildirdiği ve 47'sinin bildirmediği ifade edildi; ancak Premium Times raporlama tablolarında 15 şirket ve raporlamayanlar tablosunda 58 kayıt olmak üzere toplamda 73 kayıt buldu.

Platform Petroleum hem raporlayanlar hem de raporlamayanlar listesinde yer aldı. Bazı kayıtlar net bir şekilde tanımlanmış tüzel kişilikler yerine ortak girişim hisselerine veya petrol sahalarına atıfta bulundu; bunlar arasında OML 30'daki NEPL ve Shoreline hisseleri ile Esso'nun Erha ve Usan sahalarına yönelik ayrı listelemeler var.

Nijerya, 2030 yılına kadar rutin gaz yakmayı sona erdirmeyi ve petrol-gaz sektöründen kaynaklanan kaçak metan emisyonlarını 2031 yılına kadar %60 oranında azaltmayı taahhüt etti. Kaçak metan, üretim, işleme veya taşıma sistemlerinden kasıtsız şekilde sızan gazı ifade ediyor.

Premium Times'ın aktardığı Bilgi Edinme Özgürlüğü talebine verdiği yanıtta NEITI, sera gazı raporlamasının EITI Şartı 3.4 kapsamında zorunlu değil, teşvik edilen bir uygulama olduğunu söyledi. NEITI, şablonunun şirketlerden emisyon faktörleri, yer tabanlı sensörler, uydu tahminleri ve diğer kabul görmüş yaklaşımlar dahil olmak üzere emisyon verilerini ve metodoloji bilgilerini talep ettiğini belirtti.

NEITI, şirketlerin sunduğu verileri dönüştürmediğini, normalleştirmediğini, yeniden hesaplamadığını veya düzeltmediğini bildirdi. Kurum ayrıca Nijerya'nın bu açıklamalar için henüz yerleşik bir ulusal doğrulama çerçevesine sahip olmadığını, NEITI'nin rolünün bağımsız teknik doğrulama değil şeffaflık, toplama ve yayımlama olduğunu ifade etti.

Yinelenen kayıtlar ve aynı rakamlar hakkındaki tespitleri kabul eden NEITI, kurum içi bir inceleme yürüteceğini açıkladı. Kurum, orijinal şirket şablonlarının ve iç doğrulama kayıtlarının kamuya açıklanmasının amaçlanmadığını, incelemesinden kaynaklanan her türlü düzeltme veya açıklamanın yayımlanan veri setine yansıtılacağını kaydetti.

2030 ve 2031 sınavları

Nijerya'nın rutin gaz yakmayı sona erdirmek için belirlediği 2030 hedefi, şirket düzeyindeki bildirimlerin petrol ve gaz emisyonlarının kamuoyu tarafından izlenmesini destekleyip destekleyemeyeceğine dair ilk tarihli sınav niteliğinde. Güvenilir referans verileri; vatandaşların, düzenleyicilerin ve yatırımcıların bu hedefe yönelik ilerlemeyi nasıl değerlendireceğini etkileyecek.

Kaçak metan emisyonlarını %60 oranında azaltmaya yönelik 2031 hedefi ise ikinci bir ölçüt oluşturuyor. Gelecekteki NEITI veri setlerinin bildirilen sıfırları eksik alanlardan ayırt etmesi, tüzel kişilikleri ve varlıkları açıkça tanımlaması ve kullanıcıların emisyon karşılaştırmalarını yeniden üretebilmesi için yeterli metodolojiyi sunması gerekecek.

Premium Times, haberin Deepening Methane Emissions Transparency Initiative-Stream II kapsamında Centre for Journalism Innovation and Development tarafından desteklendiğini belirtti.

Kaynak: haber, AllAfrica aracılığıyla Premium Times, 28 Ekim