NATO'da İran çatlağı: ABD'nin yaptırım planları sızdı

Pentagon'dan Müttefiklere Yönelik Yaptırım Planı

Sızan bir Pentagon e-postası, Washington'ın İran'la olası bir savaşta operasyonlara yeterli desteği vermediği düşünülen NATO müttefiklerine karşı cezai tedbirler hazırladığını gözler önüne serdi. Reuters'a konuşan isimsiz bir ABD'li yetkili, bu planların üst düzey askeri yetkililer arasında dolaşıma giren bir bilgi notunda detaylandırıldığını doğruladı.

Belgede, bazı müttefiklerin Amerika'nın talep ettiği "Erişim, Üslenme ve Üst Uçuş" (ABO) haklarını sağlamadaki isteksizliğinden duyulan hayal kırıklığı dile getiriliyor. Bu haklar, notta "NATO için mutlak asgari temel" olarak tanımlanıyor ve sağlanmaması durumunda ittifak içi ilişkilerin yeniden gözden geçirileceğinin sinyali veriliyor.

İspanya ve İngiltere Hedef Tahtasında

Sızan e-postada yer alan yaptırım önerileri arasında oldukça sert adımlar bulunuyor. Bunların başında, ABD operasyonlarına destek vermekte "zorluk çıkaran" ülkelerden biri olarak görülen İspanya'nın NATO'dan uzaklaştırılması seçeneği yer alıyor. Belgede bu adımın operasyonel etkisinin sınırlı olacağı, ancak sembolik etkisinin "çok büyük" olacağı vurgulanıyor.

Bir diğer dikkat çekici öneri ise İngiltere'ye yönelik. Washington'ın, Arjantin'in de üzerinde hak iddia ettiği Falkland Adaları konusundaki geleneksel İngiliz tutumuna verdiği diplomatik desteği yeniden değerlendirebileceği belirtiliyor. Bu hamle, İngiltere'yi İran konusundaki tutumunu değiştirmeye zorlamak için bir koz olarak görülüyor.

Raporda ayrıca, iş birliği yapmayan ülkelerin NATO içindeki önemli ve prestijli pozisyonlardan men edilmesi gibi daha düşük profilli ancak etkili olabilecek başka seçenekler de sıralanıyor.

Trump'ın Eleştirileri ve NATO'nun Geleceği

Bu sızıntı, ABD Başkanı Donald Trump'ın uzun süredir devam eden eleştirileriyle paralellik gösteriyor. Trump, 28 Şubat'ta başladığı iddia edilen hava operasyonlarının ardından kapanan Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamak için donanma göndermeyen müttefikleri sert bir dille kınamıştı. Trump, daha önce ABD'nin ittifaktan ayrılabileceği imasında da bulunmuştu.

Konuyla ilgili görüşü sorulan Pentagon Sözcüsü Kingsley Wilson, "Başkan Trump'ın da ifade ettiği gibi, ABD'nin müttefiklerimiz için yaptığı onca şeye rağmen onlar bizim yanımızda olmadı," diyerek gerilimi doğruladı. Wilson, Savunma Bakanlığı'nın müttefiklerin sorumluluklarını yerine getirmesini sağlamak adına Başkana "inandırıcı seçenekler" sunacağını belirtti ancak iç müzakereler hakkında yorum yapmaktan kaçındı.

Analistler, ABD ile İran arasındaki bu kurgusal savaşın, 76 yıllık ittifakın geleceği hakkında ciddi sorular doğurduğunu ifade ediyor. Avrupalı müttefikler arasında, bir saldırıya uğramaları durumunda ABD'nin yardıma gelmeyebileceğine dair endişeler artıyor. İngiltere ve Fransa gibi ülkeler, ABD'nin deniz ablukasına katılmanın resmen savaşa girmek anlamına geleceğini savunarak, ancak ateşkes sonrası boğazın güvenliğine yardım edebileceklerini belirtiyor.

Yetkilinin sızdırdığı e-postada ABD'nin ittifaktan tamamen ayrılması veya Avrupa'daki üslerini kapatması gibi radikal bir öneri yer almasa da, bu gelişmeler NATO'nun temelini oluşturan kolektif savunma ilkesinin ne denli kırılgan hale geldiğini gösteriyor.