İklim Zirvesi COP31’de Ziraat Bankası’ndan yeşil dönüşüme dev bütçe

Çakar'a göre Ziraat Bankası, reel sektörün iklim yatırımları için dört kurumla toplam 2 milyar dolarlık finansman anlaşması imzalamaya hazırlanıyor.

Ziraat Bankası Genel Müdürü Alpaslan Çakar, COP31 sırasında verdiği söyleşide, sağlanacak tutarın tümünün reel sektöre yönlendirileceğini belirtti. Bankanın önceliğinin, işletmelerin iklim dönüşümüne yönelik yatırımlarına kaynak sunmak olduğunu ifade etti.

Çakar, bankanın sağladığı kaynağın yaklaşık 30 milyar dolar olduğunu aktararak, planlanan anlaşmaları bu tutara eklenecek finansman olarak anlattı. Dolayısıyla açıklama, tamamlanmış bir kaynak girişinden ziyade, imzalanması beklenen anlaşmalara ve bunların kullanım amacına ilişkin bilgi içeriyor.

Dört kurumla yeni finansman planı

Çakar'ın verdiği bilgiye göre banka, COP31 çerçevesinde dört ayrı kuruluşla anlaşma yapmayı hedefliyor. Söyleşinin ertesi gününü imza takvimi olarak işaret eden Çakar, bu kuruluşlardan sağlanacak toplam tutarı 2 milyar dolar olarak açıkladı.

Bankanın genel müdürü, sözünü ettiği kaynakları iklim ve çevre odaklı krediler, sendikasyonlar ve diğer finansman işlemleri kapsamında tanımladı. Ancak açıklamasında, yeni anlaşmaların bu araçlar arasındaki dağılımına ilişkin bir ayrıntı paylaşmadı.

Çakar, bankacılık sektörünün sorumluluğunu yalnızca finansman bulmakla sınırlamadı; çevre odaklı yatırımlar için maliyetin uygun, vadenin ise uzun olması gerektiğini söyledi. Bu değerlendirme, kaynak miktarının yanında borçlanma koşullarını da finansman tartışmasının merkezine yerleştiriyor.

Bununla birlikte, uygun maliyet ve uzun vade konusundaki sözler sektörün rolüne ilişkin genel bir değerlendirme niteliğinde. Planlanan anlaşmaların faizleri, vadeleri ve geri ödeme şartları açıklanmadığından, yeni kaynağın bu ölçütleri nasıl karşılayacağı henüz belli değil.

Çakar'ın küresel ihtiyaç hesabı

Çakar, küresel ölçekte 2025–2030 yılları için gereken iklim finansmanını yılda 7,8 trilyon dolar olarak ifade etti. Buna karşılık mevcut yıllık harcamanın yaklaşık 2 trilyon dolarda kaldığını belirterek, ihtiyaç ile kullanılan kaynak arasındaki farkı vurguladı.

Bu iki rakam, Çakar'ın küresel finansman ihtiyacına ilişkin değerlendirmesine dayanıyor; söyleşide hesaplamanın kaynağı veya kapsadığı yatırım kalemleri belirtilmiyor. Bu nedenle rakamlar, bağımsız olarak doğrulanmış bir veri serisi değil, banka yöneticisinin aktardığı tahmin ve mevcut durum değerlendirmesi olarak ele alınmalı.

Çakar'a göre iklim politikalarının ekonomik kapsamı, çevrenin korunmasının ötesine geçiyor. Ticaret, üretim ve gıdaya erişimin güvenceye alınmasını aynı çerçevede değerlendiren Çakar, iklimle mücadeleyi destekleyecek bir finansman düzeninin kurulmasını ve uluslararası kabul görmesini gerekli buluyor.

Daha önce de uluslararası iklim toplantılarına katıldıklarını söyleyen Çakar, COP31'i katılım düzeyi ve organizasyon açısından olumlu değerlendirdi. Bununla birlikte, zirve hakkındaki bu değerlendirme ile bankanın anlaşmalarının bağlayıcı ticari koşulları ayrı başlıklar; açıklama, finansmanın fiyatlamasına ilişkin bilgi sunmuyor.

Reel sektöre aktarımın koşulları

Çakar'ın tarif ettiği kullanım planı, finansmanın nihai adresini reel sektör olarak belirliyor. Ancak hangi şirketlerin veya yatırım türlerinin yararlanacağı, başvuru koşulları ve kredi dağıtım takvimi konusunda ayrıntı verilmediği için belirli bir sektörün payını hesaplamak mümkün değil.

Anlaşmalar belirtilen tutarla imzalanır ve kaynak açıklanan amaç doğrultusunda kullandırılırsa, banka işletmelerin iklim dönüşümü yatırımlarına ek finansman sağlayabilecek. Bu senaryonun gerçekleşmesi, imzanın ardından kaynağın işletmelere aktarılmasına bağlı; açıklanan tutar tek başına yatırımların başladığını göstermiyor.

İmza veya kullandırım takviminin değişmesi halinde ise duyurulan kaynak ile reel sektörün fiilen erişebildiği finansman arasında zaman farkı oluşabilir. Açıklamanın uygulamadaki karşılığını, anlaşmaların tamamlanması, finansman koşullarının netleşmesi ve yatırım kredilerinin kullandırılması gösterecek.