Faturayı düşürme vaadi cebi yakıyor: İndirim tuzağıyla %25 daha fazla ödeyeceksiniz

EMO, elektrik sözleşmelerinde tavan fiyat üzerinden sunulan indirimlerin, kendi hesabına göre SKTT'den %25 pahalı olduğunu açıkladı.

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), yazılı değerlendirmesinde, tüketicilerin indirim oranından önce hesaplamaya esas alınan fiyatı incelemesi gerektiğini belirtti. Odanın itirazı, indirimin mevcut fatura veya gerçekleşen piyasa fiyatı yerine düzenleyici kurumun belirlediği üst sınırdan hesaplanmasına dayanıyor.

İndirim hesabında üç farklı fatura

EMO'nun altı aylık dönem için hazırladığı karşılaştırmada, ayda 250 kilovatsaat elektrik kullanan bir konutun tavan fiyat bağlantılı sözleşmeyle ortalama faturası 1.923 TL olarak hesaplandı. Aynı tüketim için Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) üzerinden hesaplanan ortalama tutar ise 1.536 TL oldu.

Oda, iki seçenek arasındaki farkı yaklaşık yüzde 25 olarak verirken, ulusal tarifeyle aynı miktardaki elektriğin bedelini 839 TL olarak belirtti. Bunlar EMO'nun sunduğu hesaplamalar; açıklamada altı aylık dönemin başlangıç ve bitiş tarihleri ile hesabın bütün bileşenlerini gösteren bir döküm bulunmuyor.

Odanın aktardığı sözleşme örneklerinde, tüketiciye yüzde 15 indirim sunuluyor ancak hesaplamanın başlangıç noktası tavan fiyat oluyor. EMO, bu oranın ne ulusal tarifeye ne de piyasada gerçekleşen Piyasa Takas Fiyatı'na (PTF) uygulandığını belirtiyor.

Açıklamaya göre, tavan fiyat üzerinden yapılan indirimin ardından YEKDEM ve dağıtım kalemleri de hesaba ekleniyor. Bu nedenle odanın karşılaştırması, ilan edilen indirim oranıyla ödenecek toplam fatura arasındaki ayrımı öne çıkarıyor; yalnızca indirim yüzdesi, seçeneklerden hangisinin daha ucuz olduğunu göstermiyor.

Konut eşiği 3.000 kilovatsaate iniyor

Uyarının arkasında, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) konutlar için belirlediği yıllık tüketim sınırının düşürülmesi var. EMO'nun aktardığı düzenlemeye göre, 2026 için 4.000 kilovatsaat olan SKTT eşiği, 1 Ocak 2027 itibarıyla 3.000 kilovatsaate inecek.

Oda, konutlara uygulanan sınırın 2025 yılında 5.000 kilovatsaat olduğunu hatırlatıyor. Böylece açıklamada tarif edilen değişiklik, tek bir yılla sınırlı kalmayan ve daha düşük tüketim düzeylerini kapsayan bir geçiş olarak sunuluyor.

Yeni yıllık eşik, aylık ortalama 250 kilovatsaat tüketime karşılık geliyor; bu, her ay için ayrı bir sınır anlamına gelmiyor. EMO, dört kişilik bir hanenin temel cihazlar ve aydınlatma için aylık en az 230 kilovatsaat kullandığını öne sürerek yeni düzeyin sıradan konut tüketimine yakın olduğunu savunuyor.

Oda ayrıca kapsam belirlenirken 2026 tüketiminin esas alınacağını belirtiyor ve bu yönteme itiraz ediyor. Açıklamada yer alan Ekim 2026 örneğinde, 250 kilovatsaatlik tüketimin ulusal tarifedeki bedeli 839 TL iken, aynı kullanım için SKTT hesabı 1.732 TL olarak veriliyor.

EMO sözleşmelere müdahale talep ediyor

EMO, tüketicilere fiyatın hangi göstergeye bağlandığını incelemeden sözleşme imzalamamaları çağrısında bulunuyor. İmza atanlara ise 14 gün içinde cayma hakkını kullanmalarını öneriyor; ancak açıklama, bu hukuki hakkın farklı sözleşmelere uygulanma koşullarını veya mevzuat dayanağını ayrıntılandırmıyor.

Odanın düzenleyici kuruma yönelik talepleri, tavan fiyata bağlanan anlaşmaların durdurulmasını ve yanıltıcı pazarlama yapıldığı iddiasıyla yaptırım uygulanmasını içeriyor. EMO ayrıca konutlara ilişkin eşik kararının geri alınmasını ve meskenlerin SKTT dışında tutulmasını istiyor; sunulan metinde EPDK'nin veya tedarikçilerin bu taleplere yanıtı yer almıyor.

Odanın tarif ettiği sözleşme modeli geçerliyse ve gerçekleşen piyasa fiyatı tavandan uzak kalırsa, tavan üzerinden indirim tüketiciye SKTT karşısında tasarruf sağlamayabilir. Piyasa fiyatı tavana yaklaşırsa karşılaştırmanın sonucu değişebilir; değerlendirme için aynı tüketim döneminin fiyatlarıyla sözleşmedeki bütün ek bedellerin birlikte incelenmesi gerekir.

EMO'nun itirazının merkezinde, düşük görünen bir indirim oranından çok, yüksek bir başlangıç fiyatına bağlı ödeme yükümlülüğü bulunuyor. Konut aboneleri açısından önümüzdeki uygulamanın belirleyici unsurları, yıllık tüketimin hangi koşullarda değerlendirileceği ve alternatif tekliflerin toplam fatura hesabının nasıl kurulacağı olacak.