Fitch Türk finansman şirketlerinin risklerini sıraladı

Fitch, finansal kiralama hacmi yüzde 48 büyürken borçluların mali durumu ve fonlama giderlerinin sektörün kârlılığını zorlayabileceğini belirtiyor.

Kredi derecelendirme kuruluşunun Türkiye değerlendirmesinde, işlem hacimlerindeki genişleme ile kredi kalitesinin seyri birbirinden ayrılıyor. Fitch, kiralama sektöründeki takip oranında görülen gerilemeye rağmen 2026 ve 2027 sonlarına doğru sorunlu kredilerin payında aşamalı artış bekliyor; faktoringde ise yeni sorunlu alacaklara ve değer düşüklüğü giderlerine dikkat çekiyor.

Fonlama yapısı piyasa riskini sınırlıyor

Fitch'e göre kiralama kuruluşlarının piyasa dalgalanmaları karşısındaki koruması, menkul kıymet yatırımlarının dar kapsamından ve doğrudan piyasa risklerinin düşüklüğünden kaynaklanıyor. Süreklilik kazanmış finansman kanalları da bu korumayı destekliyor; kuruluşun değerlendirmesi, sektörün piyasa hareketlerine doğrudan maruziyeti ile müşterilerinden kaynaklanabilecek kredi riskini ayrı ele alıyor.

Banka iştiraki olan faktoring kuruluşları açısından destek unsuru ise hissedarlık yapısı. Fitch, bu şirketlerin bağlı bulundukları bankalardan aldıkları destek ve finansmana erişimdeki istikrar sayesinde avantajlı konumda bulunduğunu değerlendiriyor; bu tespit bütün faktoring şirketlerini değil, banka bünyesindeki kuruluşları kapsıyor.

Ancak Fitch, finansman kanallarının yerleşik olmasının borçluların mali durumundan kaynaklanan dolaylı riskleri ortadan kaldırmadığına işaret ediyor. Kuruluşa göre kredi koşullarındaki gerilim varlık kalitesine yansıyabilir; TL faizlerinin yüksekliği ve kredi temerrüt takası primlerinin yükselmesi de kaynak maliyetlerini artırabilir.

Kiralama büyümesinde nakit ihtiyacı önde

Fitch'in değerlendirmesinde aktarılan verilere göre kiralamada yeni işlem tutarı, 2026'nın ocak-haziran döneminde dolar cinsinden önceki yılın eş dönemini yüzde 48 aştı. Büyümenin bileşimi ise hacimdeki artışın ne ölçüde yatırım finansmanına dönüştüğünü anlamak açısından önem taşıyor.

Aynı değerlendirmede, yeni işlemler içinde satış ve geri kiralamanın payı yüzde 38 olarak veriliyor. Fitch, bu ağırlığı şirketlerin yeni yatırım harcamalarını finanse etmekten ziyade günlük faaliyetlerini sürdürecek işletme sermayesini sağlamaya yöneldiğinin göstergesi olarak yorumluyor; hacim verisini tek başına yatırım talebinin ölçüsü olarak okumuyor.

Kuruluş, satış ve geri kiralamayı diğer işlemlere kıyasla daha riskli buluyor. Değerlendirmede özellikle ticari taşınmazlara biçilen değer ile sözleşme bitiminde varlığın değerinin ne olacağına ilişkin belirsizlikler vurgulanıyor; böylece müşteri ödeme gücünün yanında varlığın değerlemesi de risk değerlendirmesine giriyor.

Fitch'in aktardığı rakamlarda, kiralama sektörünün kredi portföyündeki takip payı yüzde 1,9'a inerken ortalama özkaynak getirisi %30 seviyesinde bulunuyor. Kuruluş, mevcut kârlılık düzeyine rağmen esas faaliyetlerden elde edilen marjların daralabileceğini öngörüyor; takip oranına ilişkin beklentisi de son dönemdeki düşüşün devam edeceği yönünde değil.

Faktoringde nominal büyümenin reel sınırı

Faktoring tarafında Fitch'in paylaştığı veriler, 2026'nın ilk yarısındaki işlem tutarını %33 artışla 1,1 trilyon lira olarak gösteriyor. Kuruluşun bütün yıl için büyüme tahmini yüzde 32; ancak değerlendirme, parasal genişleme ile enflasyondan arındırılmış büyüme arasında ayrım yapıyor.

Fitch, hacimdeki artışın fiyat yükselişlerini genel olarak izlediğini ve reel olarak yataya yakın bir sonuç beklendiğini belirtiyor. Dolayısıyla kuruluşa göre nominal işlem tutarındaki büyüme, sektörün reel faaliyet hacminde benzer ölçekte bir genişleme anlamına gelmiyor.

Değerlendirmedeki faktoring takip oranı yüzde 2,3 ile kiralamadaki yüzde 1,9'un üzerinde yer alıyor. Fitch ayrıca yeni sorunlu kredi oluşumunun ve krediler için kaydedilen değer düşüklüğü giderlerinin yüksek kaldığını belirtiyor; ortalama aktif kârlılığının da yüzde 6,4'e indiğini aktarıyor.

Fitch'in işaret ettiği maliyet baskıları sürerse, istikrarlı finansman erişimi kredi kalitesindeki zayıflamanın kârlılığa etkisini tek başına önlemeyebilir. Borçluların ödeme gücünün korunması halinde ise bu dolaylı risk daha sınırlı kalabilir; kiralamada takip oranının seyri, faktoringde yeni sorunlu alacaklar ve her iki sektörde kaynak giderleri bu ayrımın izleneceği göstergeler olacak.