Ekim ayında enflasyon aylık yüzde 2,58, yıllık yüzde 29,77 oldu

TÜİK, ekim enflasyonunu aylık %2,58, yıllık %29,77 olarak açıkladı; aylık artış, ekonomistlerin %2,20 düzeyindeki beklentisini aştı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinde gıda, aylık fiyat artışına yaptığı katkıyla ulaştırma ve konut gruplarının önünde yer aldı. En yüksek ağırlığa sahip bu üç harcama grubu arasında yıllık fiyat artışı ise konutta daha yüksek gerçekleşti; bu ayrım, fiyat değişimiyle endekse katkının farklı ölçüler olduğunu gösteriyor.

Kurumun açıkladığı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), Ekim 2026 itibarıyla önceki yılın aralık ayındaki seviyesini %27,52 aştı. On iki aylık ortalamalar üzerinden hesaplanan artış %31,23 oldu; bu oran, yalnızca ekim ayını geçen yılın aynı ayıyla karşılaştıran %29,77’lik yıllık göstergeden farklı bir dönemi ölçüyor.

Gıda katkıda, konut yıllık artışta önde

TÜİK’e göre gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar eylüle kıyasla %3,50 yükseldi ve aylık enflasyona katkı 0,84 yüzde puan oldu. Aynı dönemde ulaştırmada %2,02’lik fiyat artışı 0,36 yüzde puan, konutta %2,84’lük yükseliş ise 0,34 yüzde puan katkı yaptı.

Yıllık karşılaştırmada konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtları kapsayan grubun fiyatları %40,24 yükseldi. TÜİK, geçen yılın ekim ayına göre artışı ulaştırmada %36,39, gıda ve alkolsüz içeceklerde %27,73 olarak bildirdi; böylece konut ve ulaştırma gruplarındaki artışlar genel yıllık enflasyonun üzerinde kaldı.

Buna karşılık TÜİK’in yıllık katkı hesabında gıda 6,81 yüzde puanla bu üç grup içinde ilk sıradaydı. Ulaştırmanın katkısı 6,10, konut grubunun katkısı 4,71 yüzde puan oldu; dolayısıyla en hızlı pahalanan harcama grubu, toplam enflasyona en fazla katkıyı yapan grup olmadı.

Seçilmiş kalemler dışarıda, artış sürüyor

TÜİK’in işlenmemiş gıda, enerji, alkollü içkiler, tütün ve altını dışarıda bırakan göstergesinde aylık yükseliş %2,00 olarak hesaplandı. Bu oran, genel endeksteki %2,58’in altında kaldı; ancak kapsamı daraltılmış ölçümde de fiyatlar bir önceki aya göre arttı.

Aynı göstergenin yıllık artışı %28,46 ile genel yıllık enflasyonun altında gerçekleşti. Kuruma göre bu ölçümde aralık ayından itibaren biriken artış %25,87, on iki aylık ortalamalara göre yükseliş ise %30,45 oldu; her iki değer de genel TÜFE’deki karşılıklarından düşüktü.

Veriler, dışarıda bırakılan kalemler olmadan da fiyat artışının sürdüğünü gösteriyor. Bununla birlikte genel endeks ile dar kapsamlı gösterge arasındaki fark, hariç tutulan her bir ürün grubunun etkisini tek başına açıklamıyor; bunun için ilgili kalemlerin ayrı katkı hesaplarına ihtiyaç var.

ENAG ve İstanbul ölçümleri farklılaşıyor

Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG), kendi hesapladığı E-TÜFE’de ekim ayındaki yükselişi %2,68, son on iki aylık artışı %45,12 olarak açıkladı. Grubun aylık ölçümü TÜİK’in %2,58’lik oranına yakınken, yıllık ölçümleri arasında daha geniş bir fark bulunuyor; açıklanan rakamlar bu farkın yöntemsel nedenlerini ortaya koymuyor.

İstanbul Ticaret Odası (İTO) ise ekimde İstanbul’daki perakende fiyatların önceki aya göre %2,47, toptan fiyatların %1,20 arttığını bildirdi. İTO’nun tüketici endeksinde aylık yükselişin en yüksek olduğu harcama grubu %10,60 ile giyim ve ayakkabı oldu; İstanbul ölçümü ile ülke geneline ilişkin TÜFE’nin coğrafi kapsamları farklı.

Ekim sonucu, ekonomist anketindeki aylık %2,20 tahmininin üzerinde olsa da tek başına sonraki ayların enflasyon yönünü belirlemiyor. Gıdanın aylık katkısı gerilerse diğer kalemler değişmediği koşulda toplam artış da azalabilir; konut veya ulaştırmanın katkısı yükselirse bu etki sınırlanabilir. Sonraki açıklamalarda hem fiyat değişimlerinin hem de harcama gruplarının endekse katkılarının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.