Ege’de gerilim yeniden yükseldi: Yunanistan Türkiye’yi AB gündemine taşıyor

Türkiye deniz parkları, Yunanistan’ın Ankara’ya nota verip dosyayı AB ülkelerine taşımasıyla Ege gündemini yeniden sertleştirdi.

Atina yönetimi, Türkiye’nin kısa süre önce duyurduğu iki deniz parkına ilişkin haritaları gelecek hafta AB üyesi ülkelere sunmayı planlıyor. Yunanistan, bu adımın kendi ilan ettiği parklarla Türkiye’nin açıklamalarını karşılaştırarak hukuki pozisyonunu anlatacağını savunuyor.

Yunanistan basınında yer alan habere göre Dışişleri Bakanlığı, haritalara yazılı belgeler de ekledi. Dosyanın amacı, Atina’nın uluslararası hukuk çizgisinde kaldığı, Ankara’nın ise birden fazla hükmü ihlal ettiği yönündeki Yunan tezini AB başkentlerine aktarmak.

Atina’dan Ankara’ya nota

Yunanistan ayrıca Türkiye’ye resmi diplomatik nota gönderdi. Nota, deniz parkları tartışmasının yalnızca çevre koruma başlığıyla sınırlı kalmadığını, egemenlik hakları ve deniz yetki alanları dosyalarıyla birlikte ele alındığını gösteriyor.

Atina’nın hamlesi, Ege ve Doğu Akdeniz’de uzun süredir devam eden yetki alanı anlaşmazlıklarının yeni bir başlık üzerinden yeniden öne çıkmasına yol açtı. Deniz parkları, teknik olarak çevresel koruma alanları olsa da bölgede ilan edilen sınırlar siyasi ve hukuki anlam taşıyor.

Yunan tarafı, hazırladığı belgelerle AB ülkelerinden açık bir siyasi destek arıyor. Ankara’nın dosyaya nasıl yanıt vereceği, tartışmanın diplomatik düzeyde mi kalacağını yoksa sahadaki askeri ve idari hareketliliğe mi yansıyacağını belirleyecek.

Ege’de İHA takibi

Aynı haber akışında, perşembe günü bir Türk İHA’sının Atina Uçuş Bilgi Bölgesi’ne girdiği ve Yunanistan’ın ulusal hava sahasını ihlal ettiği öne sürüldü. İHA’nın Semadirek ile Limni adaları arasından geçtiği, tespit üzerine iki Yunan F-16 uçağının havalandığı bildirildi.

Yunan basınındaki aktarıma göre son aylarda Türk savaş uçakları, İHA’lar ve dronlarla ilgili benzer olaylarda artış gözlendi. Bu iddia, bağımsız ikinci bir resmi açıklamayla teyit edilmiş değil; bu nedenle gelişme Atina kaynaklı bir güvenlik değerlendirmesi olarak ele alınıyor.

Dedeağaç Havalimanı’nda planlanan bir yolcu seferinin de radarların kimliği belirlenemeyen bir uçan cisim tespit etmesi sonrası geciktiği bildirildi. Olay, sivil havacılık trafiği ile askeri gözetim arasındaki temas noktalarının Ege’de ne kadar hassas kaldığını gösteriyor.

Brüksel hukuka vurgu yaptı

Avrupa Komisyonu, Türkiye’nin iki deniz parkına ilişkin açıklamalarını yakından izlediğini bildirdi. Brüksel’de yöneltilen bir soruya verilen yanıtta, uluslararası hukuka uyulması ve bölgesel istikrar için gerilimin düşürülmesi gerektiği vurgulandı.

Komisyon, “Avrupa Birliği, Türkiye’nin tüm AB üyesi ülkelerin egemenliğine ve egemenlik haklarına saygı göstermesini bekliyor” açıklamasında bulundu. Bu ifade, Atina’nın AB zemininde aradığı desteğin genel çerçevesini güçlendiriyor ancak dosyanın nasıl bir ortak tutuma dönüşeceği henüz net değil.

Yunanistan Dışişleri Bakanı George Gerapetritis, parlamentoda yaptığı konuşmada Türkiye ile iletişim kanallarının açık tutulması gerektiğini söyledi. Gerapetritis, diyaloğun gerilimleri ve krizleri azaltabileceğini belirtirken Türkiye’nin tepkilerini Yunanistan’ın egemenlik haklarını savunma girişimleriyle ilişkilendirdi.

Önümüzdeki aşama, Atina’nın dosyasının AB ülkelerinde nasıl karşılanacağına bağlı olacak. Eğer konu teknik ve hukuki çerçevede kalırsa, süreç diplomatik notalar ve komisyon açıklamalarıyla ilerleyebilir; Ege’de hava sahası iddiaları artarsa, deniz parkları tartışması daha geniş bir güvenlik dosyasına dönüşebilir.

Diyalog kanalı işlerse, iki ülke gerilimi çevre koruma, deniz yetki alanları ve uçuş güvenliği başlıklarında ayrı masalarda sınırlamaya çalışabilir. Tersi durumda, AB’nin vereceği siyasi mesaj, Türkiye ile Yunanistan arasındaki dengeyi ve Doğu Akdeniz’deki bölgesel hesapları daha yakından etkileyecek.