Dubai Havalimanı savaş riskine karşı tasarım değiştiriyor

Dubai Havalimanı, savaş riski sonrası yeni mega projede kritik altyapıyı yer altına alma seçeneğini değerlendiriyor. Yıllık 250 milyon yolcu hedefi korunuyor.

Dubai Airports Üst Yöneticisi Paul Griffiths, yakıt tankları gibi kritik unsurların yer altında konumlandırılabileceğini söyledi. Griffiths'e göre bazı bölümlerin dron veya füze saldırılarına karşı daha dayanıklı tasarlanması da masadaki seçenekler arasında.

Plan, İran, ABD ve İsrail arasındaki savaşın bölgesel hava sahasını zorlamasının ardından gündeme geldi. Griffiths, tasarım kararlarında saldırı ihtimali, sonuçların ağırlığı ve gerçek riskin birlikte tartıldığını belirtti.

Yakıt tankları yer altına inebilir

Dubai'nin DXB koduyla bilinen ana havalimanındaki yer üstü yakıt tanklarının savaşın en yoğun döneminde hedef alındığı aktarıldı. Operasyonlar saldırıların ardından durdu, ancak Griffiths uçuşların bir saat içinde yeniden başladığını ve süreç boyunca güvenli yürütüldüğünü söyledi.

Çatışmanın ilk haftalarında havalimanı çevresi dahil Dubai'nin bazı bölgelerine dron ve balistik füze saldırıları düzenlendiği aktarıldı. Aynı bilgilere göre Birleşik Arap Emirlikleri'nde yüzlerce kişi yaralandı ve 12'den fazla kişi öldü.

Griffiths'in anlattığı tasarım tartışması, yeni havalimanında yakıt depolama, enerji sürekliliği ve operasyon merkezleri gibi hassas noktaların nasıl korunacağına odaklanıyor. Yer altı depolama seçeneği, doğrudan isabet riskini azaltmayı ve hizmet kesintisinin süresini sınırlamayı amaçlıyor.

Dayanıklılık tercihi yalnızca inşaat maliyetini değil, sigorta, bakım ve kriz yönetimi planlarını da etkileyebilir. Koruma seviyesi yükseltilirse proje daha pahalı ve karmaşık hale gelebilir; buna karşılık havayolları için operasyonel belirsizlik azalabilir.

250 milyon yolcu hedefi korunuyor

Griffiths, yeni havalimanının yıllık 250 milyon yolcu kapasitesi hedefinden vazgeçilmeyeceğini söyledi. Bu ölçek, Dubai'nin uzun vadeli transfer merkezi modelini koruma niyetinin sürdüğünü gösteriyor, ancak zamanlama güvenlik tasarımına bağlı kalacak.

1960'ta açılan Dubai Havalimanı, yaklaşık 10 yıl boyunca dünyanın en büyük uluslararası havalimanı olarak gösterildi. Bu yılın ilk yarısında ise bölgedeki hava sahası karmaşası sonrası en yoğun beş uluslararası havalimanı arasından çıktı.

Yolcu trafiği şubatta 7,4 milyondan martta 2,5 milyona indi; bu, bir ayda 4,9 milyon yolcu kaybı anlamına geliyor. Rakam nisanda 3,5 milyona, mayısta 4,5 milyona, haziranda 5 milyona ve temmuzda 6,3 milyona yükseldi.

Yılın ilk yarısında havalimanından geçen veya havalimanına seyahat eden yolcu sayısının yaklaşık üçte bir azaldığı belirtildi. Griffiths, toparlanmanın sürdüğünü ve havalimanının gelecek yıl en büyük uluslararası merkez konumunu yeniden almasını beklediğini söyledi.

Emirates dar koridorlara döndü

Emirates, savaşın şubat sonunda başlamasının ardından filosunu yere indirdi ve birkaç gün içinde uçuşlara döndü. Şirketin uçakları, BAE askeri uçaklarının devriye gezdiği dar koridorları kullanarak Avrupa ile Asya arasındaki bağlantıları sürdürdü.

Air France dahil 50'den fazla havayolunun bölgeye döndüğü, British Airways'in ise ekimde başlayacak kış sezonunda Dubai seferlerini yeniden başlatacağı belirtildi. Griffiths, bazı şirketlerin uçaklarını başka hatlara tahsis ettiği için dönüş hızının sınırlı kaldığını söyledi.

Dubai Airports mali tablolarını kamuoyuna açıklamıyor; bu nedenle trafik kaybının gelir üzerindeki tam etkisi görülemiyor. Griffiths, DXB yolcularının yüzde 78'inin geri döndüğünü ve gelecek yılın başlarında tam toparlanma beklediğini söyledi.

Küresel ekonomi açısından Dubai'nin yeniden tam kapasiteye yaklaşması, Avrupa-Asya yolcu akışları ve bağlantılı kargo hareketleri için süreklilik sağlayabilir. Tersine, hava sahası riskinin yeniden artması rota sürelerini, yakıt tüketimini ve havayolu planlamasını yukarı yönlü baskılayabilir.

Toparlanma kalıcı olursa Dubai Airports 250 milyonluk projeyi ölçekten vazgeçmeden ilerletebilir, havayolları da slot ve filo tahsisini artırabilir. Saldırı riski yeniden yükselirse şirket daha fazla koruma harcaması yapar, sektör ise yakıt, bakım ve yer hizmetlerinde daha dayanıklı tasarımlara yönelir.