Çin'de yalnızlık ekonomisi 1 trilyon dolarlık pazara dönüştü

Solo ekonomi, Asya’da tek kişilik hanelerin artmasıyla 1 trilyon doları aşan Çin pazarından evcil hayvan harcamalarına uzanıyor.

Evlilik, çocuk sahibi olma ve ev satın alma, birçok Asya ülkesinde uzun süre toplumsal başarının ana göstergeleri olarak görüldü. Konut ve eğitim maliyetlerindeki artış ile değişen sosyal beklentiler, genç kuşakların bu üç hedefe daha mesafeli yaklaşmasına yol açtı.

Bölgedeki doğum oranları rekor düşük seviyelere inerken hükûmetler nakit destekleri ve teşviklerle hane kurmayı özendirmeye çalışıyor. Ancak nüfus baskısı, şirketler için başka bir tüketim alanı açıyor: yalnız yaşayan bireylerin kendilerine ayırdığı harcama.

Çin’de 1 trilyon dolar

Çin, Hindistan’ın gerisine düşerek dünyanın en kalabalık ülkesi unvanını kaybettikten sonra tek kişilik tüketim pazarının en hızlı izlendiği ekonomilerden biri oldu. Discovery Reports, Çin’de bekar ekonomisinin 2025’te 2023’e göre yaklaşık %50 büyüyerek 1 trilyon doların üzerine çıktığını tahmin ediyor.

Bu pazar yalnızca evde tüketilen ürünlerden oluşmuyor. Eski ankesörlü telefon kulübelerini andıran küçük karaoke kabinleri, tek başına şarkı söylemek isteyen müşteriler için yayılırken turistler yürüyüş arkadaşı, gezi refakatçisi veya kişisel fotoğrafçı kiralayabiliyor.

Tüketici analistlerine göre bekar bireyler video oyunları, yapay zekâ arkadaşları ve bölümleri iki dakikadan kısa süren mikro diziler için daha fazla ödeme yapıyor. Çin pazar danışmanlık şirketi ChoZan’ın kurucusu Ashley Dudarenok, iş sonrası yalnız kalan tüketiciler için oyun ve yayın aboneliklerinin eğlence biçimini yeniden tanımladığını söyledi.

Dudarenok’a göre Çin’in geniş ve rekabetçi tüketici pazarı, yalnız yaşayanlara yönelik ürünlerin daha hızlı gelişmesine ve daha sonra başka ülkelere taşınmasına zemin hazırlayabilir. Yapay zekâ arkadaşları ve mikro diziler ABD’de ilgi görürken Domino’s Pizza, tek kişi için tasarlanmış küçük dikdörtgen pizzalar sunacağını duyurdu.

Bağımsızlık dili öne çıkıyor

Şirketlerin pazarlama dili çoğu zaman yalnızlığı değil, bağımsızlığı vurguluyor. Daxue Consulting pazarlama direktörü Allison Malmsten, "Güçlenme ve bireysellik hakkında pek çok mesaj var" diyerek tüketicilerin kendilerini yalnız değil, sosyal ve tatmin edici hayatlar kuran bireyler olarak gördüğünü söyledi.

Tayvan’daki Ulusal Sun Yat-sen Üniversitesi’nden Profesör Ming-Hsuan Lee, bekar tüketicilerin sabit giderlerini paylaşacak bir partneri veya aile üyesi olmadığını belirtti. Lee, buna rağmen "Bekar insanların kendilerine yatırım yapmayı sevdiğini görüyoruz" diyerek seyahat, dışarıda yemek, eğitim ve eğlence harcamalarına işaret etti.

Bu tüketim modeli sağlık ve sosyal politika açısından daha zor bir tabloyla birlikte ilerliyor. Japonya ve Güney Kore, kuşaklar arasında yüksek seyreden intihar oranlarıyla mücadele ederken Seul yönetimi danışmanlık ve sosyal faaliyetler için milyonlarca dolarlık bütçe ayırdı; Japonya ise 2021’de yalnızlık ve izolasyonla ilgilenen bir bakan atadı.

Evcil hayvanlar çocukları aşıyor

Bazı tüketiciler için evcil hayvanlar, tek kişilik yaşamın duygusal boşluğunu azaltan bir eşlik biçimine dönüşüyor. Malmsten, bekarların evcil hayvanlarıyla daha fazla seyahat ettiğini veya onlar için lüks hediyeler aldığını belirtti.

Malmsten’e göre 2017’de Çin’deki hanelerde küçük çocuk sayısı evcil hayvan sayısının iki katıydı. 2030’a gelindiğinde bu ilişkinin tersine dönmesi bekleniyor; bu da mama, veterinerlik, seyahat ve aksesuar pazarlarında şirketlerin ürün planlarını değiştirebilir.

Yaşlanan nüfus da tek kişilik tüketimin başka bir kolunu büyütüyor. Çin devlet medyasına göre yaşlı vatandaşlara yönelik ürün ve hizmetleri kapsayan gümüş ekonominin 2035’e kadar 4 trilyon doları aşması bekleniyor.

Yalnız yaşayanların günlük durumunu bildiren ve adı "Öldün mü?" olarak çevrilen bir uygulamanın sosyal medyada yayılması, bakım teknolojilerinin ticari olduğu kadar toplumsal bir boşluğa da yanıt verdiğini gösterdi. Çin’de çok kuşaklı aile modeli uzun süre yaşlılıkta bakım güvencesi sağlarken gençler artık akranlarıyla daha ekonomik ortak yaşam seçenekleri arıyor.

Üç yol şirketleri sınar

Eğer tek kişilik haneler büyümeyi sürdürürse küresel tüketim sepeti aile odaklı mallardan kişisel deneyim, dijital eğlence ve bakım hizmetlerine doğru kayabilir. Bu durumda Domino’s gibi şirketler daha küçük porsiyon ve tek kişilik paketleri artırırken sektör abonelik, evcil hayvan ve refakat hizmetlerinde yeni ölçek arar.

Eğer doğum teşvikleri hane kurma kararlarını sınırlı ölçüde değiştirirse hükûmetlerin iş gücü ve yaşlı bakım baskısı sürebilir. Ana belirsizlik, tek kişilik yaşamın geçici bir maliyet tepkisi mi yoksa Asya tüketiminin kalıcı bir yapısı mı olduğudur.