Aspendos’ta Roma dönemine ait ‘Genç Eurymedon’ mozaiği bulundu

Antalya’nın Serik ilçesindeki Aspendos Antik Tiyatro alanında yürütülen kazı çalışmalarında, Roma dönemine ait ve örneğine sınırlı sayıda rastlanan bir nehir tanrısı betimlemesi ortaya çıkarıldı. Tiyatro Caddesi’nin Doğu Meydanı’nda bulunan mozaikte, Aspendos’a hayat veren Eurymedon Nehri’ni simgeleyen “Genç Eurymedon” figürü yer alıyor. Yetkililer, buluntunun Anadolu mozaik sanatına ilişkin ikonografi ve işçilik açısından dikkat çekici veriler sunduğunu belirtti.

Kazıların Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütüldüğü, mozağin ise Aspendos Akropolisi ile tiyatroyu birbirine bağlayan güzergâh üzerindeki Tiyatro Caddesi’nde tespit edildiği kaydedildi. İlk değerlendirmelere göre mozaik, bir yapının taban döşemesinin parçası olarak gün yüzüne çıkarıldı.

Yapının milattan sonra 3. yüzyıl başlarında havuz olarak inşa edildiği değerlendiriliyor. Kazısı tamamlanan yaklaşık 6 x 7,50 metrelik bölümde mozaik döşemenin açığa çıkarıldığı, ancak döşemenin henüz kazılmamış alanlarda da devam ettiğinin anlaşıldığı belirtildi.

Yetkililer, yapının milattan sonra 262 yılındaki depremin ardından iç duvarlarla bölünerek farklı mekânlara ayrıldığını ifade etti. Bu değişimin, yapının kullanım biçimi ve mekânsal kurgusuna ilişkin yeni yorumlara kapı aralayabileceği değerlendiriliyor.

Mozaikteki kompozisyon ve ikonografik ayrıntılar

Mozaik tabanın ilk panosunun geometrik bezemelerden, ikinci panosunun ise merkezindeki figüratif betimlemeden oluştuğu bildirildi. İkonografik özellikler ve benzer örnekler doğrultusunda merkezdeki figürün, “Aspendos Nehir Tanrısı Genç Eurymedon” olarak tanımlandığı kaydedildi.

Kompozisyonda, nehir tanrısı tasvirinin başında ve elinde saz yapraklarıyla betimlendiği; figürün, içinden su dökülen bir amphoraya yaslanır şekilde kurgulandığı belirtildi. Nehir içinde karşılıklı yüzen balık figürlerinin de sahneye eşlik ettiği, bu unsurların suyun yaşam veren gücü ile bereket temasını öne çıkardığı aktarıldı.

Eserde küçük tesseralarla oluşturulan renk geçişleri, ayrıntı zenginliği ve dengeli figür oranlarının yüksek nitelikli bir işçiliğe işaret ettiği ifade edildi. Nadir görülen nehir tanrısı betimlemeleri arasında yer aldığı için mozağin bilimsel ve kültürel açıdan ayrı bir değer taşıdığı vurgulandı.

Bakanlık açıklaması ve kazıların sürmesi

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Aspendos’ta Roma Dönemi Anadolu mozaik sanatına ışık tutacak önemli bir keşfin gün yüzüne çıkarıldığını belirtti. Ersoy, Tiyatro Caddesi’nde ortaya çıkarılan mozaiğin merkezinde Eurymedon Nehri’ni simgeleyen “Genç Eurymedon” tasvirinin yer aldığını ifade etti.

Ersoy, saz yaprakları, amphora ve balık figürleriyle zenginleşen kompozisyonun su, bereket ve yaşamın simgesel anlatımını yansıttığını kaydetti. Bakan, çalışmalarda emeği geçenlere teşekkür ederek buluntunun Aspendos’un sanatsal zenginliğini ortaya koymasının yanı sıra bilimsel açıdan da önem taşıdığını dile getirdi.

Kazı ve belgeleme çalışmalarının ilerleyen aşamalarında, mozaik döşemenin devam ettiği alanlarda yeni bölümlerin ortaya çıkarılması bekleniyor.