ABD’nin Avrupa’daki Patriot stokları eriyor: NATO’da Rusya saldırısı endişesi

Patriot stokları, Ukrayna sevkiyatları ve İran çatışmasıyla iki cephede zorlanırken NATO’nun Avrupa savunması tartışılıyor.

Avrupa’daki Patriot açığı

İsimlerinin açıklanmaması koşuluyla Associated Press’e (AP) konuşan bir ABD savunma yetkilisi ve bir NATO yetkilisi, Avrupa’daki gelişmiş füze önleme mühimmatında kritik eşiğin altına inildiğini söyledi. En hassas başlığın, Rusya’nın yüksek hızlı balistik füzelerine karşı kullanılan Patriot önleme füzeleri olduğu belirtildi.

ABD savunma yetkilisine göre Avrupa’daki Amerikan güçleri, sürdürülebilir bir balistik füze saldırısını karşılayacak miktarda Patriot mühimmatına sahip değil. Aynı yetkili, tek bir balistik füze ya da rotasından sapan bir Rus füzesi için dahi savunma kapasitesinin sınırlı olduğunu savundu.

NATO’nun kıdemli askeri sözcülerinden ABD Albayı Martin O’Donnell, Avrupa’daki Patriot sayısının kritik seviyenin altına indiği değerlendirmesinin "kesinlikle doğru olmadığını" söyledi. Pentagon Başsözcüsü Sean Parnell de Perşembe günü yaptığı yazılı açıklamada ABD’nin mühimmat sıkıntısı yaşadığı iddiasını "gerçek dışı" olarak niteledi.

Ukrayna sevkiyatı ve İran cephesi

Yetkililer, stok baskısını iki ayrı cephedeki kullanıma bağladı: Ukrayna’ya yapılan hava savunma sevkiyatları ve ABD Başkanı Trump döneminde İran’la yürütülen askeri karşılaşma. İran cephesindeki kullanımın altı ayı aşan sürede Patriot dahil çok sayıda önleyici füzenin Orta Doğu’ya kaydırılmasına yol açtığı aktarıldı.

Ukrayna yönetimi, Rusya’nın balistik füze saldırılarına karşı daha fazla Patriot talep etmeyi sürdürüyor. Kiev’e göre Rusya’nın son bombardımanlarda kullandığı gelişmiş balistik füzeleri durdurabilecek sistem, ABD yapımı Patriot bataryaları ve onlara ait önleyici mühimmat.

Londra merkezli Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü kıdemli araştırmacısı Ed Arnold, ABD’nin 4,5 yıldır süren savaş boyunca Ukrayna’ya yüzlerce Patriot füzesi verdiğini söyledi. Arnold’a göre Ukrayna sevkiyatları planlı yürütüldü; asıl kırılma, İran cephesindeki hızlı ve beklenmeyen tüketimle tedarik zincirindeki daralmanın görünür hale gelmesi oldu.

ATACMS ve Avrupa cephaneleri

İki yetkili, Avrupa’daki Amerikan kuvvetlerinin yalnızca hava savunmasında değil, ATACMS olarak bilinen orta menzilli balistik füze sisteminde de kritik eksikliklerle karşı karşıya olduğunu söyledi. ATACMS, düşman hatlarının gerisindeki hedefleri vurmak için kullanılan bir kara konuşlu füze sistemi.

Avrupa’daki genel mühimmat tablosu, hava savunma mühimmatına göre daha az kırılgan görünüyor. Bunun nedeni bazı Avrupa ordularının Taurus ve Storm Shadow gibi kendi taarruz füzelerine sahip olması; bu kapasite Patriot açığını kapatmıyor, ancak taarruz mühimmatı tarafındaki bağımlılığı azaltıyor.

CIA Direktörü John Ratcliffe’in bu hafta Moskova’ya giderek Rusya’yı olası bir saldırıya karşı uyardığı aktarıldı. Perşembe günü bu mesajın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e iletilip iletilmediği sorulan ABD Başkanı Trump, "Bu konuda yorum yapmak istemiyorum ancak bir saldırıda bulunmayacaklar" dedi.

2030 takvimi ve seçenekler

Avrupalı ve NATO yetkilileri, Rusya’nın 2030 yılına kadar ittifak ülkelerine saldırabilecek bir konuma gelebileceğini öngörüyor. Aynı zaman diliminde Patriot stoklarının eski seviyesine yaklaşması bekleniyor; bu beklenti, üretim ve tedarik temposunun kesintiye uğramadığı varsayımına dayanıyor.

Eğer İran cephesindeki kullanım düşer ve üretim takvimi hızlanırsa, NATO Avrupa’daki caydırıcılığını korurken Ukrayna’ya destek vermek için daha geniş bir manevra alanı bulabilir. Bu senaryoda küresel ölçekte savunma bütçeleri ve sipariş takvimleri öne çıkar; ABD ordusu operasyonel esneklik kazanır, hava savunma sanayisi ise uzun vadeli üretim kuyruklarıyla çalışır.

Eğer İran ve Ukrayna aynı anda önleyici füze talebini yüksek tutarsa, komutanlar Patriot kullanımını daha seçici hale getirmek zorunda kalabilir. Bu durumda küresel savunma harcamaları üzerindeki baskı artar, ABD’nin Avrupa’daki birlikleri daha dar stoklarla plan yapar ve hava savunma sektörü kapasite artırımı için daha fazla siyasi ve mali talep görür.