İçeriğe geç
SON HABERLER
Sağlık

Ultra işlenmiş gıda 8.783 yetişkinde beyin hasarı bulgusuyla ilişkili

Kesitsel bir analiz, yüksek ultra işlenmiş gıda tüketimini vücut yağı ve vasküler beyin hasarıyla ilişkilendirdi ancak bilişsel skorlar kötüleşmedi.

Ultra işlenmiş gıda 8.783 yetişkinde beyin hasarı bulgusuyla ilişkili

JAMA Network Open dergisinde 15 Ekim'de yayımlanan bir araştırmaya göre, en fazla ultra işlenmiş gıda tüketen 35 ila 69 yaş arasındaki yetişkinlerde yüzde 1,7 daha fazla vücut yağı ve daha yüksek vasküler beyin hasarı olasılığı görüldü.

Kanıt derecesi: Orta (tutarlı gözlemsel veriler veya küçük çalışmalar). Kesitsel analiz, kardiyovasküler hastalığı olmayan 8.783 yetişkini kapsadı; ancak insanları yalnızca bir kez değerlendirdi ve beslenme ile beyin değişimleri arasındaki nedensellik yönünü gösteremiyor.

Katılımcılar Canadian Alliance for Healthy Hearts and Minds ile Prospective Urban and Rural Epidemiology-MIND kohortlarına kayıtlıydı. Araştırmacılar, kan damarlarıyla ilişkili beyin hasarının bir göstergesi olan vasküler beyin hasarını tespit etmek için manyetik rezonans görüntüleme, yani MRG yöntemini kullandı.

Ultra işlenmiş gıdalar katılımcıların günlük beslenmesinin ortalama yüzde 25'ini oluşturdu. En yüksek tüketim grubu günlük besin alımının yüzde 45'ini bu ürünlerden karşılarken, en düşük tüketim grubunda bu oran yüzde 16 oldu.

Çalışmada yer almayan Entirely Nourished bünyesindeki koruyucu kardiyoloji diyetisyeni Michelle Routhenstein Healthline'a yaptığı açıklamada, “Bu bulgular endişe verici, ancak bir ilişkinin neden-sonuç anlamına gelmediğini hatırlamak önemlidir” dedi.

Çalışmada ultra işlenmiş gıdalar için NOVA sınıflandırması kullanıldı. Healthline bu kategoriyi, paketli atıştırmalıklar, şekerli kahvaltılık gevrekler, gazlı içecekler ve dondurulmuş hazır yemekler de dahil olmak üzere, genellikle beş veya daha fazla bileşene ve ev yemeklerinde yaygın kullanılmayan maddelere sahip gıdalar olarak tanımladı.

Beslenme düzeni ultra işlenmiş gıda kategorisinin ötesinde de farklılık gösteriyor gibi göründü. En yüksek alıma sahip kişilerde meyveler, sebzeler, tahıllar ve diğer asgari düzeyde işlenmiş gıdalar günlük tüketimin yüzde 41'ini oluştururken, en düşük ultra işlenmiş gıda alımına sahip olanlarda bu oran yüzde 68 oldu.

Araştırmacılar bilişsel performansta anlamlı bir fark bulamadı. Beyin görüntüleme bulguları önem taşıyor çünkü vasküler beyin hasarı daha yüksek inme ve bilişsel gerileme riskiyle ilişkilendiriliyor; ancak bu çalışma daha sonraki inmeleri, demansı veya hafıza kaybını takip etmedi.

Çalışma, ultra işlenmiş gıdaları azaltmanın beyin sağlığını iyileştireceğini gösteremiyor.

UC College of Medicine bünyesindeki Center for Public Health direktörü Suzanne Judd Healthline'a yaptığı açıklamada, “Bu çalışmadan ultra işlenmiş gıdaları sınırlamanın beyin sağlığını iyileştireceği sonucunu çıkaramasak da, yeşil yapraklı sebzeler, parlak renkli meyveler, tam tahıllar ve yağsız protein kaynaklarını daha fazla tüketmenin beyin sağlığına iyi geldiğini gösteren onlarca yıllık literatürümüz var” dedi.

Bulgular, bu kohortlardaki kardiyovasküler hastalığı bulunmayan 35 ila 69 yaş arası yetişkinler için geçerli. Çocuklar, ileri yaştaki yetişkinler, hamileler veya mevcut kardiyovasküler hastalığı olan kişiler için aynı ilişkiyi ortaya koymuyor.

Kaynak: JAMA Network Open dergisinde yayımlanan bir çalışmayı özetleyen Healthline haber makalesi, 18 Ekim 2026.

Atlas360 sağlık araştırmalarını aktarır ve tıbbi tavsiye vermez.

More stories

Son haberler