Düşük ultra işlenmiş gıda diyeti 20 kişilik araştırmada daha düşük depresyon puanlarıyla ilişkilendirildi
JAMA Psychiatry’de yayımlanan bir araştırmada, depresyonu olan yetişkinlerin düşük ultra işlenmiş gıda diyeti uyguladıkları dönemde PHQ-9 puanlarının daha…

23 Eylül'de yayımlanan bir JAMA Psychiatry araştırması, depresyonu olan 20 yetişkinin düşük ultra işlenmiş gıda diyeti uygularken belirti puanlarının alışılagelmiş diyetlerine kıyasla daha düşük olduğunu ortaya koydu.
Kanıt derecesi: Orta (tutarlı gözlemsel veriler veya küçük çaplı deneyler). Dokuz maddelik bir depresyon belirti ölçeği olan Hasta Sağlık Anketi-9 (PHQ-9), alışılagelmiş diyet evresinde ortalama 8,68 iken düşük ultra işlenmiş gıda evresinde ortalama 5,53 oldu.
Araştırmaya birincil depresyon teşhisi konmuş, PHQ-9 puanı en az 5 olan, yüksek düzeyde ultra işlenmiş gıda tüketen ve kendisinin bildirdiği en az bir metabolik bozukluğu bulunan 18 ila 80 yaş arası yetişkinler dahil edildi. On dokuz katılımcının tamamladığı araştırmada yaş ortalaması 44'tü.
Katılımcılar, sırası rastgele belirlenen ayrı evrelerde hem alışılagelmiş diyetlerini hem de düşük ultra işlenmiş gıda diyetini uyguladılar. Araştırma süresince ilaçlarını, terapilerini, egzersizlerini veya uyku düzenlerini değiştirmemeyi kabul etmek zorundaydılar.
Ultra işlenmiş gıdaların evrensel olarak kabul görmüş tek bir tanımı bulunmamaktadır. NOVA sınıflandırma sistemi bunları çoğunlukla gıdalardan çıkarılan veya türetilen maddelerden yapılan, genellikle ev yemeklerinde kullanılmayan katkı maddeleri içeren endüstriyel formülasyonlar olarak tanımlamaktadır; örnekler arasında meşrubatlar, paketli atıştırmalıklar, şekerlemeler, sosisler, salamlar ve hamur işleri yer almaktadır.
Bu bulgu, yüksek ultra işlenmiş gıda tüketimini depresyon, anksiyete, yeme bozuklukları ve diğer ruh sağlığı durumlarıyla ilişkilendiren önceki araştırmaları desteklemektedir. Bu araştırmada katılımcılar ultra işlenmiş gıda alımını %85'ten fazla azalttı ve düşük ultra işlenmiş gıda evresi boyunca üç standart ölçümde daha düşük depresyon puanlarına sahip oldu.
Araştırmada yer almayan Entirely Nourished şirketinde Koruyucu Kardiyoloji Diyetisyeni Michelle Routhenstein, Healthline'a yaptığı açıklamada işleme düzeyleri arasındaki farkın önemli olduğunu söyledi: “İşleme kendi başına olumsuz bir şey değildir. Birçok besleyici gıda bir şekilde işlenmektedir.”
Routhenstein, “İnsanları bir gıdayı sadece 'işlenmiş' veya 'işlenmemiş' olarak etiketlemeye ve yalnızca bu etikete dayanarak karar vermeye teşvik etmem,” dedi. “Ben genel beslenme düzenine, gıdanın besin değerine ve o gıdanın diyette nasıl bir rol oynadığına bakmayı tercih ediyorum. Paketlenmiş bir gıda yine de anlamlı besin ögeleri sağlayabilir ve genel olarak besleyici bir beslenme düzeninin parçası olabilir.”
Healthline haberinde alıntılanan araştırmacılar ve dış uzmanlar; besin kalitesi, inflamasyon, metabolik sağlık ve bağırsak-beyin ekseni dahil olmak üzere incelenmekte olan birkaç olası mekanizmayı açıkladı. Haberde, ultra işlenmiş gıdaların genellikle lif, vitamin ve mineraller açısından fakir olduğu ve bunun da beyin sağlığıyla ilgili olabileceği belirtildi.
Sonuç en doğrudan incelenen kişilere benzer yetişkinler için geçerlidir: depresyonu olan, yüksek ultra işlenmiş gıda tüketen ve kendi bildirdiği en az bir metabolik bozukluğu olan kişiler. Depresyonu olmayan kişilerde, çocuklarda, hamilelerde veya farklı beslenme düzenlerine sahip yetişkinlerde aynı etkiyi göstermemektedir.
Araştırma, düşük ultra işlenmiş gıda diyetinin hangi kısmının belirti değişikliklerine katkıda bulunduğunu gösterememektedir. Araştırmanın sınırlılıkları arasında küçük örneklem boyutu, kişilerin kendi bildirdiği diyet verileri ve ultra işlenmiş gıdaları azaltmanın doğrudan belirtileri etkileyip etkilemediği ya da genel diyetteki diğer değişikliklerin önemli olup olmadığı konusundaki belirsizlik yer almaktadır.
Araştırmacılar, ultra işlenmiş gıda alımını düşürmenin depresyon belirtilerini iyileştirip iyileştiremeyeceğini belirlemek için daha büyük çaplı araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Sağlanan Healthline haberi, JAMA Psychiatry araştırması için finansman veya beyan edilen çıkar çatışması ayrıntılarını sunmadı.
Kaynak: Tüketici sağlığı haber makalesi, Healthline News, 3 Ekim 2026; araştırma, JAMA Psychiatry, 23 Eylül 2026.
Atlas360 sağlık araştırmalarını aktarır ve tıbbi tavsiye vermez.
More stories
- Diyetisyenler bitki temelli beslenme için küçük değişiklikler öneriyor
- TikTok'taki demans videolarının yüzde 66,4'ü yanıltıcı bilgi içeriyor
- 19 ölümün ardından Aberdeen Royal Infirmary için soruşturma istendi
- GLP-1 sonrası bariatrik cerrahi grubu yüzde 28,2 kilo kaybetti
- TOFA farelerde enerji tüketimini yüzde 18 artırırken kası korudu
- ICO, 140.000'e kadar personelin erişebildiği NHS terapi notlarını inceliyor
- Kişiye özel yürüyüş eğitimi diz osteoartrit ağrısını 2,5 puan azalttı
- Duvar squatı dört hafta sonra kan basıncını düşürebilir
Son haberler
- David Parr House, Viktorya dönemi zanaatkârını mavi plaketle anacak
- Hürmüz Boğazı hattında tanker trafiği saldırılarla geriledi
- Cezaevlerinde telefon sinyali engelleme adımına ABD'de tepki
- Odesa elektrik şebekesi Rus hava saldırıları sonrasında tıkandı
- Bahreyn'de hava saldırısı sonrası sanayi tesisinde yangın çıktı
- Kongre, siyahi Demokratların artan politika etkisini sınıyor
- Baltık Denizi'nde Rus kargo gemisi İHA saldırısıyla alev aldı
- Yapay zekâ bilinç kazanabilir mi? Google DeepMind ve Anthropic filozoflarla çalışmaya başladı

