Ticaret Bakanlığı’ndan Reklamlara Sıkı Denetim

Resmi Gazete’de yayımlanan "Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile yapay zekadan hedefli reklamcılığa, sahte indirimlerden çevre beyanlarına kadar pek çok alanda ezber bozan kurallar 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe giriyor.

İşte dijital dünyayı ve alışveriş alışkanlıklarını değiştirecek yeni düzenlemelerin öne çıkan detayları:

Yapay Zeka ve Dijital Karakterlere Şeffaflık Zorunluluğu

• "Gerçek Değil" İbaresi: Reklamlarda yapay zekayla üretilen ve insandan ayırt edilemeyen dijital karakterler kullanıldığında, bunun açıkça belirtilmesi zorunlu olacak.

• Dijital Kopya Yasağı: Gerçek bir kişinin yapay zekayla oluşturulmuş kopyasının, bir ürünü bizzat denemiş veya tavsiye ediyormuş gibi gösterildiği reklamlar tamamen yasaklandı.

Hedefli Reklamcılık ve Çocukları Koruma Kalkanı

• Kriter Şeffaflığı: Kullanıcıların internetteki ayak izlerine göre sunulan hedefli reklamlarda, reklamın hangi kriterlerle karşılarına çıkarıldığı ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği bilgisi kolayca erişilebilir olacak.

• Çocuklara Profilleme Yasağı: Çocukların kişisel verileri analiz edilerek onlara özel hedefli reklam yapılması tamamen engellendi.

Sahte İndirimlerin Önüne Geçilecek "10 Gün" Kuralı

• En Düşük Fiyat Esas Alınacak: İndirimli satış reklamlarında, indirimden önceki son 10 günde uygulanan en düşük fiyat baz alınacak ve bu fiyatın üzeri çizilecek. Meyve-sebze gibi çabuk bozulan gıdalarda ise bir önceki fiyat geçerli sayılacak. Koşullu satışlar da artık indirim kurallarına tabi olacak.

• Influencer Paylaşımları: Sosyal medya fenomenlerinin kazanç, indirimli ürün veya etkinlik gibi menfaat sağladığı paylaşımlarda "reklam" ya da "tanıtım" ibaresini açıkça kullanması zorunlu hale getirildi.

Şikayetlerde Yanıt Süresi Düştü

Tüketici şikayet sitelerinde firmaların karalanmasını önlemek ve hakkaniyeti sağlamak adına önemli bir adım atıldı. Satıcı veya sağlayıcılara, şikayet yayımlanmadan önce tanınan 72 saatlik cevap verme süresi 48 saate düşürüldü. Bu sürede yanıt verilmezse şikayet doğrudan yayına alınacak. Ayrıca doğrulanmamış platformlardaki sahte tüketici yorumlarının yayımlanması yasaklandı.

Çevre Beyanları ve Diğer Yasaklar

• "Çevre Dostu" İbaresi Kanıtlanacak: Altı boş "çevre dostu" veya "yeşil" gibi genel ifadelerin açıklaması olmadan kullanılması yasaklandı. Bu beyanların üniversiteler veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle ispatlanması istenecek.

• Reklam Yasağı Genişletildi: Fal, medyum ve astroloji reklamlarının yanı sıra yasa dışı bahis ve kumar yasağının kapsamı "yasa dışı şans oyunlarını" da kapsayacak şekilde genişletildi.

• Takviye Gıdalar ve Akademik Unvanlar: Takviye edici gıdaların normal besin yerine geçtiği algısı yaratılamayacak. Tüketicinin güvenini suistimal edecek şekilde akademik unvanlar yanıltıcı olarak kullanılamayacak.