Temel Gazetecilik Atölyesi üçüncü günde hak odaklı dil öne çıktı

IPS İletişim Vakfı/Atölye BİA tarafından düzenlenen Temel Gazetecilik Atölyesi’nin üçüncü günü, 14 Mayıs 2026’da İstanbul’da yapıldı. Program, gazetecilik öğrencileri, gazeteciler ve medya çalışanlarının da aralarında olduğu 14 katılımcıyı bir araya getirdi. Gün boyunca hak odaklı habercilik, röportaj simülasyonu ve anlatı çalışmaları üzerinde duruldu. Atölye, 12–15 Mayıs tarihleri arasında süren programın üçüncü gününü tamamladı.

Günün oturumlarını Murat İnceoğlu, Vecih Cuzdan ve Nalin Öztekin yürüttü. Katılımcılar, farklı haber örnekleri üzerinden dil, bağlam ve özne kullanımının haberin hak odaklı niteliğini nasıl etkilediğini tartıştı. Oturumlarda, haber metninin kurduğu çerçevenin mağduru görünür kılma, ikincil örselemeyi önleme ve kamusal yararı gözetme açısından taşıdığı önem vurgulandı.

Hak odaklı habercilikte dil, bağlam ve özne

Örnek vakalar üzerinden değerlendirme

Bir çocuğun elektrik akımına kapılması ile Suriyelilerin geri dönüş sürecine ilişkin haberler, uygulamalı değerlendirmenin merkezinde yer aldı. Bu örnekler üzerinden fotoğraf kullanımı, kimlik bilgilerinin korunması, olay yeri görsellerinin seçimi ve ihmal olasılıklarının sorumlu biçimde haberleştirilmesi ele alındı. Katılımcılar, çocuk haberlerinde “çocuğun üstün yararı” ilkesinin gözetilmesi gerektiğini ve özne anlatısı ile veriler arasında dengeli bir kurgu kurulmasının önemini dile getirdi.

“Yanlı Haberi Dönüştür” başlıklı çalışma kapsamında, tarafgir dil içeren metinlerin nasıl yeniden çerçevelenebileceği üzerinde pratikler yapıldı. Katılımcılar, haber başlıklarında genellemelerden kaçınma, failin sorumluluğunu görünür kılma ve mağdurun sesini merkeze alma gibi ilkeleri örnek metinler üzerinde uyguladı. Bu bölümde, haberin dili ile görsel tercihleri arasındaki tutarlılığın güvenilirlik açısından belirleyici olduğu vurgulandı.

Uygulamalı çalışmalar ve bellek ziyareti

Röportaj simülasyonu ve anlatı odaklı egzersizler

Nalin Öztekin’in yürüttüğü “Anlat Bana” oturumunda anlatı kurma, soru sorma teknikleri ve röportaj akışının planlanması üzerinde duruldu. Simülasyon çalışmalarıyla, sahada karşılaşılabilecek durumlarda yanıt alma yöntemleri ve etik sınırlar tartışıldı. Katılımcılar, röportajlarda bağlam bilgisini güçlendiren takip sorularının haber kalitesini yükselttiğini paylaştı.

Atölyeye 14 kişi katıldı; 11’i İstanbul’dan, 3’ü Ankara’dan geldi. Katılımcıların büyük bölümünü öğrenciler oluştururken, gazetecilik, medya çalışmaları ve iletişim alanlarında çalışan isimler de programda yer aldı. Günün sonunda gerçekleştirilen 23.5 Hrant Dink Hafıza Mekanı ziyareti, belleğin habercilikle ilişkisine dair tartışmaları sahayla buluşturdu.

Atölye 12–15 Mayıs tarihleri arasında devam ediyor ve dördüncü günle birlikte program tamamlanacak.