Ruanda’da kadın işletmelerinin ihracatı zirveden yüzde 51 düştü
ECA-NISR raporu, kadın şirketlerinin bölgesel ve küresel pazarlarda kalması için daha geniş ticaret finansmanı ve işleme desteği talep ediyor.

ECA ve NISR tarafından 20 Kasım'da yayımlanan rapora göre, Ruanda'da kadınların sahip olduğu firmaların ihracatı 2021'deki zirvesinden 2024'te yüzde 51 düşerek 563 milyon dolara geriledi.
Bu düşüş politika risklerini artırıyor; zira rapor daha fazla ticaret finansmanı çağrısında bulunsa da 2024'te erkeklerin yüzde 13'üne kıyasla kredi başvurusu yapan kadınların yalnızca yüzde 8'i finansman elde edebildi.
Birleşmiş Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu ve Ruanda Ulusal İstatistik Enstitüsü tarafından hazırlanan rapor, kadınların 2004 ile 2024 yılları arasında ticarete katılımını inceledi. Rapor istihdam, girişimcilik, finansal kapsayıcılık, kayıt dışı sınır ötesi ticaret ve ihracat performansını kapsadı.
Rapora göre, kadınların sahip olduğu firmaların ihracatı 2017'deki 261 milyon dolardan 2021'de 1,16 milyar dolara yükseldikten sonra 2023'te 689 milyon dolara ve 2024'te 563 milyon dolara geriledi. İmalat sektöründe ticaret değerleri 2023'teki 278,1 milyon dolardan 2024'te yaklaşık 265,6 milyon dolara düştü.
Rapor, orta vadede ticaret finansmanının kadın liderliğindeki firmaların en az yüzde 50'sine ulaştırılmasını öneriyor. Ayrıca kadınların sahip olduğu işletmeler için ihracat kredi garantileri, Ekonomik İyileşme Fonu kapsamında kadın tüccarlara özel bir finansman penceresi ve İş Geliştirme Fonu'ndan daha yüksek kısmi kredi garantisi teklif ediyor.
Rapora göre, ticari bankaların 2027 yılına kadar ticaret finansmanı portföylerinin en az yüzde 30'unu kadınların sahip olduğu ihracatçılara tahsis etmesi gerekiyor. Bu tavsiye, teminat şartlarının ve krediye sınırlı erişimin, aksi takdirde daha fazla mal ihraç edebilecek veya işleyebilecek firmaları kısıtladığına dair daha geniş bir endişeyi yansıtıyor.
Finansmanın ötesinde rapor, kadınların sahip olduğu işletmelerin ham emtia ticaretinden imalat ve işlemeye geçirilmesi için destek çağrısında bulunuyor. Kahve kavurma, bahçecilik ürünleri paketleme, tekstil ve deri ürünlerini öncelikli alanlar olarak belirlerken; Özel Ekonomik Bölgelere sübvansiyonlu erişim, fabrika birimleri, makine hibeleri ve paketleme teknolojisi gibi teklifler sunuyor.
Rapor ayrıca kayıt dışı sınır ötesi ticarette kadınların rolünün büyüklüğüne dikkat çekiyor. Kadınlar 2024 yılında erkeklerin yüzde 39'luk payına karşılık kayıt dışı sınır ötesi tüccarların yüzde 61'ini oluşturdu ve erkeklerin 68,1 milyon dolarlık ticaretine kıyasla 84,2 milyon dolar değerinde mal ticareti yaptı.
Rapor, erkeklerin tüccar başına daha yüksek ticaret değeri üretme eğiliminde olduğunu, bunun da kadınların daha düşük değerli işlemlerde yoğunlaştığına işaret ettiğini belirtiyor. Önerilen çözümler arasında basitleştirilmiş sınır prosedürleri, kadın tüccarlar için özel şeritler, mobil ön gümrükleme ve ödeme sistemleri, Basitleştirilmiş Ticaret Rejimi'nin daha yaygın kullanımı ve Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi kapsamındaki bölgesel değer zincirleriyle bağlantılar yer alıyor.
İstihdam koşulları bir diğer endişe kaynağı olmaya devam ediyor. Kadınlar, ticaret firmalarındaki çalışanların 2014'teki yüzde 39'una kıyasla 2023'te yüzde 46'sını oluşturdu ve 2017'deki yüzde 38'e kıyasla üst düzey yönetim rollerinin yüzde 45'ine sahip oldu. Ticaret firmalarında istihdam edilen kadınların yarısı, 2017'deki yüzde 37'ye kıyasla 2023'te geçici veya mevsimlik sözleşmelere sahipti.
Bu önlemler tavsiye niteliğinde olup açıklanmış bir hükümet politikası değil. Rapor ayrıca ticaret sektöründe iki yılda bir Cinsiyete Dayalı Ücret ve Sözleşme Denetimi yapılmasını ve Ticaret ve Sanayi Bakanlığı ile Toplumsal Cinsiyet İzleme Ofisi ile birlikte cinsiyete göre ayrıştırılmış yıllık ticaret raporları yayımlamak üzere NISR bünyesinde Ticarette Toplumsal Cinsiyet Masası kurulmasını öneriyor.
Kaynak: ECA ve NISR raporu, The New Times tarafından AllAfrica aracılığıyla yayımlandı, 20 Kasım 2026
More stories
- Ruanda'da kadın işletmelerinin ihracatı zirveden yüzde 51 düştü
- Dev bankadan altın uyarısı
- Anthropic halka arzı sonrası teknoloji hisselerinde sert düşüş
- Anthropic hisseleri rekor halka arzın ardından sert düştü
- Kenyalı kadın çiftçiler hektar başına erkeklerden %18 fazla kazandı
- Açılışta 2 trilyon doları aştı, sonra hız kesti: Anthropic'in ilk borsa günü
- Emekli düzenlemesinde öne çıkan iki seçenek
- Fitch: Türkiye'nin borçlanma piyasası 2027'ye kadar 550 milyar dolara ulaşabilir
Son haberler
- Paul, ABD'deki film çekimleri için %20-%30 vergi indirimi istiyor
- Liberya, 2028'e uzayan AGOA ile ABD'ye ihracatı artırmak istiyor
- Gruplara göre SAF-RSF çatışmaları 10 yıllık petrol kirliliği krizini derinleştiriyor
- Emekli maaşları için kademeli zam formülü
- Strictly Blackpool dönüşünde sekiz çift için sahneyi büyüttü
- Avrupa siyaseti İspanya sandığında: 200 milyonluk kritik sınav
- Suudi etkinlik sezonu 31 Ocak'a kadar EASA uyarısıyla karşı karşıya
- Fon dosyasından Albayraklar çıktı: Ereğli Tekstil’e 331 milyon lira aktarılmış

