İçeriğe geç
SON HABERLER
Dış Politika

Ruto, 127 protesto ölümünün ardından polis reformu sözü verdi

Verilen söz, polis komutasını, eğitimini ve kovuşturmaları protesto haklarına ilişkin anayasal tartışmanın merkezine taşıyor.

Ruto, 127 protesto ölümünün ardından polis reformu sözü verdi

Kenya Devlet Başkanı William Ruto, Bağımsız Polis Denetim Otoritesinin (IPOA) 2024'ten bu yana yaşanan üç protesto döneminde 127 kişinin öldüğünü bildirmesinin ardından 18 Kasım'da polisin kamu düzeni uygulamalarında reform sözü verdi.

Ruto, Ulusa Sesleniş konuşmasında tazminat konusunu da Parlamentonun gündemine taşıyarak bir tazminat heyetinin ayrılan 2 milyar şilinlik bütçeye karşılık Temmuz 2026'ya kadar doğrulanmış 1.476 hak sahibine 1,2 milyar şilin ödediğini söyledi.

Ulusal Meclis ve Senatonun ortak oturumunda konuşan Ruto, hükümetin protestolar ve kalabalık kontrolü operasyonlarının yürütülme şeklini değiştirdiğini belirtti. “Kamu düzeninin sağlandığı sistemleri artık güçlendiriyoruz. Buna gelişmiş eğitim, mesleki standartlar, memur refahı, uygun teçhizat, net operasyonel komuta, gerilimi düşürme prosedürleri ve daha güçlü denetim dâhildir,” dedi.

Konuşma, Haziran 2024'teki Maliye Yasa Tasarısı karşıtı protestolar ve sonraki gösteriler sırasında polisin tutumuna yönelik süregelen incelemelerin ardından geldi. Ruto, Kenyalıların hayatını kaybettiğini, bazılarının ağır yaralandığını ve ailelerin kalıcı travmalar yaşadığını kabul etti.

Devlet Başkanı ayrıca Parlamento binasına girilmesini, Yargı da dâhil kamu kurumlarına yönelik saldırıları ve işletmelerin yağmalanmasını gerekçe gösterdi. Ruto, bu olayların istikrarın Kenya'nın ekonomik ilerlemesi için neden önemli olduğunu gösterdiğini söyledi.

Güvenlik güçlerinin can ve mal güvenliğini koruma konusunda anayasal bir görevi olduğunu söyleyen Ruto, devlet yetkisinin ise yasalarla sınırlandırıldığını ifade etti. “Güvenlik görevlilerinin hukuka aykırı güç kullandığı veya yetkilerini aştığı durumlarda yapılan yanlış kabul edilmeli ve sorumlulardan yasalar çerçevesinde hesap sorulmalıdır,” dedi.

IPOA, 2024'teki Maliye Yasa Tasarısı karşıtı gösteriler sırasında 62, Haziran 2025'teki protesto anmaları sırasında 27 ve 7 Temmuz'u simgeleyen Temmuz 2025 Saba Saba gösterileri sırasında 38 ölüm bildirdi. Bunun dışında, bir haklar ittifakı olan Missing Voices, Mayıs 2026'da 21'i protesto polisliğiyle bağlantılı olmak üzere polisle ilişkili 24 cinayeti belgeledi.

Ruto, Kenya Anayasası'nın barışçıl ve silahsız kişilerin barışçıl toplanma, gösteri yapma, grev gözcülüğü yapma ve kamu yetkililerine dilekçe verme haklarını koruyan 37. Maddesine atıfta bulundu. “Bu hakkı her zaman korumalıyız. Kenyalılar anlaşmazlıklarını dile getirmekte ve Hükümetlerini eleştirmekte özgür kalmalıdır,” dedi.

Tazminat rakamları kendi içinde bir muhasebe sorusunu da barındırıyor. Konuşmada belirtilen ayrıntılı dökümde 1.036 sivil kurban ve görev sırasında yaralanan 356 polis memuru yer alıyor; bu da belirtilen 1.476 hak sahibi yerine toplam 1.392 kişiye karşılık geliyor.

Ruto, tazminat ödenmesinin cezai sorumluluk ihtiyacını ortadan kaldırmadığını söyledi. “Soruşturmalar devam etmeli ve delillerin gerektirdiği her yerde yasa ihlalleri için kovuşturma açılmalıdır,” dedi.

Bu tür davaların ilerleme hızı eleştirilere yol açtı. IPOA daha önce Ulusal Adli Tıp Laboratuvarı ve Hükümet Kimyagerliğindeki tıkanıklıklar da dâhil olmak üzere adli tıp kısıtlamalarına ve polisle bağlantılı ölüm soruşturmalarındaki delil sorunlarına işaret etmişti.

Haziran 2026 itibarıyla IPOA, mahkemelerde üç dava olduğunu ve üç davanın da Kamu Davaları Direktörlüğü Ofisine iletildiğini bildirdi. Kenya Ulusal İnsan Hakları Komisyonu da Kıyı Bölge Polis Komutanı Ali Nuno'nun Şubat 2026'daki vur emri talimatını anayasaya aykırı bularak kınarken Genel Müfettiş Douglas Kanja, Ağustos ayında komutanların gözaltındaki ölümlerden ve kurallara uymayan memurların suiistimallerinden sorumlu tutulacağı uyarısında bulundu.

Kaynak: haber makalesi, AllAfrica aracılığıyla Capital FM, 18 Kasım 2026

More stories

Son haberler