İçeriğe geç
SON HABERLER
Dış Politika

AB’den Rusya’ya yeni yaptırım uyarısı

Avrupa Birliği (AB), Rusya’ya Ukrayna’da kimyasal silah kullandığı iddiaları üzerine bu tür silahların kullanımını derhal durdurma çağrısında bulunarak…

Atlas Newsdesk
AB'den Rusya'ya yeni yaptırım uyarısı

AB Dış İlişkiler Servisi, Ukrayna'daki kimyasal silah iddiaları nedeniyle Rusya'ya ek yaptırımlar uygulanmasına hazır olunduğunu bildirdi.

Servisin (EEAS) yazılı açıklaması, Ukrayna'nın ulusal soruşturmasındaki bulgular üzerinden hem yaptırım hem de hesap verebilirlik çağrısı içeriyor. Bununla birlikte, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütünün (OPCW) önceki teknik incelemesinde CS maddesinin varlığı saptanmış olsa da kullanımın sorumlusu belirlenmiş değil.

EEAS, Moskova'dan kimyasal silah kullanımına son vermesini ve Kimyasal Silahlar Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesini istedi. Rusya ise daha önce bu suçlamaları kabul etmemiş ve Ukrayna tarafından sağlanan bilgilerin güvenilirliğine itiraz etmişti.

AB ek yaptırım seçeneğini koruyor

AB açıklamasında, kimyasal silahların kullanılmasına veya yayılmasına dahil olanları hedefleyen kısıtlamaların yakın zamanda uzatıldığı hatırlatıldı. Sorumlular için yeni tedbirlerin de gündeme gelebileceği belirtildi; ancak açıklamada ek yaptırımların kabul edildiğine ilişkin bir karar yer almıyor.

Bu ayrım, mevcut tedbirlerin devamı ile yeni yaptırımlar uygulanmasına yönelik siyasi iradenin aynı aşama olmadığını gösteriyor. Açıklama, olası ilave kısıtlamaların kimleri kapsayacağını veya ne zaman karara bağlanacağını belirtmiyor.

EEAS, Ukrayna soruşturmasının Rus birliklerinin cephede toplumsal olayların kontrolünde kullanılan kimyasalları silaha dönüştürdüğünü gösterdiğini savundu. Kullanımın yaygınlığına ve sistematik niteliğine ilişkin değerlendirme de AB açıklamasının Ukrayna soruşturmasına dayandırdığı iddialar arasında bulunuyor.

Almanya, Danimarka ve Estonya da ulusal soruşturmanın sonuçları üzerine Rusya'yı kınadı. Bu ülkeler sorumluların hesap vermesini isterken, aktarılan açıklamalarında ayrı bir teknik incelemenin bulgularına yer verilmedi.

Illinka örnekleri sorumluyu belirlemiyor

Dosyanın somut olaylarından biri, Eylül 2024'te Dnipropetrovsk bölgesinde bulunan Illinka köyünün çevresinde yaşandığı ileri sürülen mühimmat kullanımı. Ukrayna'nın soruşturmasına göre Rus birlikleri, Ukrayna mevzilerini CS türü göz yaşartıcı madde taşıyan mühimmatla hedef aldı.

OPCW'nin Kasım 2024 tarihli teknik raporu, olay bölgesinden getirilen mühimmat ile toprak numunelerinde CS bulunduğunu saptadı. Ancak bu rapor, söz konusu mühimmatın kim tarafından kullanıldığı hakkında bir tespit yapmadı.

Dolayısıyla numunelerdeki kimyasalın tanımlanması ile kullanımın Rus birliklerine atfedilmesi farklı bulgulara dayanıyor. İlk tespit OPCW'nin teknik incelemesinden gelirken, Rus güçlerine yönelik suçlama Ukrayna'nın ulusal soruşturmasında yer alıyor.

Ukrayna soruşturmayı OPCW'den teknik destek alarak yürüttü. EEAS ayrıca örgütün soruşturma yöntemini doğruladığını belirtti ve çalışmaları yürüten Ukraynalı yetkililere teşekkür etti; yöntem hakkındaki bu değerlendirme, örgütün faili belirlediği anlamına gelmiyor.

Ulusal soruşturmanın raporu, 17 Kasım tarihinde OPCW üzerinden sözleşmeye taraf devletlerle paylaşıldı. Raporun diplomatik dolaşıma girmesi ile bağımsız bir sorumluluk tespitinin yapılması, dosyanın ayrı aşamaları olarak duruyor.

OPCW'ye sorumluları belirleme çağrısı

EEAS, eldeki kanıtların değerlendirilmesi ve ihlallerden sorumlu kişilerin belirlenmesi için OPCW'nin yetkisini beklemeden devreye sokmasını istedi. Açıklamada olayların ayrıntılı soruşturulması ve sorumluların yargı önüne çıkarılması gerektiği de belirtildi.

AB'nin hukuki değerlendirmesine göre kimyasal silah kullanımı, failin kimliğinden ve olayın gerçekleştiği koşullardan bağımsız olarak uluslararası hukuku ihlal ediyor. EEAS, cezasızlığın sürmesinin sözleşmenin inandırıcılığını ve bu silahların kullanımına karşı uluslararası kuralları aşındırabileceği uyarısını yaptı.

OPCW'nin sorumluluğa ilişkin bir değerlendirme yapması halinde, dosyaya kimyasalın varlığının ötesinde yeni bir bulgu eklenmiş olacak. Ek yaptırım kararı alınması ise AB'nin açıkladığı hazırlığın somut tedbire dönüşmesi anlamına gelecek; mevcut açıklama bu iki adım için de takvim vermiyor.

More stories

Son haberler