Rusya ekonomisi rafineri üretimindeki sert düşüşle yavaşladı

Rusya federal istatistik kurumunun yayımladığı son resmi veriler, ülke ekonomisinin yılın üçüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde 1 oranında genişlediğini ortaya koydu. Bir önceki dönemde yüzde 1,3 olarak gerçekleşen büyüme temposundaki bu yavaşlama, enerji işleme altyapısına yönelik saldırıların üretim zincirlerini doğrudan etkilemeye başladığını gösteriyor.

İstatistik kayıtlarına göre petrol arıtma sektöründeki üretim düzeyi, temmuz ile eylül ayları arasındaki dönemde geçen yılın aynı çeyreğine kıyasla yüzde 18 oranında geriledi. Söz konusu gerileme, 2020 yılından bu yana derlenen karşılaştırılabilir çeyreklik veri serisindeki en sert düşüş olarak kaydedilirken madencilikteki kayıplar ve akaryakıt teminindeki darboğazlar nedeniyle toptan ticaret hacmi de daralmaya yöneldi.

Sanayi kapasitesinde arz yönlü baskı

Ülke merkez bankası, büyüme rakamları kamuoyuyla paylaşılmadan önce yayımladığı analizlerde, insansız hava aracı saldırılarının sanayi tesislerinin operasyonel kapasitesini zayıflattığı uyarısında bulunmuştu. Para otoritesinin değerlendirmeleri, mevcut sorunun talep eksikliğinden değil, hasar gören altyapı nedeniyle işletmelerin üretim yapamaz hale gelmesinden kaynaklanan fiziki bir arz kısıtı olduğuna işaret ediyor.

Söz konusu kapasite kayıpları, hükümetin kesintisiz büyüme hedefleri doğrultusunda savunma harcamalarını yeniden artırdığı bir döneme denk geldi. Bütçe açığının büyümesine rağmen askeri harcamaların yükseltilmesi iç talebi canlı tutsa da yakıt sıkıntısı ve fiyat baskıları nedeniyle merkez bankasının faiz indirimi alanı ciddi biçimde kısıtlanmış durumda.

Deniz yolu ihracatında bağımsız riskler

Uluslararası iktisat uzmanları, iç piyasadaki rafineri krizinin yanı sıra Karadeniz ve Azak Denizi güzergahlarındaki askeri gerilimlerin ham petrol taşımacılığını doğrudan vurduğuna dikkat çekiyor. Uzman değerlendirmelerine göre, deniz ticaret rotalarındaki askeri hareketlilik yurt içindeki arıtma hasarlarından bağımsız bir tıkanıklık yaratıyor ve tesisler onarılsa dahi yabancı alıcıların teslimat risklerini ortadan kaldırmıyor.

Önümüzdeki süreçte rafineri kapasitelerinin yeniden devreye girmesi, iç piyasadaki yakıt tedarikini rahatlatıp toptan ticaret kanallarını destekleyebilir. Buna karşın lojistik hatların ve arıtma altyapısının kesintiye uğramaya devam etmesi durumunda, Rusya'nın hem sanayi üretiminde sert engellerle karşılaşması hem de ihracat gelirlerinde belirsizlik yaşaması kaçınılmaz görülüyor.