Kuzey İngiltere’de genç yetişkin ölüm oranı farkı %42’ye çıktı

Guardian'ın 22 Ekim'de aktardığı bir Lancet çalışmasına göre, Kuzey İngiltere'deki yetişkin ölüm oranı farkı 25 ila 49 yaş grubu için 1981'deki %13 seviyesinden 2024'te %42'ye ulaştı.

Kanıt düzeyi: Orta (tutarlı gözlemsel veriler veya küçük çalışmalar). Bu bulgu önemli çünkü aynı çalışma, 75 yaşın altındaki kişilerde ölüm oranının Kuzey İngiltere'de güneye kıyasla %26 daha yüksek olduğunu saptadı.

Guardian başyazısına göre Manchester ve Liverpool üniversiteleri ile Health Equity North bünyesindeki araştırmacılar, İngiltere'yi the Wash'tan Severn Halici'ne uzanan bir hat boyunca yaklaşık olarak eşit iki nüfusa ayırdı.

Çalışma, bölgesel eşitsizliğe ilişkin siyasi bir tartışmaya sağlık boyutunu ekliyor. Guardian, Andy Burnham'ın “40 yıllık neoliberalizmi” terk etme çağrısının kısmen bu ekonomik modelin Kuzey İngiltere'ye yaptıklarına ilişkin değerlendirmelerine dayandığını belirtti.

Guardian başyazısı ölüm oranı farkını istihdam, konut erişilebilirliği ve NHS gibi kamu hizmetleriyle ilişkilendirdi. Yazı ayrıca sanayisizleşmeyi ve kemer sıkma politikalarını kuzeydeki toplulukları zayıflatan unsurlar olarak sıralarken, gücün ve ekonomik faaliyetlerin Londra'da gereğinden fazla yoğunlaştığını savundu.

Rakamlar bireylerin kişisel riskine değil, İngiltere'deki nüfus düzeyindeki ölüm oranlarına uygulanıyor. Bulgular, araştırmacıların kullandığı kuzey-güney karşılaştırmasında en doğrudan 75 yaş altı yetişkinleri ve 25 ila 49 yaş arası yetişkinleri ilgilendiriyor.

Çalışma yalnızca bu rakamlardan yola çıkarak açılan farka hangi politika tercihlerinin veya ekonomik değişimlerin neden olduğunu gösteremiyor.

Politika sorusu artık bütçeye bağlanmış durumda. Guardian, kuzeyin daha yüksek yoksunluğa, daha düşük ücrete ve daha az sağlıklı yaşam yılına sahip olduğunu belirtti ve bu farkı kapatmanın yetki devrinin yanı sıra yeniden dağıtım gerektireceğini savundu.

Başyazı, yoksul bölgelere sınırlı bütçeler üzerinde daha fazla kontrol vermenin kaynakları kendiliğinden artırmayacağını ifade etti. Burnham'ın yerel olarak toplanan vergilerin belediye başkanlarında kalmasına izin verilmesi önerisinin yardımcı olabileceğini, ancak kaynakları bölgesel ihtiyaçlarla eşleştirecek bir mekanizma olmadan eşitsizlikleri koruyabileceğini belirtti.

Guardian'ın aktardığı araştırmacılar, kuzeyin sağlık farkını kapatmanın bölge ekonomisine yılda 18 milyar sterlin kazandırabileceğini belirtti. Bu tahmin ölçülen bir sonuç olarak değil, araştırmacıların bir iddiası olarak sunuldu.

Industrial Communities Alliance bünyesinden Steve Fothergill'in yayımladığı yakın tarihli bir makale, “Birleşik Krallık, daha az müreffeh bölgelerinde istihdamı ve büyümeyi açıkça teşvik etmeyi amaçlayan köklü bir çerçeveden uzaklaştı … Birleşik Krallık şu anda bölgesel ekonomik kalkınma için yirminci yüzyılın ortalarından bu yana herhangi bir noktadakinden daha zayıf bir araç seti kullanıyor” uyarısında bulundu.

Sıradaki sınav, hükümetin bütçesinin bölgesel büyüme politikasını gelirler, konut, yerel yönetim bütçeleri, erken çocukluk hizmetleri ve NHS kapasitesi dahil olmak üzere sağlıkla ilgili koşullarla ilişkilendirip ilişkilendirmeyeceği olacak.

Kaynak: Lancet çalışmasına atıfta bulunan Guardian başyazısı, 22 Ekim 2026.

Atlas360 sağlık araştırmalarını aktarır ve tıbbi tavsiye vermez.