Marmara Denizi'nde 2,5 Derecelik Sıcaklık Artışı Gıda ve Kıyı Güvenliğini Tehdit Ediyor

Marmara Denizi'nde deniz suyu sıcaklığı son 50 yılda 2,5 santigrat derece artış göstererek küresel ortalamaları geride bıraktı. Namık Kemal Üniversitesi uzmanları tarafından paylaşılan son analizlere göre, yaşanan bu yoğun sıcaklık artışı deniz ekosistemini, yerli protein kaynaklarını ve Türkiye'nin kıyı şeridini doğrudan tehdit eden yapısal bir değişimi tetikliyor.

Küresel deniz suyu sıcaklıklarında ortalama 1,1 ile 1,5 derece artış kaydedilirken, Türkiye'yi çevreleyen sular çok daha hızlı ısınıyor. Namık Kemal Üniversitesi'nden Prof. Dr. Lokman Hakan Tecer'in verilerine göre, ülkenin deniz suyu sıcaklıklarındaki yarım asırlık artış ortalaması 2,5 ile 3 derece arasına ulaşıyor. Ege ve Akdeniz'de 1,5 ile 2 derece, Karadeniz'de ise 1,3 derecelik ısınma yaşanırken, en orantısız artış 2,5 derece ile Marmara Denizi'nde ölçülüyor.

Ekosistem Kayıpları ve İstilacı Balıklar

Marmara Denizi

Isınan deniz suyu, çözünmüş oksijen konsantrasyonunu düşürerek oksijene ihtiyaç duyan yerli türlerin yaşam alanlarını hızla daraltıyor. Ortaya çıkan bu alanlar; balon balığı, aslan balığı ve Marmara kıyılarında istilası artış gösteren denizanası gibi dayanıklı omurgasızlarla doluyor. Türkiye'nin temel protein depolarından biri olan denizlerdeki bu göç ve istila döngüsü, doğrudan deniz ürünlerine bağlı gıda güvenliğini uzun vadede riske atıyor.

Ekolojik sorunların yanı sıra, artan sıcaklıklar deniz suyunda salmonella ve kolera gibi hastalık yapıcı patojen mikroorganizmaların yayılma hızını artırıyor. Patojen popülasyonundaki bu genişleme, deniz ekosistemindeki bozulmanın doğrudan halk sağlığı için yeni biyolojik riskler anlamına geldiğine işaret ediyor.

Kıyı İllerinde İklim ve Turizm Baskısı

Sıcaklık artışının fiziksel sonuçları

Sıcaklık artışının fiziksel sonuçları, deniz seviyesindeki yükselme aracılığıyla doğrudan kıyı şeridine yansıyor. Uzman modellerine göre, deniz seviyesindeki bir birimlik yükselme karadan yüz birimlik alanı su altında bırakma potansiyeli taşıyor. Türkiye'nin deniz kenarındaki 27 ilde yer alan tarım arazilerinin ve turizm merkezlerinin, sadece yükselen sularla değil, kıyılarda şiddetli kısa dönemli yağışlar yaratan artan buharlaşma oranlarıyla da mücadele etmesi gerekiyor.

Deniz turizminin de ısınmadan yapısal olarak etkilenmesi bekleniyor. Bireylerin konfor alanının 24 ile 26 santigrat derece deniz suyu sıcaklığında olduğu hesaplanırken, sıcaklığın 29 derecenin üzerine çıkmasının rahatlatıcı değil bunaltıcı bir etki yaratarak tatil bölgelerinin çekiciliğini azaltabileceği öngörülüyor. Sadece iklim değişikliğiyle açıklanmayan bu süreç, kıyı ekosistemine ve atık su deşarjlarına yönelik koruma politikalarının acil revizyonunu zorunlu kılıyor.