Kanser tedavileri sağlıklı dokularda hücresel rekabeti değiştiriyor
Kanser tedavilerinin sağlıklı hücrelerdeki genetik rekabeti tetikleyerek mutasyonlara yol açtığı ve bu durumun gelecekteki kişiselleştirilmiş tedavi strate…
Ayla Demirhan ·
Kanser tedavileri sağlıklı dokularda hücresel rekabeti değiştiriyor
Kemoterapi ve radyoterapi uygulamalarının, sağlıklı dokulardaki hücrelerin evrimsel süreçlerini ve rekabet dinamiklerini değiştirdiği tespit edildi. Wellcome Sanger Enstitüsü, Cambridge Üniversitesi ve University College London uzmanlarının yürüttüğü ve Nature Genetics dergisinde yayımlanan çalışma, tedavi kaynaklı stres ortamının belirli mutasyonlara sahip sağlıklı hücrelerin baskın hale gelmesine yol açtığını ortaya koyuyor.
Yemek borusu kanseri tedavisi gören hastaların sağlıklı dokularından alınan DNA dizilimlerini inceleyen araştırmacılar, kanser ilaçlarının vücuttaki hücreler arası rekabet kurallarını doğrudan etkilediğini belirledi. İnsan vücudundaki tüm hücreler zamanla somatik mutasyonlar kazanır ve normal şartlarda doku içinde dengeli bir rekabet sürdürür.
Ancak, kemoterapi veya radyoterapi gibi ağır tedavilerin yarattığı stres ortamı, bu biyolojik dengeye müdahale ederek bazı hücrelere evrimsel bir avantaj sağlıyor.
Genetik değişimler ve tedavi yanıtı
Araştırma bulgularına göre, kemoradyoterapi gören hastalarda TP53 ve PPM1D gen mutasyonlarını taşıyan sağlıklı hücrelerin anlamlı düzeyde arttığı gözlemlendi. Sadece kemoterapi alan hastalarda ise ilaç direnci geliştiren mutant hücrelerin çoğaldığı saptandı.
Bu hücresel değişimler, tedavinin yan etkilerini ve hastaların ilaçlara verdiği yanıtı doğrudan etkiliyor. Araştırmacılar, bu bulguların sağlıklı dokuyu koruyan ve tümör direncinin önüne geçen yeni nesil kişiselleştirilmiş tedavi protokollerinin geliştirilmesi için temel oluşturduğunu vurguluyor. Elde edilen veriler, tedavi süreçlerinin sadece tümörlü hücreler üzerinde değil, vücudun genelindeki sağlıklı dokuların genetik yapısında da kalıcı değişimlere neden olduğunu gösteriyor.