İsrail, Yunanistan ve Filistin aynı masada, Türkiye yok: Doğu Akdeniz Gaz Forumu Washington'da toplandı

Doğu Akdeniz Gaz Forumu'nun (EMGF) 10. Bakanlar Toplantısı, bölgedeki enerji ve işbirliği politikalarını güçlendirmek amacıyla Washington'da gerçekleşti. Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavrou ve ABD Enerji Bakanı Chris Wright ev sahipliğinde, bölgesel işbirliği ve enerji piyasalarındaki belirsizlikler ele alındı. Bu toplantı, savaşa rağmen bölgesel işbirliği arayışının önemini bir kez daha gösterdi.

Üç yıl sonra ilk kez aynı masada buluşan katılımcılar, enerji güvenliği ve altyapı konularını değerlendirdi. Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Mısır, İsrail, İtalya, Ürdün ve Filistin temsilcileri, ABD, AB ve Dünya Bankası yetkilileriyle bir araya geldi. Toplantıda, bölgesel bağlantılar ve yatırım fırsatları gibi konulara odaklanıldı.

Uluslararası Hukuk Vurgusu ve Türkiye'nin Durumu

Ortak bildiride, Doğu Akdeniz'deki doğal gaz faaliyetlerinin uluslararası hukuk çerçevesinde yürütülmesi gerektiği öne çıkarıldı. Bu madde, deniz yetki alanları ve enerji kaynakları üzerindeki süregelen anlaşmazlıklara önemli bir siyasi mesaj niteliği taşıyor. Ayrıca, Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail arasında planlanan Great Sea Interconnector elektrik projesine de dolaylı atıfta bulunuldu.

Türkiye'nin Doğu Akdeniz Gaz Forumu'na katılımı bu toplantıda da gerçekleşmedi. Yunan medyasına göre, Türkiye'nin dışlanmadığı ancak forumun benimsediği işbirliği ve ticari kurallara dayalı enerji mimarisine uyum sağlamadığı belirtildi. Forumun temel anlayışı, öngörülebilir kurallar ve ticari işleyiş üzerine bir enerji işbirliği modeli inşa etmek olarak ifade ediliyor.

Diplomatik Mesaj ve Gelecek Adımlar

Toplantının Washington'da yapılması, diplomatik tercihin yanı sıra siyasi bir mesaj olarak da yorumlandı. ABD'nin ekonomik diplomasi, enerji işbirlikleri ve bölgesel ticari entegrasyona verdiği önem bu kararda etkili oldu. Özellikle Donald Trump yönetiminin bu konudaki yaklaşımına vurgu yapıldı.

Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavrou, forumun uluslararası hukuka dayalı bir işbirliği modeli oluşturduğunu ifade etti. Papastavrou, "Uluslararası hukuka tam saygı temelinde, karşılıklı olarak kabul edilen ilkeler ve ticari kurallar çerçevesinde bir işbirliği modeli inşa ediyoruz. Bu yaklaşım istikrarı güçlendirirken tek taraflı ve revizyonist davranışları da caydırıyor" dedi.

Bu açıklamalar, bölgedeki tek taraflı hamleler yerine çok taraflı işbirliğinin teşvik edildiğini gösteriyor.

Toplantının en dikkat çekici detaylarından biri ise İsrail ve Filistin heyetlerinin Ekim 2023'ten sonra ilk kez aynı masa etrafında buluşması oldu. Filistin tarafı, Doğu Akdeniz Gaz Forumu dönem başkanlığının İsrail'e devredilmesine onay verdi. Bu gelişme, enerji diplomasisinin bölgesel diyalogdaki potansiyelini gözler önüne serdi.