ABD-İsrail-İran Çatışmasında 100 Gün: Diplomasi Çağrıları

Çatışmanın Yüzüncü Günü ve Uluslararası Tepkiler

Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ve İran arasındaki gerilimin tırmanmasıyla başlayan çatışmalar yüzüncü gününü doldurdu. Bu süreçte, dünya genelindeki ülkeler farklı tepkiler gösterdi. Birçok hükümet, enerji piyasalarındaki sıkılaşma ve artan ekonomik belirsizlikler karşısında gerilimin düşürülmesi ve diplomatik yollarla çözüm bulunması yönünde çağrılar yapıyor.

Çatışmalar 28 Şubat 2026 tarihinde başlamış olup, 8 Nisan'dan bu yana kırılgan bir ateşkesin yürürlükte olduğu yetkililer ve analistler tarafından belirtiliyor. Ancak bu ateşkes, bölgedeki tüm düşmanlıkları sona erdirmedi.

Bölgesel Gelişmeler ve Can Kayıpları

İsrail, bu dönemde Lübnan'daki askeri operasyonlarını sürdürdü. Kaynaklara göre, bu çatışmalarda 3.000'den fazla kişi hayatını kaybetti. Bu durum, 8 Nisan'da ilan edilen genel ateşkesin ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor.

ABD'nin Avrupalı müttefikleri, başlangıçtaki ABD-İsrail saldırılarını kınamamakla birlikte, çatışmaya katılmaktan kaçındılar. Aynı zamanda İran'da rejim değişikliğine karşı olduklarını dile getirdiler. Rusya ve Çin de bu çatışmaya karşı duruş sergilediler.

Körfez Ülkelerinin Durumu ve Arabuluculuk Çabaları

Umman, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, kendi topraklarına yönelik İran saldırılarını kınadı. Bu saldırıların hem askeri hedefleri hem de sivil altyapıyı etkilediği ifade edildi. Artan petrol fiyatları ve piyasa dalgalanmalarından etkilenen ülkeler, diplomatik bir çözüm çağrısında bulundu. Pakistan'ın da arabuluculuk çabalarında rol oynadığı belirtiliyor.

ABD-İran nükleer müzakerelerinde önemli bir arabulucu olarak tanımlanan Umman, çatışmaların başlamasından duyduğu üzüntüyü dile getirdi. Umman, ABD'yi dış politikasının kontrolünü kaybetmekle suçlayarak, bu çatışmanın ABD'nin çıkarlarına veya küresel barışa hizmet etmeyeceğini savundu.

Katar, diyalog çağrısı yaparak arabuluculuk çabalarına destek verdi. Birleşik Arap Emirlikleri ise İran saldırılarını kınadı ve ABD ile İsrail ile koordineli olarak İran'a karşı hava saldırıları düzenlediği bildirildi.

Ateşkesin Sınırları ve Gelecek Beklentileri

8 Nisan'daki ateşkes, bölgedeki tüm düşmanlıkları sona erdirmedi. İsrail ve Lübnan, 16 Nisan'da ayrı bir ateşkesi yenilemelerine rağmen, İsrail'in Lübnan'daki saldırıları devam etti. Tahran, İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarını 8 Nisan'daki geniş ateşkes anlaşmasının ihlali olarak nitelendirdi.

Daha geniş bir anlaşma müzakere etmeyi amaçlayan diplomatik çabalar sürüyor. Bölgedeki ve ötesindeki hükümetler, petrol fiyatlarının yükselmesine ve piyasa dalgalanmalarına katkıda bulunan saldırıların sona ermesi için baskı yapıyor. Yetkililer ve arabulucuların görüşmeleri sürdürmesi beklenirken, petrol piyasaları ve bölgesel güvenlik riskleri, ateşkes düzenlemeleri test edilirken ana odak noktası olmaya devam edecek.