İran'dan ABD'ye misilleme planı: Avrupa'daki üsler hedefte

İran, yeni bir ABD saldırısı halinde Avrupa'daki Amerikan askeri hedeflerini misilleme seçeneği olarak değerlendiriyor.

İran yönetimine yakın iki kaynağa dayandırılan iddiaya göre Tahran, ABD Başkanı Trump'ın İran'ın kritik altyapılarına yönelik tehditlerini uygulaması durumunda çatışmayı Ortadoğu dışına taşıyabilecek planları inceliyor. Kaynaklar, değerlendirmenin doğrudan Washington'ın yeni bir hamlesine bağlı olduğunu belirtti.

Güneydoğu Avrupa hesapta

İran güçlerinin özellikle Güney ve Güneydoğu Avrupa'daki Amerikan askeri varlığını incelediği öne sürüldü. Kaynaklardan biri, Bulgaristan'ın olası hedefler arasında görüldüğünü söyledi.

Bulgaristan geçen ay ABD uçaklarının yakıt ikmali için Bezmer Hava Üssü'nü kullanmasına onay vermişti. Aynı kaynaklara göre Güney Kıbrıs da yeni bir Amerikan saldırısı halinde Tahran'ın değerlendirdiği yerler arasında bulunuyor.

Planların yalnızca askeri tesislerle sınırlı olmadığı iddia edildi. Kaynaklara göre İran, tırmanma halinde Hürmüz Boğazı'ndaki denizaltı fiber optik kablolarını da baskı aracı olarak masada tutuyor.

Trump'ın altyapı tehdidi

Gerilimin arka planında Başkan Trump'ın geçen ay yaptığı uyarı bulunuyor. Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda bir gemiye saldırması halinde Washington'ın her saldırıya karşılık İran'da bir köprü veya elektrik üretim tesisini imha edeceğini söylemişti.

İran yönetimine yakın kaynaklardan biri, böyle bir adımın Tahran tarafından daha geniş bir savaş eşiği olarak görülebileceğini savundu. Aynı kaynak, ABD'nin İran'a karşı aşırıya kaçması halinde Tahran'ın "her ne pahasına olursa olsun" kendisini savunacağını ileri sürdü.

Bu iddialar bağımsız biçimde doğrulanmış bir askeri karar anlamına gelmiyor. Kaynakların aktardığı çerçeve, Tahran'ın olası karşılık seçeneklerini ve Avrupa'daki Amerikan varlığını pazarlık ya da caydırıcılık hesabına dahil ettiğini gösteriyor.

Füze menzili sınırlı

Londra merkezli Royal United Services Institute'ta araştırmacı Sidharth Kaushal, İran'ın Avrupa'ya yönelik füze tehdidini "gerçek ancak sınırlı" olarak niteledi. Kaushal'a göre İran, Güney ve Güneydoğu Avrupa'daki Amerikan hedeflerine orta menzilli balistik füzeler gönderebilir.

Kaushal, daha uzak Avrupa hedeflerinde ciddi hasar yaratmanın İran açısından daha zor olacağını belirtti. Bu değerlendirme, tehdidin coğrafi olarak eşit dağılmadığını ve Avrupa'nın güney hattındaki tesislerin daha fazla askeri hesap konusu olabileceğini ortaya koyuyor.

İran'a yakın kaynaklar, Tahran'ın son dönemde bölge dışındaki hedeflere erişim kapasitesini göstermeye çalıştığını savundu. Bu kaynaklar, geçen ay Hint Okyanusu'ndaki Diego Garcia'da bulunan ABD ve İngiltere'ye ait askeri üsse yönelik saldırı iddiasını yaklaşık 4 bin kilometrelik menzil örneği olarak gösterdi.

Aynı kaynaklar, geçen ay Ürdün'deki bir ABD üssüne düzenlenen ve üç Amerikan askerinin öldüğü saldırıyı da Tahran'ın uzun menzilli mesajı olarak sundu. Bu iddia, saldırının sorumluluğu ve karar zinciri bakımından kaynaklara dayalı bir anlatım olarak kalıyor.

Avrupa için dar koridor

Avrupa açısından ilk risk, ABD'nin bölgedeki askeri lojistiğine ev sahipliği yapan ülkelerin doğrudan kriz hattına yaklaşması. Bulgaristan ve Güney Kıbrıs gibi noktaların anılması, İran'ın askeri üslerden enerji ve iletişim altyapısına uzanan daha geniş bir hedef havuzu düşündüğünü gösteriyor.

Eğer Washington yeni bir saldırıdan kaçınırsa, İran'ın Avrupa seçeneği daha çok caydırıcı bir tehdit olarak kalabilir. Bu durumda küresel piyasa etkisi enerji taşımacılığı ve Hürmüz geçişlerine odaklanırken, ABD askeri planlaması bölgedeki üs güvenliği ve ikmal hatlarını sıkılaştırmaya yönelebilir.

Eğer ABD İran'ın kritik altyapısına saldırırsa, kaynakların anlattığı senaryoda Tahran misilleme alanını genişletmeyi değerlendirecek. Böyle bir zincir, petrol akışları, denizaltı iletişim hatları ve Avrupa'daki Amerikan tesisleri üzerinden güvenlik maliyetlerini artırabilir.

En açık soru, tehditlerin fiili bir askeri karara dönüşüp dönüşmediği. Kaynakların aktardığı tablo, Avrupa'nın çatışmanın dışında kalma varsayımının artık Tahran'ın hesaplarında garanti görülmediğini gösteriyor.