Eski Ukrayna Savunma Bakanı Fedorov'dan seçim çağrısı

Ukrayna seçimleri, Mykhailo Fedorov’un savaş sürerken sandık çağrısıyla yeniden gündeme geldi; çıkış Kiev’de siyasi baskının merkezine yerleşti.

Eski Ukrayna Savunma Bakanı Fedorov, Rusya’nın 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalin ardından ilan edilen sıkıyönetim nedeniyle askıya alınan seçimlerin yeniden yapılmasını istedi. Fedorov, bunun için “yasal, güvenli ve gerçekçi” bir mekanizmaya ihtiyaç olduğunu söyledi.

35 yaşındaki Fedorov, YouTube’da yayımladığı videoda Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin adını doğrudan kullanmadı. Ancak “Demokrasi Rusya tarafından rehin alınamaz” diyerek savaş koşullarının demokratik sürecin tamamen durması anlamına gelmemesi gerektiğini savundu.

Sandık talebi Kiev’e döndü

Fedorov, Ukrayna’nın savaşı “özgür bir Avrupa devleti olarak kalmak istediği için” yürüttüğünü belirtti. Eski bakan, uzun süren çatışma ortamında bile seçmenin siyasal tercihinin yeniden sisteme dahil edilmesi gerektiğini söyledi.

Çağrı, Zelenskiy’nin kariyer istihbaratçısı Yevhenii Khmara’yı yeni savunma bakanı adayı olarak parlamentoya sunduğunu açıklamasından birkaç saat sonra geldi. Bu zamanlama, Fedorov’un çıkışını yalnızca seçim tartışması değil, savunma yönetimi ve savaş liderliğiyle bağlantılı bir siyasi dosya haline getirdi.

Altı aylık bakanlık gerilimi

Fedorov, savunma bakanlığı görevine getirilmesinden altı ay sonra geçen ay görevden alınmıştı. Kararın ardından ülke genelinde protestolar düzenlendi; tepkilerin odağında hem bakanlık değişimi hem de savaş yönetiminde süreklilik tartışması vardı.

Görev süresinde Savunma Bakanlığı’nda yolsuzlukla mücadele, cephe performansının verilerle ölçülmesi ve insansız hava araçlarına dayalı savaş kapasitesi Fedorov’un öncelikleri arasında yer aldı. Fedorov, açıklamasında Ukrayna’nın “sistemik bir yönetim krizi” yaşadığını ve “değişimden korktuğunu” da söyledi.

Eski bakan, yolsuzluğu savaş çabasına zarar veren başlıklardan biri olarak gösterdi. Kendi siyasi geleceği veya olası bir seçimde aday olup olmayacağı konusunda ise açıklama yapmadı.

Fedorov’un görevden alınması, Genelkurmay Başkanı Oleksandr Syrskyi ile yaşandığı belirtilen gerilim üzerinden tartışıldı. Protestoların büyümesinden birkaç gün sonra Syrskyi de görevinden alındı.

Drone stratejisi siyasete taşındı

Fedorov’a hükümet içinde askeri inovasyondan sorumlu başbakan yardımcılığı dahil farklı görevler önerildi. Eski bakan, yalnızca savunma bakanlığına dönmeyi kabul edeceğini belirtti.

Fedorov, savunma bakanlığından önce dijital dönüşüm bakanı olarak görev yaptı. İşgalin ilk döneminde Rus hedeflerine karşı siber operasyonlar için gönüllülerden oluşan “Ukrayna IT Ordusu”nun kurulmasına öncülük etti.

Daha sonra “Drone Ordusu” adı verilen bağış kampanyasını yönetti. Ayrıca Rus hedeflerini vuran Ukrayna birliklerinin puan ve kredi kazanmasına dayanan bir sistem geliştirdi.

Savunma bakanlığı döneminde drone teknolojisi, yüksek teknolojiye dayalı savaş ve askeri tedarik dosyaları Fedorov’un gündeminde kaldı. Fedorov, SpaceX’in sahibi Elon Musk’tan Rusya’nın Starlink sistemini drone saldırılarında kullanmasını engellemesini de istemişti.

Seçim mekanizması sınavı

Eğer Kiev güvenli oy verme için uygulanabilir bir model kurarsa, tartışmanın merkezi savaş döneminde demokratik meşruiyetin nasıl korunacağına kayar. Bu yol, Ukrayna’ya destek veren hükümetlerin kamuoyuna sunduğu siyasi anlatıyı güçlendirebilir; savunma teknolojisi ekosistemi için de tedarik ve inovasyon programlarında süreklilik beklentisini artırır.

Eğer sıkıyönetim altında seçim askısı devam ederse, Fedorov’un çıkışı Zelenskiy yönetimi üzerindeki iç baskının parçası olarak kalır. Bu senaryoda temel belirsizlik, güvenli oy verme, cephede görev yapan askerlerin katılımı ve Rus saldırıları altında seçim altyapısının korunmasıdır.

Zelenskiy cephesinden Fedorov’un çağrısına ilişkin bir yanıt aktarılmadı. Tartışmanın kısa vadede Khmara’nın savunma bakanlığı süreci, parlamentodaki dengeler ve sıkıyönetim rejiminin nasıl sürdürüleceği üzerinden ilerlemesi bekleniyor.