İran Savaşı Petrol ve Doları Yükseltirken Asya Para Birimlerini Zorluyor

Küresel Piyasalar İran Savaşıyla Şekilleniyor

28 Şubat 2026'da başlayan İran'daki çatışmaların üzerinden üç ay geçti. Bu süreçte, petrol fiyatlarındaki kalıcı yükselişler küresel piyasaların yapısını değiştirdi. Amerikan doları değer kazanırken, enflasyon ve faiz oranlarına ilişkin endişeler arttı. Enerji sektörü ve bazı güvenli liman varlıkları bu durumdan olumlu etkilenirken, petrol ithal eden birçok Asya ülkesi para birimlerinde zayıflama ve artan maliyet baskılarıyla karşılaştı.

Çatışmaların başlamasından bu yana petrol fiyatları yaklaşık %40 oranında arttı. Bu yükseliş, ham petrolün varil fiyatını 100 doların üzerine taşıdı. Enerji maliyetlerindeki bu artış, enflasyon ve faiz oranları üzerindeki beklentileri karmaşık hale getirdi. Politika yapıcılar, yüksek enerji fiyatlarının enflasyonist baskıları sürdürme riskini değerlendiriyor.

Petrol Arzı ve Doların Güçlenmesi

Yetkililer, büyük ekonomilerin stratejik rezervlerinden rekor düzeyde 400 milyon varil petrolün piyasaya sürülmesinin, arz kaybını hafifletmeye yardımcı olduğunu belirtti. Ayrıca, tüccarların alternatif tedarik kaynakları bulma çabaları da bu süreçte etkili oldu. Ancak, küresel enerji sistemindeki gerilimin giderek arttığı ifade ediliyor.

Çatışmaların başlangıcından bu yana Amerikan doları diğer büyük para birimleri karşısında %1,5 oranında değer kazandı. Bu yükseliş, güvenli liman varlıklarına olan talepten ve ABD Hazine tahvil getirilerinin artmasından destek buldu. Yüksek getiriler, dolar bazlı yatırımların cazibesini artırdı.

Borsa Performansı ve Sektörel Farklılıklar

Küresel hisse senedi piyasaları, şu ana kadar şoku büyük ölçüde atlattı. Yapay zeka konusundaki yenilenen iyimserlik ve olası bir barış anlaşması umutları, savaşın olumsuz etkilerini dengelemeye yardımcı oldu. ABD borsaları, Güney Kore'nin Kospi endeksi ve Avrupa hisse senetleri, tüm zamanların en yüksek seviyelerine yakın işlem gördü.

Ancak piyasanın bazı alanlarında zayıflıklar gözlendi. Küresel uçuş kesintileri nedeniyle S&P 500 yolcu havayolları endeksi, çatışmaların başlamasından bu yana %6'dan fazla düştü. Lüks tüketim ürünleri sepeti ise %10'luk bir düşüş yaşadı. Yatırımcılar, enflasyonun tüketici harcamalarını kısıtlama riskini değerlendiriyor.

Asya Para Birimleri Üzerindeki Baskı

Hint rupisi, Endonezya rupisi ve Filipin pesosu gibi birçok Asya para birimi, dolar karşısında rekor düşük seviyelere geriledi. Bu düşüşler, özellikle petrol ithal eden ülkeler için önemli bir sorun teşkil ediyor. Yüksek enerji maliyetleri, bu ülkelerin ticaret dengelerini olumsuz etkileyebilir ve enflasyonist baskıları artırabilir.

Piyasalar, enerji arzındaki değişiklikler ve olası bir barış anlaşmasına yönelik gelişmeler de dahil olmak üzere, çatışmalarla ilgili gelişmelere karşı hassas kalmaya devam edecek. Bu durum, küresel ekonomik görünüm üzerinde belirsizlik yaratıyor.