İran savaşı ABD'nin mühimmat stoklarını eritti: Pentagon füze üretimini hızlandırmak için savunma şirketlerine 21 gün süre verdi

Pentagon mühimmat stokları düşerken savunma şirketlerinden daha hızlı üretim planı istedi; karar, İran çatışmasının hava savunma baskısını gösteriyor.

21 günlük üretim takvimi

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, cumartesi günü yaptığı açıklamada bakanlığın mühimmat tedarikini hızlandırmaya odaklandığını doğruladı. Parnell, çalışmanın son haftada ivme kazandığını, ancak beş aydır süren çatışmadan önce başlayan daha geniş bir modernizasyon programına bağlı olduğunu söyledi.

ABD Savunma Bakan Yardımcısı Steve Feinberg, çarşamba günü savunma sanayisi yöneticilerine gönderdiği notta şirketlerden 21 gün içinde plan sunmalarını istedi. Nota göre bu planların kritik kabiliyetlerde daha kısa teslim takvimleri ve daha yüksek üretim kapasitesi içermesi bekleniyor.

Patriot stokundaki düşüş

Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin tahminine göre Patriot önleyici füze stoku, çatışma öncesindeki 2.330 seviyesinden nisandaki ateşkeste 1.030'a indi. Merkez, son çatışmaların ardından stokun 759 ile 827 arasında olduğunu hesapladı; bu, başlangıç seviyesine göre en az yüzde 65'lik düşüş anlamına geliyor.

THAAD tarafında da benzer bir baskı var. Merkeze göre 452 olan savaş öncesi stok, nisandaki ateşkes başlarken 232 ile 262 arasına geriledi; sonraki yenileme stokları 234 ile 278 aralığına taşıdı, ancak seviye hâlâ çatışma öncesinin en az yüzde 38 altında.

CSIS analizine göre daha düşük Patriot ve THAAD stoku, ABD kuvvetleri ile Orta Doğu'daki müttefiklerini hava savunma sistemlerini korurken daha seçici davranmaya zorlayabilir. Analiz, İran kaynaklı insansız hava araçları veya füzeler için daha az önleyici ateşlenmesi halinde savunmayı aşan tehdit olasılığının artabileceğini belirtti.

Kongre bütçesi sıkışıyor

Başkan Trump, perşembe günü Truth Social'daki paylaşımında ABD'nin geniş mühimmat kapasitesine sahip olduğunu ve ek üretimin ihtiyaç halinde ülkeye yönlendirildiğini savundu. Parnell ise Feinberg notunun gerçek olduğunu, 2028 mali yılı bütçesi için Kongre'ye gönderilecek çerçeveyi etkileyeceğini söyledi.

Bütçe süreci siyasi bir engelle karşı karşıya. Savunma harcamalarına ilişkin yasa tasarısı Kongre'de ilerlemezken, Beyaz Saray'ın Pentagon harcamalarını geçen yıl yaklaşık 900 milyar dolardan 1,5 trilyon dolara çıkarma talebi dirençle karşılaşıyor.

Üç mühimmat rotası

Şirketler 21 günlük planlarda uygulanabilir kapasite artışı sunarsa, küresel makro etki daha çok savunma tedarik zincirindeki talep artışı üzerinden görülebilir. Pentagon için bu rota stok yenilemeyi hızlandırır; sektör için ise motor, güdüm sistemi ve patlayıcı bileşen üreticilerinde daha yoğun sipariş akışı yaratır.

Kongre bütçeyi geciktirirse, küresel ölçekte ABD güvenlik taahhütlerine ilişkin belirsizlik artabilir. Pentagon mevcut stokları daha sıkı yönetmek zorunda kalır; savunma şirketleri ise yatırım kararlarını kesinleşmemiş fonlara bağlamakta daha temkinli davranır.

İran'la çatışma stoklar yenilenmeden yeniden tırmanırsa, makro düzeyde enerji ve bölgesel risk primi kanalı öne çıkar. Pentagon için ana soru hava savunma önceliklendirmesinin nasıl yapılacağıdır; sektör için belirleyici unsur, yeni kapasitenin aylar değil haftalar içinde devreye alınıp alınamayacağı olacaktır.