TÜİK: İnşaat üretimi martta aylık %4,5 geriledi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mart ayına ilişkin inşaat üretim endeksi verilerini yayımladı. Buna göre inşaat üretimi martta geçen yılın aynı ayına göre %1,2 azalırken, bir önceki aya göre %4,5 geriledi. Veriler, fiyat etkilerinden arındırılmış hacim göstergesi üzerinden sektörün “reel” aktivitesine dair ilk çeyrek sonunda zayıf bir ivmeye işaret etti.

Alt kalemler, faaliyet kompozisyonunda ayrışmaya işaret etti. TÜİK verilerine göre bina inşaatı sektörü endeksi martta yıllık bazda %3,6 düşerken, bina dışı yapıların inşaatı sektörü endeksi %8,5 arttı. Özel inşaat faaliyetleri sektörü endeksi ise yıllık bazda %0,9 yükseldi.

Aylık bazdaki gerileme daha geniş tabanlı bir yavaşlamayı gösterdi. Martta bina inşaatı sektörü endeksi bir önceki aya göre %5,3 azalırken, bina dışı yapıların inşaatı sektörü endeksi %0,5 geriledi. Özel inşaat faaliyetleri endeksi de aylık bazda %4,4 düştü.

İnşaat üretim endeksi, cari fiyatlardan arındırılmış bir hacim göstergesi olarak inşaat sektöründeki üretim temposunu izlemek için yakından takip ediliyor. Bu nedenle aylık oynaklıkların, sektörde iş alma ritmi ve iş bitirme hızına ilişkin sinyal üretmesi bekleniyor.

Bina inşaatındaki zayıflık iç talep ve finansman hassasiyetini yansıtıyor

Bina inşaatındaki yıllık ve aylık düşüşler, konut odaklı işlerin finansman koşullarına duyarlılığının sürdüğüne yönelik bir işaret olarak izleniyor. Buna karşılık bina dışı yapılardaki yıllık artış, altyapı ve konut dışı projelerin üretimi destekleyebildiğine işaret ederken, aylık bazda bu kalemde de sınırlı bir geri çekilme görülmesi ivme açısından temkinli bir resim ortaya koydu.

Kalemlerin farklı yönlerde seyretmesi, taahhüt ve müteahhitlik şirketleri açısından iş karması ve proje zamanlamasının önemini artırıyor. Üretim temposundaki değişim; iş hacmi, tahsilat döngüsü ve işletme sermayesi ihtiyacı üzerinden nakit akışlarını etkileyebilir. Ancak hacim endeksi, şirket bilançolarına bire bir yansımaz; sözleşme fiyatlaması, projelerin ilerleme düzeyi ve tahsilat performansı gibi unsurlara göre şirketler arasında ayrışma görülebilir.

Veri seti, çimento, demir-çelik, hazır beton, seramik ve yapı kimyasalları gibi inşaat girdilerinde iç talep görünümüne ilişkin bir referans olarak da takip ediliyor. Üretimdeki zayıflama, bu alt sektörlerde satış hacmi beklentileri üzerinde temkinli bir ton yaratabilirken; bina dışı yapılardaki yıllık artış, altyapı bağlantılı talebin bazı segmentlerde dengeleyici rol oynayabileceğine işaret ediyor.

İkinci çeyrekte aylık ivme ve kalemler arası ayrışma izlenecek

Piyasa katılımcıları, ikinci çeyrekte aylık ivmenin toparlanıp toparlanmadığını ve bina dışı yapıların inşaatındaki yıllık artışın sürekliliğini izleyecek. Bina inşaatında olası bir dönüşün hızına dair sinyaller, alt kalemlerdeki aylık veriler ile sektörde yeni proje akışı ve iş bitirme temposuna ilişkin göstergelerden okunacak.