Türkiye 2030’a kadar somon üretiminde 200 bin ton hedefliyor

Türkiye’de su ürünleri sektörü, “Türk somonu” olarak pazarlanan yetiştiricilik üretiminde 2030’a kadar 200 bin ton hedefiyle kapasite artışına hazırlanıyor. Sektör temsilcileri, üretimin aynı dönemde ikiye katlanmasını ve ihracat gelirinin 1 milyar dolara ulaşmasını amaçlıyor. Samsun ve Sinop Su Ürünleri Yetiştiricileri Üretici Birliği Başkanı Osman Parlak, iç tüketimi de 2030’a kadar 50 bin tona çıkarmayı hedeflediklerini söyledi.

Parlak’ın paylaştığı verilere göre 2025 yılında 115 bin ton Türk somonu üretildi. Bunun 100 bin tonu ihraç edilirken, ihracattan 520 milyon dolar gelir elde edildi. Kalan 15 bin tonun iç piyasada tüketildiği belirtildi.

Üretimin büyük bölümünün Samsun ve Sinop’ta gerçekleştiğini belirten sektör temsilcileri, artışın yeni yatırımlarla desteklendiğini ve somonun su ürünleri ihracatı içinde giderek daha görünür bir kalem haline geldiğini ifade ediyor. Hedeflerin gerçekleşmesi, yetiştiricilik kapasitesinin devreye alınma hızı, biyogüvenlik uygulamaları ve lojistik/soğuk zincir altyapısına bağlı olacak.

Talep tarafında ise iç pazarı büyütme amacı öne çıkıyor. Sektörün, düzenli tedarik ve fiyat istikrarı sağlayarak perakende ve horeca kanalında tüketimi artırmaya çalıştığı, tanıtım etkinliklerinin de bu stratejinin parçası olduğu kaydedildi.

İhracat hedefi, işleme kapasitesi ve pazar çeşitliliğiyle bağlantılı

Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz, 2025’te 32 ülkeye yaklaşık 500 milyon dolarlık somon ihracatı yapıldığını bildirdi. Sektör tarafında 1 milyar dolarlık ihracat hedefinin, üretim artışının yanı sıra ürünün işlenmiş katma değerinin yükseltilmesi ve pazarlarda sürekliliğin sağlanmasına bağlı olduğu belirtiliyor.

Türkiye’de yetiştiricilik somonunun dış pazarda payını artırma çabası, şirketler açısından döviz bazlı gelir yaratma potansiyeli taşırken; yem, enerji ve lojistik gibi girdi maliyetleri ile biyolojik riskler marjlar üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. Sektör oyuncuları için finansman koşulları, kapasite yatırımlarının zamanlaması ve geri dönüş süreleri açısından kritik izleme alanları arasında yer alıyor.

Yakakent’te ihtisas OSB ve iç pazar büyütme planı

İç pazarda tüketimi artırmak amacıyla Samsun’un Yakakent ilçesinde “1. Türk Somonu Hasat Şenliği” düzenlendi. Yetkililer, etkinliğe 10 binden fazla kişinin katıldığını belirtti. Ayrıca Yakakent’te Türkiye’nin ilk su ürünleri ihtisas OSB’sinin açılmasının planlandığı bildirildi.

Önümüzdeki dönemde yatırım takvimleri, yeni tesislerin devreye alınma hızı ve ihracat pazarlarında fiyatlama koşulları, 2030 hedeflerinin ulaşılabilirliği açısından yakından izlenecek.