Fransa genelinde sokaklar karıştı: Kamu binaları kundaklandı, yüzlerce gözaltı var

Fransa İçişleri Bakanı, ülke genelindeki protestolarda 2 bini aşkın kişinin gözaltına alındığını, 600'den fazla polisin yaralandığını açıkladı.

Cumartesi günkü gösterilerin ardından hükümet, zarar gören işletmelere yardım sözü verirken Cumhurbaşkanlığı, Emmanuel Macron'un pazar akşamı halka hitap edeceğini duyurdu. Açıklamada konuşmanın yerel saatle 20.00 için planlandığı belirtildi; konuşmanın içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

Gösterilerin merkezinde eğitim koşulları, hayat pahalılığı ve kamu hizmetlerine yönelik itirazlar bulunuyor. Barışçıl yürüyüşlere katılan geniş kitlelerden ayrı olarak bazı grupların gerçekleştirdiği saldırılar, protestocuların taleplerinin yanında güvenlik önlemlerini ve işletmelerin zararlarının karşılanmasını da gündeme taşıdı.

Öğrenci taleplerinden yayılan protestolar

Hareket, bir önceki ay işçi ailelerinin ağırlıkta olduğu banliyölerde, okullardaki koşullara ve öğretmen açığına itirazlarla başladı. Sonraki gösterilerde gelir eşitsizliği, kamu bütçesindeki kesintiler ve günlük harcamaların yükselmesi de talepler arasına girdi.

Cumartesi yürüyüşleri çok sayıda kentte düzenlendi; kamu binaları, perakende işletmeleri ve polis araçları saldırıların hedefi oldu. Paris'teki Place de la République çevresinde pazar öğleden sonra da polis göz yaşartıcı gaz kullandı, bazı bisikletler yakıldı.

Çocuklarıyla Paris'e gelen Hollandalı girişimci Tije De Boer, meydanın yakınındaki otelinden olaylar nedeniyle ayrılmak zorunda kaldığını anlattı. Arkadaş ziyareti için kentte bulunduğunu belirten De Boer'in anlatımı, meydandaki olayların gösteriye katılmayan ziyaretçileri de etkilediğine ilişkin bir tanıklık sunuyor.

Carrefour mağazalarında hasar ve yağma

İçişleri Bakanı Laurent Nunez, cumartesi yaşanan olaylarda birkaç yüz perakende işletmesinin hasar aldığını bildirdi. Carrefour CEO'su Alexandre Bompard ise şirketin zarar gören 50 mağazasının 20'sinde yağma yaşandığını açıkladı.

Bompard, şirketin kayıplarını onlarca milyon euro düzeyinde ifade etti; kesin bir toplam vermedi. Açıklanan mağaza sayısı Carrefour'un doğrudan etkilendiğini gösterse de hasarın işletme bazındaki dağılımı, kapalı kalma süreleri ve sigorta kapsamı belirtilmedi.

Bordeaux Belediye Başkanı Thomas Cazenave, kentte yağmalanan mağazaların sayısının yaklaşık 100 olduğunu söyledi. Marsilya Belediye Başkanı Benoit Payan, etkilenen işletmeler için acil mali yardım duyururken Ekonomi Bakanı Roland Lescure de işletme sahiplerine destek verileceğini açıkladı.

Bu destek açıklamalarında yardımın tutarı, başvuru koşulları ve ödeme takvimi yer almadı. İşletmeler açısından açıklığa kavuşması gereken başlıklar, onarım giderlerinin hangi kaynaklardan karşılanacağı ve faaliyetlere dönüşün ne kadar süreceği.

Limoges Belediye Başkanı Guillaume Guerin, belediyeye ait 143 yıllık binanın kundaklama sonucu ağır hasar aldığını söyledi. Saldırının önceden tasarlandığını savunan Guerin, onarım için kaynak sağlanmazsa görevini bırakacağını belirtti; saldırının planlı olduğu iddiasına ilişkin bağımsız doğrulama sunulmadı.

Macron konuşması öncesinde siyasi suçlamalar

Başbakan Sebastien Lecornu, şiddetin sorumluluğunu radikal sol gruplara ve suç işleyen kişilere yükledi. Bu açıklama hükümetin değerlendirmesi niteliğinde; gözaltına alınanların bağlantıları veya bireysel sorumlulukları hakkında ayrıntılı bir adli döküm paylaşılmadı.

Aşırı sağ siyasetçi Jordan Bardella ise Paris'te bir polis merkezine yaptığı ziyarette Macron'un görevinden ayrılmasını istedi. Bardella, olayları geçmiş güvenlik politikalarına ve devlet otoritesinin zayıflamasına bağladı; bu nedensellik değerlendirmesi kendi siyasi tutumunu yansıtıyor.

Macron'un duyurulan konuşması, hükümetin hem güvenlik olaylarına hem de protestoların dayandığı kamu hizmeti ve geçim taleplerine vereceği yanıt açısından önem taşıyor. Ancak konuşma öncesinde yeni bir bütçe önlemi, eğitim düzenlemesi veya işletmelere yönelik ayrıntılı bir tazmin mekanizması açıklanmış değil.

İşletme desteklerinin kapsamı ile hasarlı kamu binalarının onarım finansmanı, resmi açıklamaların ardından netleşmesi gereken somut başlıklar arasında. Gözaltı sayıları ise tek başına suçluluğu göstermiyor; olayların hukuki sonuçları, soruşturmalar ve yargı kararlarıyla belirlenecek.