MKK verileri eylülde 50 bin 234 hisse yatırımcısının portföy boşalttığını gösterdi

Merkezi Kayıt Kuruluşu verileri, eylülde hisse senedinde portföyünü boşaltan yatırımcı sayısının 50 bin 234 arttığını gösterdi. Aynı ay yatırım fonlarında hesabı açık kalıp portföyü 0-1 lira aralığına düşen yatırımcı sayısı 1.133 yükseldi. Veriler, sermaye piyasalarında eylül ayında hem fiyat düşüşlerinin hem de yatırımcı sınıfları arasındaki portföy küçülmesinin aynı döneme denk geldiğini ortaya koydu. Bu tablo, aracı kurumlar ve portföy yönetim şirketleri açısından işlem hacmi, fon büyüklüğü ve yatırımcı davranışı kanallarından izlenmesi gereken bir daralma anlamına geliyor.

Yatırım fonlarında toplam portföy büyüklüğü ağustostaki 10 trilyon 436 milyar 653 milyon liradan eylül sonunda 9 trilyon 264 milyar 833 milyon liraya indi. MKK verilerine göre aylık düşüş yüzde 11,23 oldu. Hisse senedi tarafında toplam portföy değeri eylül ayında ağustosa göre 2 trilyon 172 milyar 799 milyon lira azalarak 7 trilyon 343 milyar 88 milyon liraya geriledi; bu düşüş yüzde 22,83 olarak hesaplandı.

Fon tarafındaki küçük portföy grupları yatırımcı davranışındaki ayrışmayı gösterdi. Portföyü 0-1 lira aralığında olan yatırımcı sayısı yüzde 1,79 artışla 64 bin 378’e çıktı. 2-10 bin lira aralığında portföyü bulunan yatırımcı sayısı ise 13 bin 150 arttı; kaynak veriler bu grubun toplam yatırımcıların yüzde 60’ını oluşturduğunu gösterdi.

Fon büyüklüğünde 1,2 trilyon liralık azalış Fonlarda asıl değer kaybı büyük portföylerde yoğunlaştı. MKK verilerine göre 10 milyon lira ve üzeri portföye sahip yatırımcıların sayısı eylülde ağustosa göre yüzde 9,19 azaldı. Bu grubun portföy değeri yüzde 14,39 düşüşle 8,84 trilyon liradan 7,56 trilyon liraya geriledi.

10 milyon lira üzerindeki fon yatırımcıları toplam yatırım fonu portföyünün yüzde 79,56’sını oluşturdu. Bu nedenle bu gruptaki düşüş, toplam fon büyüklüğündeki 1,2 trilyon liralık aylık azalışın piyasa etkisini büyüttü. Portföy yönetim şirketleri için bu hareket, yönetilen varlık büyüklüğü, ücret geliri ve para piyasası fonlarına yönelik stopaj düzenlemelerinin yatırımcı tercihlerine etkisi açısından izlenecek bir veri seti sundu.

Daha küçük portföy gruplarında da düşüşler kademeli ilerledi. 10-50 bin lira arası fon portföyüne sahip yatırımcı sayısı yüzde 4,66 azalırken, bu grubun portföy büyüklüğü yüzde 5,17 geriledi. 1-5 milyon lira aralığında yatırımcı sayısı yüzde 8,48, portföy değeri yüzde 8,84 düştü; 5-10 milyon lira aralığında ise yatırımcı sayısındaki düşüş yüzde 9,53, portföy değerindeki azalış yüzde 9,72 oldu.

Hisse portföylerinde büyük yatırımcı etkisi

Hisse senedi piyasasında portföyünü boşaltan ancak hesabı açık kalan yatırımcı sayısındaki 50 bin 234 kişilik artış, eylül verilerinin en görünür kalemi oldu. Kaynak veriler, 500 bin lira ve üzeri hisse portföyüne sahip yatırımcı gruplarında hem yatırımcı sayısının hem portföy büyüklüğünün çift haneli azaldığını gösterdi. 500 bin-1 milyon lira aralığında yatırımcı sayısı yüzde 13,76, portföy değeri yüzde 13,95 geriledi.

Daha yüksek portföy dilimlerinde düşüş daha belirginleşti. 1-5 milyon lira aralığındaki yatırımcı sayısındaki azalış yüzde 20’yi aşarken, portföy değerindeki kayıp yüzde 21,07 oldu. 5-10 milyon lira aralığında yatırımcı sayısı yüzde 24,47, portföy değeri yüzde 24,46 düştü; 10 milyon lira üzeri hisse portföyüne sahip yatırımcıların sayısı yüzde 23,09 azaldı.

10 milyon lira üzerindeki hisse yatırımcıları toplam portföy değerinin yüzde 85,77’sini oluşturduğu için bu gruptaki hareket piyasa derinliği açısından kritik bir gösterge olarak izleniyor. Büyük portföylerdeki düşüş, tek başına satış davranışını kanıtlamaz; değer kaybı, portföy küçültme ve varlık sınıfı değişimi aynı veride birlikte yer alabilir. Bu ayrım, aracı kurumların komisyon gelirleri, teminat yapıları ve risk yönetimi açısından önem taşıyor.

Yabancı fon portföyünde yüzde 54 düşüş

Verilerde yabancı yatırımcıların fon portföylerindeki azalış yüzde 54 olarak yer aldı. Kaynak metinde bu düşüş, piyasa oynaklığı ve para piyasası fonlarına uygulanan stopaj düzenlemeleriyle birlikte ele alındı. Bu bağlantı, düzenleme değişikliklerinin kısa vadeli fon tercihleri üzerinde nasıl etkili olduğunu anlamak için TCMB likidite koşulları, mevduat getirileri ve fon getirileriyle birlikte izlenmeli.

Önümüzdeki dönemde izlenecek ana gösterge, ekim verilerinde 0-1 lira portföy grubundaki artışın devam edip etmediği olacak. Eğer çıkışlar büyük portföylerde yoğun kalırsa fon yönetim şirketleri ve aracı kurumlar için gelir baskısı sürebilir; veriler tersine dönerse eylül hareketi daha çok fiyat düşüşü ve kısa vadeli pozisyon azaltımı olarak okunacaktır.