Perakende satış hacmi ağustosta yüzde 10,1 arttı, toptan geriledi

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre perakende satış hacmi Ağustos 2026'da yıllık yüzde 10,1 artarak iç talepte perakende kanalının toplam ticaretten ayrıştığını gösterdi. Aynı ayda toplam ticaret satış hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,6 ile daha sınırlı arttı. Motorlu kara taşıtları ve motosiklet ticareti ile onarımında satış hacmi yıllık yüzde 11,2 gerilerken, toptan ticaret satış hacmi yüzde 1,9 düştü.

Aylık verilerde de benzer bir ayrışma görüldü. Ticaret satış hacmi ağustosta temmuz ayına göre yüzde 0,2 artarken, perakende satış hacmi aynı dönemde yüzde 1,4 yükseldi. Motorlu taşıt ticareti ve onarımında aylık yüzde 1, toptan ticarette ise yüzde 0,2 düşüş kaydedildi.

Veri seti, perakende kanalında bazı ürün gruplarının toplam ticaret endeksinden daha güçlü seyrettiğini, dayanıklı tüketim ve otomotiv bağlantılı alanlarda ise hacmin gerilediğini gösteriyor. Bu ayrım, perakende şirketleri açısından ciro kompozisyonu, stok yönetimi ve kampanya yoğunluğu bakımından izlenecek bir tablo yaratıyor. Toptan ticaretteki düşüş, üretici, distribütör ve bayi zincirleri için hacim baskısının sürdüğüne işaret ediyor.

Bilgisayar ve kitap grubu hızlandı

Perakende satışların alt kalemlerinde yıllık bazda en yüksek artış yüzde 22,9 ile bilgisayar, kitap ve iletişim aygıtlarında görüldü. Posta veya internet üzerinden yapılan satışlar geçen yılın aynı ayına göre yüzde 17,9 artarken, gıda dışı satışlarda yıllık artış yüzde 12,8 oldu. Tıbbi ürünler ve kozmetik satışları aynı dönemde yüzde 11,7 yükseldi.

Gıda, içecek ve tütün satışlarında yıllık artış yüzde 5,3 ile genel perakende artışının altında kaldı. Tekstil, giyim ve ayakkabı satış hacmi yüzde 2,9, otomotiv yakıtı satış hacmi yüzde 6,9 arttı. Elektrikli eşya ve mobilya satışları yıllık yüzde 3,1 gerileyerek perakende alt kalemleri içinde negatif ayrıştı.

Aylık bazda bilgisayar, kitap ve iletişim aygıtları satış hacmi temmuza göre yüzde 2,7 arttı. Tıbbi ürünler ve kozmetikte yüzde 2,9, gıda dışı satışlarda yüzde 1,7, gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 1,2 artış kaydedildi. Elektrikli eşya ve mobilyada aylık yüzde 0,2 düşüş görülürken, tekstil, giyim ve ayakkabı satış hacmi değişmedi.

Otomotiv ve toptanda hacim düştü

Otomotiv ve toptan ticaret tarafındaki zayıflık, toplam ticaret endeksindeki yıllık artışın yüzde 0,6 ile sınırlı kalmasında belirleyici oldu. Perakende hacminin yıllık yüzde 10,1 artmasına karşın motorlu taşıt ticareti ve onarımında yüzde 11,2 düşüş görülmesi, tüketim hacminin alt kalemler arasında farklılaştığını ortaya koyuyor. Fiyat, kredi koşulları veya gelir etkisine ilişkin ayrıca veri olmadan bu ayrışmanın nedeni hakkında kesin bir çıkarım yapılamaz.

Toptan ticaret satış hacmindeki yıllık yüzde 1,9 düşüş, nihai tüketici talebinin yanı sıra stok ve dağıtım zinciri göstergeleriyle birlikte izlenmesi gereken bir tablo sunuyor. Toptan kanalda hacim gerilerken perakendenin artması, şirketler için kanal bazında satış verimliliği ve stok devir hızı ayrımını daha önemli hale getirir. Özellikle dayanıklı tüketim ve otomotiv bağlantılı şirketlerde hacim, kampanya maliyeti ve finansman şartları birlikte okunmalı.

Perakende şirketleri açısından veri, sektörün tamamı için tek yönlü bir talep resmi sunmuyor. Bilgisayar, iletişim aygıtları, internet satışları, kozmetik ve gıda dışı ürünlerdeki artış, ürün karması bu kalemlere dönük şirketler için ciro desteği sağlayabilir. Elektrikli eşya ve mobilyadaki düşüş ise taksitli satış, stok finansmanı ve ertelenebilir tüketim kalemleri açısından daha temkinli bir görünüm yaratıyor.

Dijital kanal ve stok temposu

Önümüzdeki aylarda izlenecek ana konu, perakende hacmindeki yıllık artışın toptan ticaret ve otomotiv tarafındaki düşüşü ne ölçüde dengeleyeceği olacak. Perakende artışı dijital kanal ve gıda dışı ürünlerde sürerse, şirketlerin satış hacmi desteği ürün karmasına göre ayrışabilir. Otomotiv ve toptan ticaretteki düşüş derinleşirse, tedarik zinciri, stok devir hızı ve finansman ihtiyacı üzerindeki baskı daha görünür hale gelebilir.