ABD hava sahasında teknik kriz uçuşları durma noktasına getirdi

Amerika Birleşik Devletleri genelindeki havalimanlarında cuma günü öğleden sonra kritik bir iletişim arızası nedeniyle tüm uçak kalkışları geçici olarak askıya alındı. Federal Havacılık İdaresi tarafından yürürlüğe konan bu acil durum tedbiri, hava sahasındaki güvenlik standartlarını koruma gerekçesine dayandırıldı.

Yüksek irtifadaki hava trafiğini yöneten birden fazla bölge merkezini etkileyen teknik aksaklık, ülke genelinde on bini aşkın uçuşta gecikmeye ve binlerce seferin iptal edilmesine yol açtı. Yetkililer, tek bir havalimanıyla sınırlı kalmayan bu arızanın geniş çaplı bir rota kontrol probleminden kaynaklandığını duyurdu.

Havadaki uçaklar için ayrı kurallar işletildi

Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, teknik birimlerin söz konusu iletişim kopukluğunu gidermek için kapsamlı incelemeler yürüttüğünü açıkladı. Kararın alındığı sırada halihazırda havada bulunan ticari ve sivil uçakların planlanan varış noktalarına iniş yapmalarına izin verilirken, uluslararası geliş seferleri ise münferit olarak değerlendirmeye alındı.

Kalkış yapamayan uçakların apronda kalması ve inen uçakların yanaşacak yer bulamaması, büyük havalimanlarında ciddi bir kapasite sıkışıklığı yarattı. Havacılık veri platformlarının paylaştığı bilgilere göre, yüzlerce uçak kalktığı meydana geri dönmek zorunda kalırken birçok sefer de alternatif havalimanlarına yönlendirildi.

Siber saldırı ihtimali ve belirsizlikler

İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, Beyaz Saray'da yaptığı değerlendirmede olayın telekomünikasyon altyapısındaki bir arızadan kaynaklandığını belirtti. Mullin, incelemelerin ilk aşamasında kötü niyetli bir dış müdahaleye dair somut bir kanıt bulunmadığını ancak siber saldırı olasılığının henüz tamamen göz ardı edilmediğini ifade etti.

Hava trafik kontrolörlerinin uçaklar arasındaki emniyetli mesafeyi korumak için kullandığı radar sistemlerinin bu aksaklıktan ne derece etkilendiği ise henüz netlik kazanmadı. Altyapıdaki teknik tablonun tam olarak aydınlatılamaması, sistemin ne zaman normale döneceğine ilişkin kesin bir takvim verilmesini engelliyor.

Hava yolu şirketlerinin toparlanma süreci uzayabilir

Yaşanan aksamanın etkileri yalnızca cuma günüyle sınırlı kalmayarak hafta sonu programlarına da yansıdı. Ertesi gün için planlanan yüzlerce uçuşun şimdiden iptal edilmesi, hava yolu şirketlerinin operasyonel düzeni yeniden kurmasının zaman alacağını gösteriyor.

Uçuş ağındaki kopukluk, uçakların ve mürettebatın planlanan merkezlerden farklı noktalarda kalmasına yol açarak lojistik bir zincirleme soruna dönüştü. İletişim altyapısı tamamen düzeltilse dahi mürettebat ve uçak planlamasındaki kaymalar nedeniyle hava trafiğindeki gecikmelerin bir süre daha devam etmesi bekleniyor.