Etiyopya ve Eritre Arasında Kızıldeniz Gerilimi Tırmanıyor

Bölgesel Gerilimler Yeniden Yükseliyor

Etiyopya ile Eritre arasındaki ilişkilerde son dönemde gözle görülür bir gerginlik yaşanıyor. Bu durum, Afrika Boynuzu'nda yeni bir çatışma riskini beraberinde getiriyor. Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed'in Kızıldeniz'e erişim konusundaki açıklamaları ve Eritre'ye yönelik isyancı gruplarla işbirliği iddiaları, tansiyonu yükselten temel faktörler arasında yer alıyor.

 

Şubat ayından bu yana Etiyopya, Tigray bölgesine federal askerlerini yeniden konuşlandırdı. Bu süreçte Mekelle'den başkente yapılan uçuşlar zaman zaman kesintiye uğradı ve bankacılık hizmetlerinde aksaklıklar yaşandı. Etiyopya hükümeti, Eritre'yi saldırganlıkla ve Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'nin (TPLF) bir fraksiyonuyla işbirliği yapmakla suçluyor.

TPLF ise Amhara milisleri tarafından ele geçirilen tarım arazilerinin iadesini ve yasal statüsünün yeniden tanınmasını talep ederek, 5 Mayıs'ta savaş öncesi yasama konseyini yeniden kurma adımları attı.

İç Çatışmalar ve Dış İlişkiler

Ülke içindeki istikrarsızlık sadece Tigray ile sınırlı değil. Federal güçler, Amhara'da Fano milisleri ve Oromia'da Oromo Kurtuluş Ordusu (OLA) ile mücadele ediyor. Hem Fano hem de OLA'nın Eritre ve TPLF'den destek aldığı düşünülüyor. Başbakan Abiy, Haziran 2026'daki genel seçimler öncesinde Etiyopya'nın Kızıldeniz'e erişim ihtiyacını giderek daha fazla vurguluyor.

Bu konu, 1993'te Eritre'nin bağımsızlığını kazanmasıyla Etiyopya'nın denize kıyısı kalmaması nedeniyle Eritre ile tarihi bir anlaşmazlık noktası olmuştur. Etiyopya, liman erişimi için Cibuti'ye yıllık yaklaşık 1,5 milyar dolar ödüyor.

Olası Senaryolar ve Riskler

Doğrudan bir askeri çatışma, Uluslararası Para Fonu desteğinin askıya alınması ve askerlerin yeniden konuşlandırılması nedeniyle Amhara ve Oromia'da güvenlik boşluğu gibi önemli maliyetler doğurabilir. Eritre'nin stratejisi, Etiyopya Ulusal Savunma Kuvvetleri'ni yıpratmak ve bir saldırıyı önlemek amacıyla Etiyopya içindeki çatışmaları desteklemek olarak yorumlanıyor. Etiyopya ise Eritre hükümetine düşman Afar silahlı bir grubu destekliyor.

Doğrudan bir savaş ihtimali devam etse de, şu an için Eritre'nin dolaylı desteğiyle Etiyopya topraklarında çatışmaların yaşanması daha olası görünüyor.

Bölgesel İstikrarın Önemi

Bu gerilimler, Afrika Boynuzu'nun genel istikrarı açısından ciddi endişeler yaratmaktadır. Bölgedeki herhangi bir büyük çaplı çatışma, insani krizleri derinleştirebilir ve uluslararası toplumun dikkatini bu hassas coğrafyaya çekebilir. Diplomatik çabaların artırılması ve gerilimi düşürmeye yönelik adımlar atılması, bölgenin geleceği için kritik önem taşımaktadır.