E-Devlet'teki şüpheli harfler emeklilik hesabını değiştiriyor

SGK prim iptali, sahte sigortalılık denetimlerinde emeklilik hesabını ve geri ödeme riskini yeniden gündeme taşıdı.

SGK Uzmanı Dilek Ete'nin aktardığı bilgilere göre, kurum denetimleri geçmiş dönem hizmet kayıtlarını da kapsayabiliyor. Fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterildiği değerlendirilen kişilerin prim günleri, inceleme sonucuna göre geriye dönük silinebiliyor.

1.027 günün hesabı

Ete'nin verdiği örnekte, ocak ayında emekli olan bir kişinin işvereni hakkında yürütülen inceleme sonrasında 1.027 günlük primi iptal edildi. Aynı dosyada, daha önce ödenen 137.000 TL emekli aylığının faizle birlikte 158.000 TL olarak geri istendiği aktarıldı.

Bu örnek, prim iptalinin yalnızca hizmet dökümünde teknik bir düzeltme olmadığını gösteriyor. Gün sayısı emeklilik şartının altına düşerse aylık bağlama kararı etkilenebiliyor, daha önce yapılan ödemeler için de tahsilat süreci başlayabiliyor.

Ete'nin değerlendirmesine göre sorun, sahte sigortalılık tespit edilen işyerlerinde toplu inceleme yapılmasıyla genişleyebiliyor. Gerçekten çalışan bazı kişiler de aynı işyeri dosyasındaki denetimden etkilenebildiği için fiili çalışmayı gösteren kayıtlar belirleyici hale geliyor.

K, S ve Ş kaydı

Vatandaşların e-Devlet üzerinden gördüğü hizmet dökümlerinde bazı satırların yanında K, S ve Ş harfleri yer alabiliyor. Ete, bu işaretlerde K harfinin kontrollü , S harfinin sahte , Ş harfinin ise şüpheli anlamında kullanıldığını söyledi.

Bu harflerin görülmesi, sigortalının kaydını yok sayması gereken bir ayrıntı değil. Ete'ye göre kişi, ilgili dönemlerdeki işyeri bilgisini, prim gününü ve sigortalılık statüsünü kontrol ederek süreci SGK nezdinde takip etmeli.

Hizmet dökümündeki işaretler tek başına nihai karar anlamına gelmeyebilir, ancak inceleme başlığı açıldığını veya kayıt üzerinde risk bulunduğunu gösterebilir. Bu nedenle emeklilik başvurusu yapacakların kontrolü son aya bırakmaması, olası düzeltme ve itirazlar için zaman kazandırabilir.

Belge saklama yükü

SGK denetimlerinde temel ayrım, bildirilen sigortalılık ile fiili çalışmanın birbirini destekleyip desteklemediği üzerine kuruluyor. Çalışma dönemini, ücret ilişkisini ve işyeriyle bağı gösterebilen belgeler, inceleme veya itiraz dosyasında sigortalının elini güçlendirebilir.

Ete, prim günlerinin iptal edilmesi halinde yalnızca emekli aylığının değil, sağlık hizmetleri kapsamında yapılan bazı ödemelerin de geri istenebileceğini belirtti. Bu risk, özellikle emeklilik için gün hesabını tamamladığını düşünen kişilerde planın baştan kurulmasına yol açabilir.

Ek-5 tarım sigortası da Ete'nin uyarı yaptığı başlıklardan biri oldu. Fiili durumla uyuşmayan tarım sigortası kayıtlarının ileride denetime konu olabileceğini belirten Ete, emeklilik planlamasının gerçek çalışma ve sigortalılık durumuna göre yapılması gerektiğini söyledi.

Kayıtlar fiili çalışmayla desteklenirse, sigortalının itiraz dosyasında somut dayanak oluşur ve emeklilik hesabı aynı çerçevede korunabilir. Aksi durumda prim iptali, kişi için geri ödeme borcuna, SGK için tahsilat sürecine, emeklilik danışmanlığı ve muhasebe tarafı için de daha sıkı belge kontrolüne dönüşebilir.