Çin'in kritik üssü 2027'de hazır

Antelope Resifi’nde görülen pist ve dolgu çalışmaları, Çin’in Paracel hattındaki askeri ve sivil altyapı sınırını yeniden tartışmaya açtı.

25 Eylül tarihli ticari uydu görüntülerinde zemin tesviyesi, çakıl ve beton hazırlığı ile sahada çalışan kamyonlar ve yükleyiciler görülüyor. Yeni iskeleye yanaşan çakıl yüklü mavna, resifteki inşaatın denizden malzeme akışıyla desteklendiğini gösteriyor.

25 Eylül görüntüleri

Vantor tarafından sağlanan görüntüleri inceleyen uzmanlar, Antelope’ta bir uçak pisti için alan hazırlandığı görüşünde. PLATracker kurucusu Ben Lewis’e göre mevcut tempo korunursa pist 2027’nin ilk yarısında asfaltlanabilir; ilk iniş de aynı yılın ortasına yaklaşabilir.

Lewis, Çin’in Spratly Adaları’ndaki Fiery Cross Resifi’nde 2015’te devreye aldığı 3 kilometrelik piste atıf yaparak Pekin’in benzer projelerde deneyim kazandığını belirtti. Aynı değerlendirmede, mühimmat veya yakıt depolama alanları için beklenebilecek belirgin kazı izlerinin henüz görülmediği de aktarıldı.

Fiery Cross modeli

Antelope’taki inşaat, pist çalışmasından önce başlayan tarama ve dolgu faaliyetlerinin üzerine geliyor. Çin, 2025’in sonlarından bu yana resif çevresinde alan genişletiyor; bu süreç, yalnızca pist değil liman ve lojistik tesisleri için de daha büyük bir zemin yaratıyor.

Pekin’in Güney Çin Denizi’nde daha önce izlediği yöntem benzer bir sırayı takip etmişti. Fiery Cross, Subi ve Mischief resifleri önce genişletilmiş, ardından pistler, iskeleler ve destek yapılarıyla kalıcı tesislere dönüştürülmüştü.

Çin yönetimi Antelope’taki faaliyetleri askeri üs inşası olarak tanımlamıyor. Pekin, bu tür altyapıların hava tahmini, denizcilik güvenliği ve bilimsel araştırma gibi sivil hizmetlere dönük olduğunu savunuyor.

Hainan üssüne yakın resif

Antelope Resifi’nin askeri değeri, Paracel Adaları içindeki konumuyla sınırlı değil. Resif, Çin’in Hainan Adası’ndaki deniz tesislerine yakın bir hatta yer alıyor; Hainan, Çin’in nükleer başlıklı balistik füze denizaltılarıyla ilişkilendirilen başlıca üslerinden biri olarak biliniyor.

Pist tamamlanırsa Çin donanmasına ait gemiler ve askeri uçaklar kuzey Güney Çin Denizi’nde daha uzun süreli operasyon yapabilecek bir destek noktasına sahip olabilir. Böyle bir tesis, Hainan’a yaklaşan hava ve deniz trafiğinin izlenmesi için de ek bir ileri hat sağlayabilir.

Bu hesap, Antelope’u yalnızca yerel bir ada inşaatı olmaktan çıkarıyor. Paracel hattındaki yeni altyapı, ABD ve bölgedeki ortaklarının seyrüsefer operasyonlarıyla Çin’in egemenlik iddiaları arasındaki temas alanını daraltabilir.

Paracel’de egemenlik baskısı

Paracel Adaları üzerinde Çin’in yanı sıra Vietnam ve Tayvan da hak iddia ediyor. Çin, 1974’te dönemin Güney Vietnam güçleriyle yaşanan çatışmadan sonra takımadaların fiili kontrolünü ele geçirdi; Vietnam bu egemenlik iddiasını kabul etmiyor.

Antelope çevresindeki hareketlilik, Paracel’de tek başına kalmış bir gelişme değil. Ağustos ayında resife yakın Yagong Adası’nda da yeni yapıların ortaya çıktığı bildirilmişti; bu durum Pekin’in kuzey Güney Çin Denizi’ndeki tesis ağını daha sıkı bir yapıya çevirdiğini düşündürüyor.

Çin bu hafta komşu Laos’ta ortak askeri destek tesisi kurulduğunu da doğruladı. Antelope’taki çalışma aynı döneme denk geldiği için Pekin’in denizden karaya uzanan destek hatlarını güçlendirme çabası içinde değerlendirilmesi bekleniyor.

Eğer pist Lewis’in işaret ettiği takvimde tamamlanırsa, Çin’in Antelope’taki varlığı bölgesel hava-deniz devriyeleri için daha kalıcı bir platforma dönüşebilir. Eğer depolama, radar veya yakıt altyapısı görünür biçimde ilerlemezse, Pekin sivil kullanım iddiasını daha uzun süre öne çıkarabilir; ana belirsizlik pistin ardından hangi destek unsurlarının geleceği.