Bakan Kurum, COP31’i bu sözlerle açtı: Sıfır noktasındayız

Murat Kurum, Antalya'da başlayan COP31'de 2035 için %35 elektrifikasyon hedefini anlatarak iklim kararlarını yatırıma dönüştürme çağrısı yaptı.

Türkiye, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin taraflar konferansını ilk defa ağırlıyor. Açılışta COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un yanı sıra, Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı ve COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen da konuştu.

Kurum, toplantıyı bir “Uygulama COP'u” olarak yürütmek istediklerini belirtti. Başkanlığın başarısını yalnızca müzakere metinleriyle değil, açıklanan taahhütlerin yatırımlarda ve insanların yaşamında karşılık bulmasıyla değerlendiren bir yaklaşım tarif etti; şehir altyapısından tarıma ve sanayi üretimine uzanan örnekler verdi.

Türkiye finansman erişimini gündeme taşıyor

Kurum'un konuşmasında, ülkelerin finansman ve teknoloji olanakları arasındaki farklar öne çıktı. Bakan, Türkiye'nin gelişmiş ekonomilerle gelişmekte olan ülkelerin beklentilerini yakınlaştırmayı ve kaynaklara erişimdeki eşitsizliklerin giderilmesine katkıda bulunmayı amaçladığını söyledi.

Bu diplomatik yaklaşımın Avustralya ile yürütülecek işbirliğini de kapsadığını belirten Kurum, Pasifik ülkelerinin ihtiyaçlarına dikkat çekti. İklim etkilerine karşı daha savunmasız ülkelerin ve toplulukların taleplerini görüşmelerin merkezine yerleştirmek istediklerini ifade etti; açıklaması, başkanlığın önceliklerini ortaya koydu.

Bakan, uyum için ayrılan kaynakların gecikmesinin insani sorunları ağırlaştırabileceği uyarısında bulundu. Afetlere dayanıklılığı artıracak yatırımların ertelenmesini de gelecekte oluşabilecek maliyetlerle ilişkilendirdi; bugünkü kararların bu olası yükleri hesaba katması gerektiğini savundu.

Kurum'a göre, mali kaynak kadar ülkeler arasındaki güven de uygulamanın koşullarından biri. Taahhüt edilen desteğin zamanında sağlanmasını ve ihtiyaç duyan ülkelere ulaşmasını bu çerçevede ele aldı. Bununla birlikte, açılış konuşmasında yeni bir finansman paketinin büyüklüğünü veya dağıtım takvimini açıklamadı.

Elektrifikasyonda 2035 için %35 hedefi

Kurum, enerji dönüşümü başlığında 35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü'nü gündeme getirdi. Bu girişimle 2035'e gelindiğinde nihai enerji kullanımında elektrik payının yüzde 35 düzeyine yükseltilmesinin hedeflendiğini söyledi; konuşmasında karşılaştırmaya temel olacak mevcut payı belirtmedi.

Bakan, yenilenebilir kaynaklardan üretimi, elektrik şebekelerinin güçlendirilmesini ve depolama yatırımlarını aynı dönüşümün parçaları olarak sıraladı. Verimli enerji kullanımı, temiz ulaşım ve yeşil sanayiyi de bu çerçeveye dahil etti. Böylece hedefi yalnızca elektrik üretimiyle sınırlı olmayan bir yatırım gündemi içinde sundu.

Kurum, iklim görüşmelerinin istihdama ve hanelerin enerji giderlerine yansımasını istediklerini belirtti. Ancak elektrik kullanımındaki artışın faturaları ne ölçüde değiştireceğine veya kaç kişilik iş yaratacağına ilişkin bir hesap paylaşmadı; bu alanları ulaşılmak istenen sonuçlar olarak anlattı.

Kaynak verimliliği konusunda ise Emine Erdoğan'ın öncülüğündeki Sıfır Atık Hareketi'ni örnek gösterdi. İsrafın azaltılması ve kaynakların korunmasını günlük alışkanlıklarla ilişkilendiren Kurum, çocukların ve gençlerin bu yaklaşımın yaygınlaşmasında rol üstlenmesini istediklerini söyledi.

Antalya kararlarında uygulama sınavı

Kurum, iklim meselesini çevrenin ötesinde gıda, enerji, kalkınma ve güvenlikle bağlantılı bir politika alanı olarak tanımladı. Kuraklık, taşkınlar ve su kıtlığının tarımsal üretimden tedarik ağlarına uzanabilen etkilerini anlattı; bu değerlendirmeler için konuşmasında ölçülmüş bir ekonomik kayıp tutarı vermedi.

Bakan, 1,5 derece hedefinin başkanlığın çalışmalarına yön vermeyi sürdüreceğini söyledi. Müzakerelerde önce tarafların birbirini dinlemesini, ardından ortak zeminin genişletilmesini ve varılan uzlaşının uygulamaya geçirilmesini önerdi. Bu sıralamayı konferansa ilişkin çalışma yaklaşımı olarak sundu, alınmış ortak bir karar olarak değil.

Kurum'un tarif ettiği çerçevede, finansman zamanında ulaşır ve kararlar projelere dönüşürse hedeflenen sonuçlar altyapı, enerji ve üretim yatırımlarında görülebilecek. Gecikme halinde ise bakanın işaret ettiği afet ve uyum maliyetleri riski gündemde kalacak. Antalya'daki görüşmeler açısından somut eşik, bu önceliklerin hangi kaynaklarla ve hangi uygulama takvimiyle destekleneceği olacak.