B-1 uçaklarını kaçıran tehdit: Londra İHA planında İran'ı işaret etti

İngiltere, RAF Fairford tehdidinde 12 ABD bombardıman uçağının çekilmesinin ardından İran Devrim Muhafızları’nı suçladı; Tahran kanıt istedi.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Avam Kamarası’nda yaptığı konuşmada, planlanan saldırının arkasında "Kesin olarak" İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun bulunduğunu söyledi. Açıklama, Londra’nın bu dosyada İran’ı açık biçimde sorumlu tuttuğu ilk resmi beyan olarak sunuldu.

Burnham Avam’da IRGC dedi

Burnham, istihbarat değerlendirmelerine dayanarak saldırı hazırlığının yüksek olasılıkla İran’da koordine edildiğini ve neredeyse kesin biçimde IRGC tarafından yönlendirildiğini belirtti. Başbakan, "Topraklarımızda bu tür tehditlere asla tolerans göstermeyeceğiz" ifadesini kullandı.

İddianın odağındaki RAF Fairford, İngiltere’nin Gloucestershire bölgesinde yer alıyor ve ABD’ye ait stratejik askeri unsurlara ev sahipliği yapıyor. Supplied material, hedef alınması planlanan tesisin Avrupa’daki bir müttefik askeri üs olması nedeniyle dosyanın yalnızca ikili bir diplomatik gerilimle sınırlı kalmadığını gösteriyor.

12 B-1 uçağı çekildi

ABD, yaklaşık 10 gün önce İran kaynaklı bir drone saldırısı istihbaratı üzerine Fairford’daki 12 B-1 stratejik bombardıman uçağını üsten çıkardı. Kaynağa göre karar, olası bir saldırı riskine karşı uçakların daha güvenli tesislere kaydırılması amacıyla alındı.

Bu adım, İngiliz güvenlik güçlerinin Fairford’a saldırı planladığından şüphelenilen birden fazla İngiliz-İran çifte vatandaşını gözaltına almasından birkaç gün sonra geldi. Gözaltına alınan kişilerin planlanan drone saldırısıyla bağlantılı olup olmadığı ya da farklı bir hazırlıkla mı ilişkilendirildiği henüz netleşmedi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İngiltere’ye İran kaynaklı bir saldırı tehdidine işaret eden istihbarat sağladıklarını açıkladı. Bu beyan, Londra’nın değerlendirmesinde hangi dış istihbarat girdilerinin rol oynadığına dair dosyadaki en açık siyasi işaretlerden biri oldu.

Mousavi kanıt talep etti

İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, İran’ın Londra Büyükelçisi Seyed Ali Mousavi’nin Dışişleri Bakanlığı’na çağrıldığını ve planlanan saldırının kınandığını bildirdi. Bu diplomatik adım, Londra’nın iddiayı yalnızca güvenlik dosyası olarak değil, devletler arası sorumluluk meselesi olarak ele aldığını gösterdi.

İran tarafı suçlamaları reddediyor. Mousavi, İngiltere’nin Orta Doğu’dan Sorumlu Bakanı Stephen Doty ile görüşmesinin ardından İran’ın olayla ilgisi bulunmadığını söyledi, İngiliz hükümetinden iddialarını destekleyen kanıtlar sunmasını istedi ve Tahran’ın soruşturmada iş birliğine hazır olduğunu belirtti.

29 ülkenin ortak metni

ABD, İngiltere ve 27 Batılı ülke pazartesi günü yayımladıkları ortak bildiride İran’ı kınadı. Metinde, İran’ın müttefik ülkelere karşı suikast planları, kundaklama, sabotaj, siber saldırılar ve diğer hibrit eylemler kullandığı ileri sürüldü.

Ortak bildiride RAF Fairford tehdidi, IRGC’nin örtülü ağlar ve vekil aktörler üzerinden sınır ötesi faaliyet yürütme iradesinin bir örneği olarak nitelendirildi. Bu iddia Batılı ülkelerin İran’a karşı güvenlik, istihbarat ve diplomasi hatlarını birlikte işletme eğilimini güçlendirebilir; ancak metinde kamuya açık teknik kanıt sunulduğuna dair bilgi yer almadı.

Dosyanın seyri, Londra’nın delil paylaşımı, Tahran’ın iş birliği teklifinin nasıl karşılanacağı ve gözaltına alınan kişilere ilişkin soruşturmanın kapsamıyla belirlenecek. Eğer İngiltere kanıtlarını müttefikleriyle daha geniş biçimde paylaşırsa diplomatik baskı artabilir; Tahran’ın reddi kabul görür ya da soruşturma bağlantı kuramazsa askeri tırmanma riski daha sınırlı kalabilir.