AK Parti'den Fon Krizine Yasal Düzenleme: 10 Maddelik Teklif TBMM Yolunda

Fon krizi için hazırlanan düzenleme, yaklaşık 350.000 yatırımcıya bu ay ödeme yapılmasını hedefliyor. Teklifin kısa sürede Meclis'e sunulması bekleniyor.

AK Parti'nin üzerinde çalıştığı yaklaşık 10 maddelik kanun teklifinde, tasfiye edilen fonların varlıklarının nakde çevrilmesi ve yatırımcı alacaklarının kademeli karşılanması yer alacak. Taslak, ilk sırayı fonlarda 1 milyon liranın altında parası bulunan yatırımcılara veriyor.

350.000 kişilik ilk sıra

Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre tasfiye kararı verilen fonlarda 455.758 tekil yatırımcı bulunuyor. Teklif hazırlığında bu kitlenin yaklaşık 350.000 kişilik bölümünün 1 milyon liranın altında yatırımı olduğu kabul ediliyor.

Planlanan modelde bu gruba yapılacak ödemeler tek seferde değil, peyderpey ve kademeli ilerleyecek. 1 milyon liranın üzerinde alacağı bulunan yatırımcıların ödemeleri ise sonraki aşamalara bırakılacak.

SPK, mutabakatı tamamlanan yatırımcılara nihai ödemeden mahsup edilmek üzere fon başına 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılmasına karar vermişti. Bu yöntem, nihai tasfiye tamamlanmadan önce küçük yatırımcıya sınırlı nakit dönüşü sağlamayı amaçlıyor.

Varlık satışı ödeme kaynağı

Taslakta yatırımcılara ana paranın yanında enflasyon farkı ödenmesi de planlanıyor. Kaynağın, tasfiye kapsamındaki fonların elindeki menkul kıymetler, taşınmazlar ve diğer varlıkların satışıyla oluşturulması öngörülüyor.

AK Partili kurmayların aktardığı bilgiye göre süreçte kamu kaynağı kullanılmayacak. Ödemelerin İş Bankası ve Ziraat Bankası üzerinden yapılması planlanıyor; bu tercih dağıtım kanalını bankacılık sistemi üzerinden kuracak.

Modelin hızı, fon varlıklarının ne kadar sürede nakde çevrilebileceğine ve yatırımcı mutabakatlarının ne ölçüde tamamlanacağına bağlı olacak. Özellikle taşınmaz ve likit olmayan varlıklarda satış süresi, yüksek tutarlı alacakların ödeme takvimini uzatabilir.

SPK kararı ve kurul

SPK, sermaye piyasalarında yaşanan gelişmelerin ardından 17 Eylül'de 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verdi. Bu karar, ödeme düzenlemesini yalnızca yatırımcı tazmini değil, aynı zamanda sermaye piyasası güveni dosyası haline getirdi.

29 Eylül'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında ekonomi yönetimi ve ilgili kurumların katıldığı bir toplantı yapıldı. Toplantı sonrasında Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında Fon Koordinasyon Kurulu oluşturuldu, Devlet Denetleme Kurulu da fon işlemlerini incelemekle görevlendirildi.

Cevdet Yılmaz'ın fon soruşturması ve ödeme süreci hakkında TBMM'yi bilgilendirmesi planlanıyor. Muhalefet partileri ise krizin araştırılması için Meclis'te komisyon kurulmasını istiyor.

85 tutuklama dosyası

Adalet Bakanı Akın Gürlek, soruşturma kapsamında 85 şüphelinin tutuklandığını ve 207 kişi hakkında işlem yapıldığını açıkladı. Gürlek ayrıca şüphelilerin mal varlıklarına tedbir uygulandığını, TMSF bünyesindeki hesaplara 5 kişinin gönüllü iade yaptığını bildirdi.

Soruşturma ayağı ile ödeme planı aynı dosyada ilerlese de mekanizmaları farklı. Ceza süreci şüpheli işlemleri ve mal varlığı tedbirlerini izlerken, kanun teklifi yatırımcıya yapılacak ara ve nihai ödemelerin sırasını belirleyecek.

Üç ödeme yolu

Düzenleme cuma ya da pazartesi günü TBMM Başkanlığı'na sunulur ve hızla yasalaşırsa, ilk etki 1 milyon liranın altındaki alacaklarda nakit dönüşünün başlaması olur. Kamu kaynağı kullanılmaması halinde bütçe etkisi sınırlı kalır; 7 portföy yönetim şirketi için ise tasfiye süreci bilanço ve itibar baskısını artırır.

Varlık satışları gecikirse, küçük yatırımcı ara ödeme alırken yüksek tutarlı alacaklarda bekleme süresi uzayabilir. Bu senaryoda sermaye piyasası sektörü için ana risk, fonlara yönelik güvenin toparlanmasının ödeme takviminden daha yavaş ilerlemesidir.

Mutabakatlar hızlı tamamlanır ve varlıklar beklenen sırayla nakde dönerse, ödeme düzeni daha öngörülebilir hale gelir. Açık kalan başlıklar, enflasyon farkının hesap yöntemi, yüksek tutarlı alacakların sırası ve tasfiye edilen varlıkların satış değeridir.