SPK'dan "130 kez uyarıldılar" iddiasına yanıt

SPK, fonlara ilişkin 130 uyarı iddiasını reddetti; 2025 ve 2026’nın ilk dokuz ayında toplam 3,69 milyar TL ceza açıkladı.

Açıklama, Abdülkadir Selvi’nin 6 Ekim tarihli köşe yazısında Borsa İstanbul kaynaklı bir rapora dayandırdığı iddianın ardından geldi. Selvi, şüpheli fon işlemleri için 2025’ten bu yana 130 bildirim yapıldığını, buna rağmen kurum tarafında yeterli karşılık verilmediğini ileri sürdü.

SPK ise Borsa İstanbul’dan gelen bildirimlerin değerlendirmeye alındığını ve denetim süreçlerinde e-posta ile iletilen bilgi notlarının da kullanıldığını bildirdi. Kuruma göre, yazıda geçen fonlara ilişkin bilgi notu sayısı gerçeği yansıtmıyor.

130 uyarı sayısı reddedildi

Tartışmanın merkezinde, Borsa İstanbul’un piyasa gözetimi kapsamında ürettiği bildirimlerin SPK tarafından nasıl ele alındığı bulunuyor. Borsa İstanbul işlem verileri üzerinden olağan dışı hareketleri izlerken, SPK idari yaptırım, inceleme ve suç duyurusu yetkilerini kullanan düzenleyici kurum konumunda.

SPK’nın açıklamasında, Borsa İstanbul’dan iletilen her bildirimin doğrudan yaptırıma dönüşmediği, ancak gözetim ve denetim dosyalarında dikkate alındığı mesajı verildi. Kurum, elektronik posta ile gelen bilgi notlarının dahi inceleme süreçlerinde kullanıldığını belirterek ihmale ilişkin iddiayı kabul etmedi.

Cezalar 3,69 milyar TL’ye ulaştı

SPK’nın paylaştığı yaptırım tablosuna göre, gerçek ve tüzel kişilere 2025 yılında 2 milyar 741 milyon TL idari para cezası uygulandı. 2026’nın ilk dokuz ayında açıklanan ceza tutarı 948 milyon TL oldu; bu rakam 2025’in tamamındaki tutarın yaklaşık üçte birine karşılık geliyor.

Kurumun açıkladığı iki dönemlik ceza toplamı 3 milyar 689 milyon TL’ye ulaşıyor. SPK ayrıca 2025’te 152 kişi hakkında suç duyurusunda bulunduğunu, 2026 başından bu yana ise bu sayının 174’e çıktığını bildirdi.

2026’daki suç duyurularının 96’sı fon işlemleriyle bağlantılı olarak açıklandı. Bu sayı, yıl başından bu yana yapılan toplam suç duyurularının yaklaşık yüzde 55’ine denk geliyor ve fon dosyalarının kurumun yaptırım gündeminde ayrı bir yer tuttuğunu gösteriyor.

Fon işlemlerinde denetim hattı

Fon piyasasına ilişkin tartışma, bireysel yatırımcı güveni ile kurumsal denetim kapasitesinin aynı dosyada kesişmesi nedeniyle önem taşıyor. Fonlar, tasarruf sahiplerinin birikimlerini portföy yönetimi üzerinden piyasaya yönlendirdiği araçlar olduğu için, şüpheli işlem iddiaları yalnızca tekil yatırımcıları değil aracı kurumları ve portföy yönetim şirketlerini de ilgilendiriyor.

SPK’nın yanıtı, iddianın doğruluğundan çok idari kayıtların nasıl yorumlanacağına odaklandı. Kurum, bildirimleri işleme aldığını savunurken, Selvi’nin aktardığı 130 uyarı sayısının dayanağı konusunda resmi açıklamada kabul edici bir ifade yer almadı.

Bundan sonraki süreçte belirleyici unsur, Borsa İstanbul bildirimlerinin kapsamı ile SPK’nın yaptırım dosyaları arasındaki bağın resmi kayıtlarda nasıl göründüğü olacak. Eğer bildirim sayısı ve içerikleri idari belgelerle netleşirse, tartışma fon işlemlerindeki denetim zincirinin hangi aşamada yoğunlaştığına kayabilir.

Fon dosyalarındaki suç duyuruları artmaya devam ederse, sektör açısından uyum kontrolleri ve işlem izleme maliyetleri daha görünür hale gelebilir. Tersi durumda, SPK’nın açıkladığı ceza ve suç duyurusu verileri kurumun denetim kapasitesini savunmak için temel referans olarak kullanılmayı sürdürecek.

Küresel yatırımcılar açısından mekanizma daha dar ama önemlidir: sermaye piyasalarında şeffaf denetim, ülke riskinin fiyatlanmasında izlenen kurumsal göstergelerden biridir. Bu nedenle tartışmanın sonucu, doğrudan makro verilerden çok Türkiye piyasalarındaki düzenleyici öngörülebilirlik algısı üzerinden etkili olabilir.