50 Bin Dolarlık Yas

Peki, bu "genetik ikiz" pazarında işleyiş tam olarak nasıl?

Her şey, veteriner kliniğinde lokal veya genel anestezi altında alınan 4 milimetrelik bir deri biyopsisiyle başlıyor. Ancak İstanbul'da yaşayan biri için bu süreç, Teksas'taki bir müşteriye kıyasla çok daha stresli bir lojistik kabusa dönüşüyor. Alınan doku örneğinin +2°C ile +8°C arasındaki "soğuk zincir" bozulmadan, tam 5 gün içinde okyanusu aşıp laboratuvara ulaşması şart. Gümrük prosedürleri, uluslararası uçuş aktarmaları ve kargo beklemeleri düşünüldüğünde, hücrelerin canlılığını yitirmemesi için zamanla ciddi bir yarışa giriliyor. Laboratuvara başarıyla ulaşan dokudan milyonlarca hücre üretiliyor ve bu hücreler "gelecekteki bir tarihte" kullanılmak üzere donduruluyor.

Faturanın Görünmeyen Yüzü

Klonlama şirketinin kapısından içeri adım atmanın bedeli hiç de ucuz değil. Şirket, süreci taksitlendirilmiş bir umut paketi gibi pazarlıyor:

• Genetik Koruma: Sadece hücreleri alıp işlemek 1.600 dolar (yaklaşık 54.000 TL). Üstelik buna, Türkiye'den Teksas'a yapılacak 700 dolarlık özel uluslararası kargo ücreti dahil değil.

• Aidat: Dondurulan hücrelerin saklanması için her yıl 150 dolar ödenmesi gerekiyor.

• Klonlama İşlemi: Nihai karar verildiğinde ise faturaya 50.000 dolar (yaklaşık 1.7 milyon TL) daha yansıyor.

Sözleşme imzalandığında bu tutarın yarısı, yavru teslim alındığında ise diğer yarısı ödeniyor. Ancak Türkiye'deki bir alıcı için süreç burada da bitmiyor; 8-9 haftalık klon yavrunun Türkiye'nin canlı hayvan ithalat kurallarına takılmadan ülkeye sokulması başlı başına ayrı bir bürokratik aşama.

Aynı Beden, Farklı Ruh: Etik Nerede Başlıyor?

Şirket belgelerinde "orijinal evcil hayvanın genetik ikizi" ifadesi özenle seçilmiş. Ancak bilimin ve etiğin o karanlık gri alanı tam da burada başlıyor. Klonlanan hayvan, kaybettiğiniz dostunuzun fiziksel bir kopyası olsa da; aynı anılara, aynı karaktere ve aynı ruha sahip olmuyor. Çevresel faktörlerin karakter gelişimi üzerindeki etkisi tamamen yok sayılıyor.

İşin çok daha çarpıcı yüzü ise "taşıyıcı anneler". 50.000 dolara satılan bu genetik kopyaların dünyaya gelmesi için, laboratuvar ortamında tutulan ve sadece "kuluçka" görevi gören başka kedi ve köpekler kullanılıyor. Bir yanda barınaklarda sahiplenilmeyi bekleyen milyonlarca hayvan varken, diğer yanda laboratuvarlarda taşıyıcı annelere doğurtulan 50 bin dolarlık kopyalar, hayvan hakları savunucularının en büyük eleştiri oklarını oluşturuyor.

Sonuç olarak bilim, bize kaybettiğimiz dostlarımızın genetik bir kopyasını yapma imkanı sunuyor. Ancak asıl soru şu: Satın aldığımız şey gerçekten giden dostumuz mu, yoksa kendi yasımızı dindirmek için yarattığımız pahalı bir illüzyon mu?