217 yıllık Napolyon şifresi yapay zeka ile çözüldü

SentinelOne mühendisine göre yapay zeka, Napolyon’un 1,8 bin tarihli şifreli birlik talimatını çözdü; belge Marmont’a gönderilmişti.

Carter Church, OpenAI’nin GPT-6 Astra modelinin Fransız General Auguste de Marmont’a iletilen belgeyi yaklaşık altı saatlik işlemle okunabilir metne dönüştürdüğünü yazdı. Church’ün aktardığına göre metin, Bavyera, Polonya ve Fransız birliklerinin konuşlanma düzenine ilişkin ayrıntılar içeriyor.

1,8 bin levhasında altı saat

Belge, Napolyon Bonapart’ın kendi el yazısıyla kaleme aldığı bir mektup değil. İtalya genel valisi Eugène de Beauharnais’ın karargahında hazırlanmış ve Napolyon’un talimatı doğrultusunda Marmont’a gönderilmiş şifreli bir askeri emir olarak tanımlanıyor.

Church, sosyal medya paylaşımı ve blog yazısında modelin önce belge görüntüsünü satırlara ayırdığını, ardından sembolleri tanıyıp metne aktardığını belirtti. Ona göre işlem, 1.202’ye 1.836 piksellik levhanın okunmasıyla başladı ve şifre çözümüne geçilmeden önce görsel yapı ayrıştırıldı.

175 işaretli homofonik şifre

Şifreleme türü, aynı harf veya ses için birden fazla sembol kullanılabilen homofonik yerine koyma yöntemi olarak anlatılıyor. Bu yöntem, basit harf değiştirme şifrelerine göre daha zor kırılır; çünkü en sık kullanılan harflerin izini sürmek tek başına yeterli olmaz.

Church’ün hesabına göre Astra, 175 elle çizilmiş işaret arasında aynı sembolün farklı yazılmış örneklerini ayırdı. Model daha sonra kod yazma, görüntüyü metne çevirme ve tarihsel kayıtlarla çapraz kontrol aşamalarını tek akış içinde yürüttü.

Belgenin çözümü için daha önce çok sayıda araştırmacının çalıştığı, ancak eksiksiz bir metnin yayımlanamadığı belirtiliyor. Bu nedenle iddianın ağırlığı, yalnızca yapay zeka performansına değil, ortaya çıkan metnin tarihçiler ve arşiv uzmanlarınca nasıl sınanacağına da bağlı.

Arşivlerde doğrulama sınavı

Metnin askeri değeri, 1,8 bin’da Avrupa’daki sefer düzenini anlamaya katkı sunmasından geliyor. Bavyera, Polonya ve Fransız birliklerine ilişkin konuşlanma bilgileri, dönemin komuta hattı ve lojistik kararları hakkında yeni karşılaştırma imkanı verebilir.

Bu tür belgelerde yapay zeka için asıl zorluk, yalnızca şifreyi kırmak değil, bozuk görüntü, el çizimi semboller ve eksik tarihsel bağlamla aynı anda çalışmak. Bir modelin yanlış eşleştirdiği tek sembol, askeri yer adı, birlik türü veya emir sırasını değiştirebilir.

Doğrulama süreci güçlü kalırsa, sonuç arşiv kurumları ve tarihçiler için yapay zeka destekli belge okumanın kullanım alanını genişletebilir. Bu senaryoda küresel makro etkisi doğrudan sınırlı kalır; ancak veri işleme şirketleri, müzeler ve akademik arşivler için eski el yazmaları ile şifreli metinlerin sayısallaştırılması daha değerli bir hizmet alanına dönüşebilir.

Bağımsız inceleme aynı sonucu vermezse, GPT-6 Astra örneği daha çok yöntem uyarısı olarak kalır. Bu durumda OpenAI modeli için çıkarılacak ders, tarihsel metinlerde kesin sonuç iddiasının insan uzmanlığı, kaynak karşılaştırması ve yayımlanabilir transkripsiyonla birlikte değerlendirilmesi gerektiği olur.