Yunan basını yazdı: Türkiye'nin BM temsilciliği için Sinirlioğlu gündemde

BM Genel Sekreteri yarışı, 2026 sonrası koltuk için Türkiye’nin Feridun Sinirlioğlu iddiasıyla diplomatik ağırlık kazandı.

Yunanistan merkezli bir gazetede yer alan, Ankara tarafından doğrulanmamış iddiaya göre Türkiye, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreteri Sinirlioğlu’nun adaylığı için nabız yokluyor. Antonio Guterres’in görev süresi 31 Aralık 2026’da sona erecek; adaylık süreci ise geçen yıl kasımda başladı.

Sinirlioğlu için beş başkent

İddiaya göre Ankara, BM Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesi olan ABD, Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere ile temas kurdu. Bu ülkelerden herhangi birinin itirazı, 15 üyeli Konseyin tek isim tavsiye etmesini fiilen zorlaştırıyor.

BM Şartı’nın 97. maddesi, Genel Sekreterin Güvenlik Konseyinin tavsiyesi üzerine Genel Kurul tarafından atanacağını öngörüyor. Bu nedenle yarış yalnızca Genel Kurul çoğunluğuyla değil, daimi üyelerin veto hesabıyla da şekilleniyor.

Yunanistan, halen Güvenlik Konseyinin 10 daimi olmayan üyesinden biri olarak süreci izliyor. Aynı iddiaya göre Atina’da Sinirlioğlu’nun adının dolaşıma girmesi rahatsızlık yaratırken, Fransa’nın bu adaylığa destek vermeye eğilimli olmadığı ileri sürüldü.

Yedi adaylı rotasyon hesabı

BM’de kıtasal rotasyon teamülü, yeni Genel Sekreter için Güney Amerika çıkışlı adayları daha görünür kılıyor. 30 Eylül 2026 itibarıyla aktarılan tabloda yedi isim yarışta gösteriliyor; bunların üçü Latin Amerika’dan geliyor.

Kosta Rikalı Rebeca Grynspan, eski devlet başkanı yardımcısı ve halen UNCTAD Genel Sekreteri olarak listenin en güçlü isimlerinden biri sayılıyor. Son gayriresmi Güvenlik Konseyi yoklamasında Grynspan için 10 ‘destek’, üç ‘karşı’ ve iki ‘fikrim yok’ oyu aktarıldı.

Guyana’nın BM Daimi Temsilcisi Carolyn Rodrigues-Birkett ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Genel Direktörü Rafael Mariano Grossi de yarışta öne çıkan isimler arasında yer alıyor. Ekvadorlu María Fernanda Espinosa, Senegal eski Cumhurbaşkanı Macky Sall, Ugandalı Olara Otunnu ve diplomat Ivonne A-Baki de aday listesinde gösteriliyor.

AGİT görevi diplomatik sermaye sağlıyor

Feridun Hadi Sinirlioğlu, 70 yaşında ve Türkiye’nin en uzun süreli kariyer diplomatlarından biri. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi mezunu olan Sinirlioğlu, Boğaziçi Üniversitesi’nde siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler alanında yüksek lisans ve doktora yaptı.

Sinirlioğlu 1982’de Dışişleri Bakanlığı’na girdi; Lahey, Beyrut, Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye’nin BM Daimi Temsilciliği gibi görevlerde bulundu. 2002-2007 döneminde Türkiye’nin Tel Aviv Büyükelçisi oldu, 2009’da Dışişleri Bakanlığı müsteşarlığına getirildi ve 2015’te yaklaşık üç ay dışişleri bakanlığı yaptı.

2016-2023 arasında Türkiye’nin BM Daimi Temsilcisi olarak New York’ta görev yapan Sinirlioğlu, 2023’te Guterres tarafından Afganistan dosyası için bağımsız değerlendirme özel koordinatörü seçildi. Aralık 2024’te 57 katılımcı devletin uzlaşmasıyla AGİT Genel Sekreterliğine geldi.

Veto hesabı iki yolu ayırıyor

Eğer Ankara Sinirlioğlu’nu resmen aday gösterir ve Moskova dahil en azından bazı daimi üyelerden itiraz görmezse, yarış Güney Amerika rotasyonu ile güvenlik diplomasisi deneyimi arasında sıkışabilir. Bu yol, BM’de büyük güç pazarlığını öne çıkarır; Türkiye için diplomatik görünürlük sağlar; AGİT çevresinde ise görev devri tartışmasını başlatabilir.

Eğer rotasyon teamülü ve daimi üyeler arasındaki çekince ağır basarsa, Latin Amerika adayları Konseyde daha elverişli bir zemine sahip olabilir. Bu durumda küresel diplomasi bölgesel temsil tartışmasına döner; Sinirlioğlu’nun şansı adaylık resmileşmeden sınırlanır; BM sistemi ise uzlaşma arayışını mevcut aday havuzu içinde sürdürür.