Veri merkezleri karbon salımı ile iklim hedeflerini zorluyor
ABD’deki veri merkezlerinin yıllık karbon salımı 25 milyon tonu aşarken, yapay zeka kaynaklı enerji tüketimi Avrupa genelinde de şebekeleri zorluyor.

Yapay zeka patlaması karbon bilançosunu ağırlaştırıyor
Bulut bilişim ve yapay zeka teknolojilerindeki küresel yarış, altyapı tesislerinin enerji tüketimini daha önce görülmemiş seviyelere taşıyor. Harvard Üniversitesi bünyesinde yürütülen yeni bir akademik çalışma, Amerika Birleşik Devletleri genelindeki 403 büyük ölçekli veri merkezinin bir yıllık süreçte 25,7 milyon ton karbondioksit salımına yol açtığını ortaya koydu. Söz konusu miktar, Danimarka gibi gelişmiş bir ülkenin tüm yıllık karbon ayak izine denk bir büyüklüğü temsil ediyor.
Uzmanlar, ulaşılan bu salım düzeyinin 2018 verileriyle yapılan hesaplamaların iki ila üç kat üzerinde seyrettiğine dikkat çekiyor. Çalışmaya göre tesislerin tükettiği elektriğin yarıdan fazlası kömür ve doğal gaz gibi fosil yakıt kaynaklarından temin ediliyor. Biyoistatistik uzmanı Francesca Dominici, mevcut tablonun küresel ölçekte karbondioksit emisyonlarını kontrol altına alma hedeflerinden belirgin biçimde uzaklaşıldığını gösterdiğini vurguluyor.
Enerji şebekelerindeki dengesizlikler ve şeffaflık sorunu
Veri merkezlerinin çevreye maliyeti, tesislerin inşa edildiği bölgenin enerji üretim yapısına doğrudan bağlı kalıyor. Örneğin hidroelektrik kaynakların ağırlıkta olduğu Oregon ile kıyaslandığında, kömüre dayalı enerji üretiminin baskın çıktığı Wyoming eyaletinde aynı miktardaki elektrik tüketimi iki katından fazla karbon salımına sebep oluyor. Araştırmacılar ayrıca sektör oyuncularının gerçek enerji tüketim verilerini kamuoyuyla paylaşmaktan kaçınmasının, tesis bazlı net hesaplamaları sınırlandırdığını belirtiyor.
Benzer bir altyapı ikilemi Avrupa kıtasında da hızla derinleşiyor. Avrupa Birliği önümüzdeki yedi yıl içerisinde dijital işlem kapasitesini üç katına çıkarmayı hedeflerken, sektör danışmanları kıtadaki büyümenin 2026 yılında yüzde 20 oranında gerçekleşeceğini öngörüyor. Ancak enerji arzındaki yetersizlikler nedeniyle Amsterdam ve Dublin gibi kilit merkezlerde yeni projelere geçici kısıtlamalar getirilirken, yatırımlar Finlandiya, İspanya ve İtalya gibi ülkelere kayıyor.
Artan toplumsal tepkiler ve altyapı baskısı
Uluslararası Enerji Ajansı tarafından paylaşılan projeksiyonlara göre veri merkezleri, 2030 yılına kadar Avrupa Birliği'nin ek elektrik talebinin yüzde 10'luk dilimini tek başına oluşturacak. Yüksek enerji tüketiminin yanı sıra yoğun su sarfiyatı, gürültü kirliliği ve arsa işgali gibi unsurlar, yerel halk ile sivil toplum örgütlerinin tepkisini giderek tırmandırıyor.
Bu kaygılar şimdiden kitlesel protestolara ve idari anlaşmazlıklara dönüşmüş durumda. İngiltere'de yerel itirazlara rağmen onaylanan ve 15 bin hanenin enerjisine eşdeğer güç tüketeceği belirtilen dev tesis tartışma yaratırken, İtalya ve birçok farklı ülkede yüzlerce sivil inisiyatif şebeke maliyetleri netleşene kadar yeni projelere moratoryum uygulanmasını talep ediyor.
More stories
- SPK'dan BR Madencilik'e 6 aylık işlem yasağı
- Veri merkezleri karbon salımı ile iklim hedeflerini zorluyor
- Kurumsal hantallık şirketleri vuruyor: Çıkış yolu çevik kurumsallıkta
- Almanya'da şirket kurma süresi bürokrasi nedeniyle rekor kırdı
- Deutsche Bank sızıntısı yönetimdeki reform iddialarını sarstı
- Nvidia üzerinde Huang'ın geri dönmesi için baskı artıyor
- Standard Lithium Ralph Alexander'ı yönetim kuruluna atadı.
- Çek devi CSG, MDA Space şirketinin en büyük hissedarı oldu.
Son haberler
- ABD'de çip ihracatı gerilimi: Bakan Lutnick'e Çin suçlaması
- Estonya, Rusya kara sınır kapılarını altı ay süreyle kapatıyor
- Yunanistan, 2027 bütçesinde yüzde 2,3 büyüme hedefliyor
- Mashatile, 3 kadından 1'i şiddet verisi sonrası eylem istedi
- Madrid'de öğretmenler bütçe talebiyle yürüdü ve grev kurallarına karşı çıktı
- ABD borsalarında algoritmik fonların satış baskısı sürebilir
- Milano'daki kiracılar konut maliyetleri artarken kira güvencesi arayışında
- Al-Fatlawi 2,5 milyon dolarlık ilk filmiyle Irak'ı ekrana taşıdı

