50 yaş altı bağırsak kanseri 27 bölgede artış gösteriyor

World Cancer Research Fund verilerine göre İngiltere'de 50 yaş altı bağırsak kanseri teşhis oranı, 2001'deki yaklaşık 26.000 kişide birden 2023'te yaklaşık 12.000 kişide bire çıktı. Veriler Deutsche Welle tarafından 8 Ekim'de aktarıldı.

DW'nin 8 Ekim tarihli haberinde yer verilen ve 50 ülke ile bölgeyi kapsayan 2025 tarihli bir araştırma, 27 bölgede erken başlangıçlı kolorektal kanserin arttığını ortaya koydu. Bu bulgu, İngiltere'deki iki katlık artışın tek bir ülkeye özgü bir istisna değil, daha geniş bir eğilimin parçası olduğunu gösteriyor.

London'daki Institute of Cancer Research klinik epidemiyoloji profesörü Amy Berrington de Gonzalez DW'ye yaptığı açıklamada, mutlak sayıların halen düşük kaldığını belirtti. Berrington de Gonzalez, "Gençler arasında kanser halen çok nadir görülüyor. Küçük bir sayının üç katı da yine küçük bir sayıdır" dedi.

Uluslararası bir yardım kuruluşu ağı olan World Cancer Research Fund; İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri ve Hollanda'daki kayıt verilerini inceledi. DW, analizin yalnızca İngiltere'de yedi farklı kanser türünde yeni vaka sayılarının arttığını tespit ettiğini aktardı.

Latin Amerika öne çıkan endişe alanlarından biri oldu. 2025 tarihli araştırma; Şili, Arjantin, Ekvador, Kosta Rika ve Porto Riko'da erken başlangıçlı kolorektal kanser oranlarının yükseldiğini, Şili'deki artışın yılda neredeyse %4'e ulaştığını gösterdi.

Brezilya'daki hastane verileri de aynı yönü işaret ediyor ancak daha dar bir kapsam taşıyor. Sao Paulo'daki A.C. Camargo Cancer Center bünyesinde 50 yaş altı kolorektal kanser hastaları 2000 ile 2023 arasında yılda %7,6 artarak beş katına çıkarken, 50 yaş üstü hastalar yılda %8,1 yükselişle yaklaşık altı kat arttı.

DW, Brezilya verilerinin tek bir hastaneden geldiğini, dolayısıyla ülke genelinde bir artışı kanıtlamadığını kaydetti. Berrington de Gonzalez, "Özellikle obezite oranlarının da arttığı Brezilya ve Meksika gibi ülkelerde daha iyi kanser kayıt sistemlerine ihtiyacımız var" diye konuştu.

42 ülkeyi kapsayan bir diğer 2025 araştırması, 2003 ile 2017 yılları arasında 20-49 yaş grubundakilerle 50 yaş ve üzerindekileri karşılaştırdı. Araştırma çoğu ülkede tiroit, meme, kolorektal, böbrek ve rahim kanserleri ile löseminin genç yetişkinler arasında arttığını ortaya koydu. Kolorektal kanser hariç tüm bu türler yaşlı yetişkinlerde de artış gösterdi.

Kolorektal kanser ya da bağırsak kanseri, bu genel tablodan farklılık gösteriyor. İncelenen ülkelerin yaklaşık üçte birinde genç yetişkinlerde yaşlı yetişkinlere kıyasla daha hızlı bir artış yaşandı. Berrington de Gonzalez DW'ye yaptığı açıklamada, bu hastalığın "yaşlılarda azalırken gençlerde artış gösteren tek kanser türü gibi göründüğünü" söyledi.

Araştırmacılar, bu artışın ne kadarının vaka artışından, ne kadarının ise tespit imkanlarının gelişmesinden kaynaklandığını henüz netleştiremedi. ABD'de 15 ila 39 yaş arası yetişkinlerde pankreas kanserine odaklanan bir araştırma, artışın neredeyse tamamen erken evre tümörlerden kaynaklandığını, ölüm oranlarının ise değişmediğini saptadı. Yazarlar bu durumun daha fazla erken teşhise işaret ettiğini belirtti.

DW, kolorektal kanser verilerinin bu kadar net olmadığını aktardı. ABD'deki bazı araştırmalar, ileri evre kolorektal vakalarında da artış gösteriyor. Bu durum sadece erken teşhisi değil, vaka sayılarında gerçek bir yükselişi işaret ediyor.

Dünya Sağlık Örgütü'ne bağlı International Agency for Research on Cancer verilerine göre obezite, en az 13 kanser türünün kanıtlanmış bir nedeni sayılıyor. DW'nin aktardığı 2021 tarihli bir derleme, obezitesi olan genç yetişkinlerin 50 yaşından önce kolorektal kansere yakalanma olasılığının neredeyse iki kat daha yüksek olduğunu buldu.

Imperial College London kanser epidemiyolojisi profesörü Marc Gunter DW'ye, ultra işlenmiş gıdalar ve mikroplastikleri kanserle ilişkilendiren kanıtların yetersiz olduğunu söyledi. Gunter, "Ortada çok fazla abartı var" derken, Berrington de Gonzalez şunları ekledi: "Beslenme biçimleri değişti ancak bunun nasıl bir rol oynayabileceğini henüz bilmiyoruz."

Gunter, genç yetişkinlerin sağlıklı kilolarını koruyarak, daha hareketli olarak, lif tüketimini artırarak ve işlenmiş et tüketimini azaltarak riski düşürebileceğini söyledi. Gunter, "Yürüyüşe çıkmak, fiziksel olarak daha aktif olmak, daha fazla meyve ve sebze tüketmek gerekiyor. Bu alışkanlıklar belki kulağa çok trend gelmiyor ama gerçekten hayati önem taşıyor" dedi.